Kimse, maaş almadan veya daha da kötüsü, çalışmak için para ödeyerek zaman geçirmek istemez.
Ancak, Çin’deki genç işsiz bireyler arasında “çalışıyormuş gibi” görünmek amacıyla bu hizmeti sunan şirketlere ödeme yapmak giderek yaygınlaşmaktadır.
Birçok firma, bu talep doğrultusunda hizmet sunarak gelir elde etmektedir.
Bu durumun arkasında, Çin ekonomisindeki durgunluk ve yüksek istihdam sorunları yatmaktadır.
Ülkede genç işsizlik oranı %14’ün üzerinde seyretmeye devam etmektedir.
Maaşlı bir iş bulmanın zorlaşmasıyla birlikte bazı gençler, evde oturmak yerine para ödeyerek bir ofise gitmeyi tercih etmektedir.
Çin bu duruma nasıl geldi?
30 yaşındaki Shui Zhou, 2024 yılında kurduğu gıda firmasının iflasıyla işsiz kaldı.
Bu yılın Nisan ayında, Dongguan şehrinde Pretend To Work Company (Çalışıyormuş Gibi Yap) adlı ofise katılmaya başladı.
Bu firma, benzer durumda olanlardan günlük 30 yuan (4,20 $) talep etmektedir.
Zhou, burada beş “meslektaşı” ile birlikte oturmakta ve “Çok mutluyum, sanki birlikte çalışıyormuşuz gibi hissediyoruz.” demektedir.
Bu tür ofisler, Shenzhen, Şanghay, Nanjing, Wuhan, Chengdu ve Kunming gibi büyük şehirlerde de yayılmaktadır.
Tam donanımlı bir ofis ortamı sunan bu işletmeler, bilgisayarlar, toplantı odaları ve sosyal alanlarla donatılmıştır.
İşsiz gençler, evde beklemek yerine bu ofislerdeki bilgisayarları kullanarak iş arayışlarını sürdürmektedir.
Günlük ücretler genellikle 30 ila 50 yuan arasında değişirken, bu fiyatlara öğle yemeği, atıştırmalıklar ve içecekler de dâhil edilmektedir.
Yeni Zelanda’daki Wellington Victoria Üniversitesi İşletme Fakültesi’nde öğretim görevlisi olan Dr. Christian Yao, Çin ekonomisi konusundaki uzmanlığıyla dikkat çekiyor.
Yao, “çalışıyormuş gibi yapmanın” yaygınlaştığını belirtmektedir:
“Ekonomik dönüşüm nedeniyle eğitim ile iş piyasası arasındaki uyumsuzluk artmakta. Bu durum, gençleri bir sonraki adımlarını düşünmek veya geçici işler aramak için bu tür yerlere yönlendirmekte.”
“Sözde ofisler sunan şirketler, bu geçiş döneminin çözümlerinden biri olarak öne çıkıyor.”
Shui Zhou, Xiaohongshu isimli sosyal medya uygulamasında gezinirken Pretend To Work Company ile karşılaştığını ifade ediyor.
Ofis ortamının disiplin sağlayacağı düşüncesiyle buraya katılmaya karar verdiğini belirtiyor.
Zhou, üç aydan fazla bir süredir burada bulunmakta ve ofis hayatının fotoğraflarını ailesine göndererek onların işsizlik kaygılarını azalttığını aktarıyor.
Zhou, genellikle sabah 8 ile 9 arasında ofiste olduğunu ve bazen saat 23:00’e kadar çalıştığını ekliyor.
Ofise gelen diğer işsizlerle arkadaşlık kurduklarını, birlikte çalışırken herkesin konsantre olduğunu ancak boş zamanlarında sohbet edip oyun oynadıklarını belirtiyor.
Ofis sonrası sık sık akşam yemeği yediklerini de sözlerine ekliyor.
Zhou, burada katılmadan önceki ruh halinin çok daha iyi olduğunu ifade etmekte.
‘Eğer sahtekarlık yapacaksanız…’
Şanghay’da yaşayan Xiaowen Tang, bu yılın başlarında benzer bir ofis firmasına kayıt yaptırarak bir aylığına bir masa kiralamıştır.
23 yaşındaki Tang, geçen yıl üniversiteden mezun olmasına rağmen henüz tam zamanlı bir iş bulamadığını söylüyor.
Mezun olduğu üniversitenin yazılı olmayan bir kuralı, öğrencilerin mezuniyetlerinden itibaren bir yıl içinde iş bulmaları veya staj yaptıklarına dair belgeler sunmalarını şart koşuyor. Aksi takdirde diploma alamıyorlar.
Xiaowen Tang, ofisten bir fotoğraf göndererek staj süresini kanıtlamak için bu hizmetten yararlandığını belirtiyor.
Burada günlük ücretini öderken cep harçlığını çıkarmak amacıyla sanal ortamda romanlar yazdığını ekliyor.
Tang, “Eğer sahtekarlık yapacaksanız, tam yapın.” diyor.
Almanya’daki Max Planck Sosyal Antropoloji Enstitüsü Müdürü Dr. Biao Xiang, Çin’deki “çalışıyormuş gibi yapma” eğiliminin, iş olanaklarının yetersizliğinden kaynaklanan “hayal kırıklığı ve çaresizlik hissi” ile ilgili olduğunu savunuyor.
Biao Xiang, bu tür bir davranışın gençlerin toplumsal baskılardan uzaklaşarak kendilerine biraz alan açmalarına yardımcı olduğunu ifade ediyor.
Dongguan şehrinde Pretend To Work Şirketi’nin sahibi 30 yaşındaki Feiyu (takma ad), “Sattığım şey bir masa değil, işe yaramaz bir insan olmamanın onuru.” diyor.
Feiyu, işsiz kalmanın ne anlama geldiğini iyi bildiğini belirtiyor; Covid döneminde sahibi olduğu perakendeci kapanmıştı.
Bu yılın Nisan ayında Pretend To Work’ün tanıtımını yapmaya başladıktan sonra bir ay içinde tüm masalarının dolduğunu belirtiyor.
Yeni masa arayanların başvuru sürecinden geçmesi gerektiğini ekliyor.
Feiyu, müşterilerinin %40’ının staj deneyimlerini kanıtlamak amacıyla fotoğraf çekmeye gelen yeni mezunlar olduğunu, diğerlerinin ise ebeveyn baskısından kurtulmak için geldiğini aktarıyor.
Geriye kalan %60 ise e-ticaret şirketlerinde çalışanlar ve dijital göçebe pozisyonlarındaki serbest çalışanlardan oluşmakta.
Müşterilerinin yaş ortalamasının 30 civarında olduğunu ifade ediyor.
Bu çalışanlar resmî olarak “esnek istihdam profesyonelleri” olarak adlandırılmakta.
Feiyu, uzun vadede işletmenin kârlı kalıp kalmayacağının belirsiz olduğunu, bunu daha çok bir sosyal deney olarak görmeyi tercih ettiğini belirtiyor:
“Kişisel saygınlıklarını korumak için yalana başvuruyorlar. Ancak aralarından bazılarının gerçeği bulmasına olanak sağlamak önemli.”
Zhou, zamanının çoğunu yapay zeka alanındaki yeteneklerini geliştirmeye harcadığını ve bazı şirketlerin işe alımlarda yapay zeka yeterliliği aradığını fark ettiğini belirtiyor.
Bu nedenle, yapay zeka becerileri edinmenin tam zamanlı bir iş bulmasını kolaylaştıracağını düşünüyor.
