Pekin’deki sonbahar güneşinin aydınlattığı tören alanında, Çin Halk Kurtuluş Ordusu’na ait füzeler, kamuflajlı dev kamyonların üzerinde seyir halindeydi.
On bir metre uzunluğunda ve 15 ton ağırlığındaki bu füzelerin üzerinde “DF-17” yazılı harfler ve rakamlar dikkat çekiyordu.
Çin, bu şekilde Dongfeng hipersonik füze cephaneliğini dünya kamuoyuna tanıtmış oldu.
Bu tanıtım, 1 Ekim 2019 tarihinde gerçekleştirilen Zafer Günü kutlamalarının bir parçası olarak gerçekleşti.
Amerika Birleşik Devletleri, bu silahların geliştirilme aşamasında olduğunun farkındaydı; ancak o tarihten bu yana Çin, bu alanda önemli bir ilerleme kaydetti.
Bu füzeler, ses hızının beş katı hızla hareket edebilme yetenekleri sayesinde, savaşların dinamiklerini değiştirebilir.
Bu durum, hipersonik silahların geliştirilmesi konusundaki küresel rekabetin daha da alevlenmesine neden olmaktadır.
Council on Geostrategy adlı düşünce kuruluşunda ulusal güvenlik uzmanı olan William Freer, bu durumun, devlet aktörleri arasındaki jeopolitik rekabetin daha geniş bir parçası olduğunu ifade ediyor.
“Soğuk Savaş’tan bu yana bu kadarını görmemiştik,” diyor Freer.
Rusya, Çin, ABD: Küresel Yarış
Pekin’deki bu tören, Çin’in hipersonik teknolojilerdeki ilerlemesinin oluşturduğu tehdidin daha da büyüyebileceği yönünde spekülasyonları da beraberinde getirdi.
Bu hipersonik füze yarışında, Çin’in ardından Rusya geliyor. ABD, bu farkı kapatmaya çalışırken, İngiltere bu yarışta geride kalmış durumda.
Freer, Çin ve Rusya’nın bu alandaki liderliğinin nedeni olarak, bu programlara uzun süredir büyük yatırımlar yapılmış olmasını gösteriyor.
Bu süreçte, 21. yüzyılın ilk iki on yılı boyunca birçok Batılı ülke, iç terörizm ve denizaşırı karşı ayaklanma savaşlarıyla mücadeleye odaklandı. Bu nedenle, modern bir düşmanla doğrudan çatışmaya girmek uzak bir ihtimal olarak görülüyordu.
Sir Alex Younger, 2020 yılında İngiltere Gizli İstihbarat Servisi’nden ayrıldıktan sonra, “Çin’in askeri bir güç olarak muazzam yükselişini fark edemedik,” itirafında bulundu.
Bu yarışta ayrıca İsrail’in Arrow 3 adında hipersonik bir füzesi bulunurken, İran da benzer silahlara sahip olduğunu iddia ediyor. İran, geçtiğimiz Haziran ayında İsrail ile giriştikleri “12 Gün Savaşı” sırasında bir hipersonik füze fırlattığını belirtti.
(Bu füzelerin son derece yüksek hızda hareket ettiği belirtilse de, manevra kabiliyetinin gerçek bir hipersonik silah sınıfına girecek kadar yüksek olmadığı tahmin edilmektedir.)
Kuzey Kore de 2021’den bu yana kendi hipersonik füzeleri üzerinde çalışıyor ve bunların uygulanabilir olduğunu iddia ediyor.
ABD, İngiltere, Fransa ve Japonya gibi ülkeler de hipersonik füze teknolojisine yatırım yapmaya başladı.
ABD, “Kara Kartal” hipersonik füzesini tanıtarak caydırıcılığını artırma çabasında. ABD Savunma Bakanlığı, Kara Kartal’ı “Ordu ve donanmamızın hipersonik silah çabalarının ruhunu ve öldürücülüğünü temsil ederken, ülkemiz ve ordumuzun gücünü ve kararlılığını sembolize ediyor” şeklinde tanımlıyor.
Ancak Çin ve Rusya, bu alanda önemli bir avantaj elde etmiş durumda; bazı uzmanlara göre bu durum potansiyel bir endişe kaynağı oluşturuyor.
Hiper Hızlı ve Hiper Değişken
Hipersonik, ses hızının beş katı (yaklaşık saatte 6.208 km) veya daha hızlı gidebilen nesneleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Bu hızları, onları süpersonik nesnelerden ayıran önemli bir kriterdir.
Bugüne kadar bilinen en hızlı hipersonik füze, Rusya’nın Avangard’ı olarak kabul ediliyor. Bu füzenin Mach 27 (yaklaşık 33.313 km/saat) hıza ulaşabildiği iddia ediliyor; ancak daha çok Mach 12 (14.806 km/saat) hızında seyrettiği bildirilmektedir.
Freer’a göre, hipersonik füzelerin yıkıcı güçleri, süpersonik veya ses hızından yavaş seyir füzelerinden çok farklı değil; ancak onları fark etmenin, takip etmenin ve durdurmanın zorluğu, bu füzeleri diğerlerinden ayıran en önemli özelliktir.
Hipersonik füzeler, iki ana türde bulunuyor: Boost-glide füzeleri, roketlerin atmosferin üstüne itmesiyle hız kazanarak düşen füzelerken, hipersonik süzülme araçları hedefe doğru manevra yaparak hareket edebiliyor. Ayrıca, radarın altında kalmaya çalışarak araziye yakın seyreden hipersonik seyir füzeleri de mevcut.
Bunlar, roket güçlendiricisi ile fırlatılır ve hipersonik hıza ulaştıklarında “scramjet motoru” adı verilen bir sistemi devreye sokarlar. Bu füzeler, nükleer veya konvansiyonel yüksek patlayıcı başlıklarla donatılabiliyor.
Bir füzenin askeri anlamda “hipersonik” olarak sınıflandırılabilmesi için uçuş sırasında manevra yapabilme yeteneğine sahip olması gerekiyor. Bu, onu ateşleyen ordu için, füzeyi aşırı hızda savrulurken bile ani ve öngörülemez bir şekilde rota değiştirebilmesi anlamına geliyor.
Çoğu karasal radar, hipersonik füzeleri uçuşlarının sonuna kadar tespit edememektedir. Washington DC’deki Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nde görevli Patrycja Bazylczyk, “Radar ufkunun altında uçarak erken tespitten kaçabilirler” diyor ve bu durumun önleme fırsatlarını sınırladığını belirtiyor.
Gerçek bir savaş senaryosunda, hedef alınan ülke, bu hipersonik füzelerin nükleer mi yoksa konvansiyonel bir saldırı mı olduğuna dair belirsizlikle karşı karşıya kalıyor.
Eski İngiliz Kraliyet Donanması Komutanı Tom Sharpe, “Hipersonik füzeler, savaşın doğasını değiştirmekten çok, içinde hareket edebileceğiniz zaman dilimlerini değiştirdi,” diyor.
“Düşmanınızı takip etme, ona ateş etme ve hareketli bir hedefe manevra yaptırma gereksinimi, önceki füzelerden farklı değil; ama zaman baskısı daha fazladır.”
Bu teknolojinin Washington’u endişelendirdiğine dair işaretler var. ABD Kongre Araştırma Servisi, bu yıl yayımladığı bir raporda, “ABD savunma yetkilileri, hem karasal hem de mevcut uzay tabanlı sensör sistemlerinin hipersonik silahları tespit etmekte yetersiz olduğunu belirtiyor,” uyarısında bulundu.
Bazı uzmanlar ise hipersonik silahlarla ilgili abartılar olduğuna inanıyor.
Fazla mı Abartılıyor?
İngiltere merkezli savunma ve güvenlik düşünce kuruluşu Royal United Services Institute’ten (RUSI) Dr. Sidharth Kaushal, hipersoniklerin oyunun kurallarını değiştirmeyeceğini düşünüyor.
“Hızları ve manevra kabiliyetleri onları önemli hedeflere karşı cazip kılıyor, ancak bu füzeler için alınacak önlemler olduğunu da unutmamak lazım,” diyor Kaushal.
Sharpe, bu füzelerin takip ve tespitinin zorlaştırılabileceğini belirtiyor. “Gemiler, konumlarını korum
