Çanakkale Eski Merkez Hastanesi Kale-i Sultaniye Hastahane-i Askeriyye

Tesadüfen bu eski hastane binasının yanından geçerken harabeleri farkettik ve hayran kaldık! Yapımı 19. y.y. sonlarına denk geliyor; nispeten genç bir tarihi eser ve Çanakkale için harika bir değer. Ancak tamamen kendi haline terk edilmiş olması üzücü… İleride restore edilirse gerçekten görkemli bir yapı olarak Çanakkale’yi süsleyecektir.

Harap halde ama mutlaka restore edilmeli çok önemli bir değer

Eskiden güzel olduğu uzaktan bile anlaşılıyor. 1880 civarlarında inşaata başlanmış, 1960larda ise terk edilmiş. Terk edildiğinde her yerin iyi durumda olduğu söylenmiş ama 50 yıl içerisinde harabeye dönmüş. Restore edilseydi çok güzel bir yer olacağı belli. Çok ilgisiz kalmış. Şu anda hemen yanındaki jandarma koruması altındaymış.

Çanakkale ye kazandırılması gereken tarihi bir yapı.Günümüze ulaşan tarihi bilgiler göre; “Çanakkale’de asker hastanelerinin kuruluşu ile ilgili ilk bilgiler 1287/ 1871 tarihli   Cezayir-i Bahr-i Sefid vilayeti salnamesinde kayıtlıdır. Cevat Paşa Mahallesi Havan Tabya 1. sokaktaki Askeri Hastane binası 1890’lı yıllardan günümüze yarı harabe halde gelmesine rağmen halen tarihe tanıklık ediyor. O yıllarda “Liman Bayırı Mevkii” olarak bilenen bu yer orada yer alan hastanenin varlığı sebebiyle zamanla “Hastane Bayırı Mevkii” adını alıyor. 1911 Trablus savaşı sırasında bir az daha kuvvetlendirilmiş, 1912–1913 Balkan Savaşında bir değişiklik olmamış,1914 I. Dünya Savaşı ve özellikle Çanakkale Savaşı sırasında Merkez Hastanesi adı altında seyyar ordu savaş birimleriyle birlikte “Ağır Yaralılar Hastanesi” olarak 1916’ya kadar hizmet etmiştir. Hastane 1915 yılında, işaretlerinin tamam olmasına, İngiliz haritalarında tamam olmasına rağmen aynı gün iki defa bombalanmıştır. Bomba etkisiyle oluşmuş çukur ve tahribatlar yapılan incelemede açıkça görülmektedir. 1338‘de ise İngilizlerin yerleşmiş olduğu Çanakkale Hastanesi’nde yangın çıkmış, yemekhane, ameliyathane ve telsiz telefonhanesinin zarar gördüğü, B. Osmanlı Arşivi’ndeki Kala-i Sultaniye Mutasarraflığı’ndan yapılan beyandan anlaşılmaktadır. Bina duvarlarında yangın izleri ve yanık ahşap kalıntıları bulunmaktadır. 1918 Mondros Ateşkes Antlaşması ile bölgeyi işgal eden İtilaf devletleri tarafından askerlikten tecrit edilen Çanakkale’de hastane kapatılmıştır. Lozan Antlaşması gereğince Askeri Bölge sayılmayan Çanakkale’de kolluk kuvvetleri olan Jandarma birliklerinin ihtiyacı için ‘Çanakkale Jandarma Hastanesi’ adı ile 100 yataklı bir sağlık tesisi açılmıştır.

Muhtesem bir tarihi yapı fakat okadar kötü durumdaki çok üzücü.