Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin 1 Ocak 2025 tarihli nüfus verilerini açıkladı.
Bu verilere göre, 2024 yılının başında 449,3 milyon olan AB üyesi 27 ülkenin toplam nüfusu, 2025’te 450,4 milyona ulaştı.
Almanya, 83,6 milyonluk nüfusuyla AB’nin en kalabalık üyesi konumundayken, onu 68,6 milyonla Fransa, 58,9 milyonla İtalya, 49,1 milyonla İspanya, 36,5 milyonla Polonya, 19 milyonla Romanya, 18 milyonla Hollanda ve 11,9 milyonla Belçika takip etti.
AB’nin en az nüfuslu ülkeleri ise 574 binle Malta ve 681 binle Lüksemburg olarak belirlendi.
AB nüfusu, 2021’de Kovid-19’un etkileri nedeniyle yaşanan düşüşün ardından son dört yıl boyunca sürekli bir artış gösterdi.
Bu nüfus artışının temel kaynağı, Kovid-19 salgını sonrası artan göç hareketleri oldu.
Aynı dönemde Türkiye’nin toplam nüfusu 85 milyon 664 bin 994 olarak belirlendi.
DÜNYADA NÜFUS VE ETKİLERİ
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonunun (UNFPA) “Gerçek Doğurganlık Krizi” başlığıyla yayımladığı “2025 Dünya Nüfusunun Durumu Raporu”na göre, dünya genelinde birçok birey, istedikleri sayıda çocuk sahibi olma hedeflerine ulaşamıyor.
UNFPA ve kamuoyu araştırma şirketi YouGov tarafından gerçekleştirilen anket, dünyada 14 ülkeyi kapsayarak, bireylerin yaşamları boyunca sahip olmak istedikleri ideal çocuk sayısını sıklıkla değiştirmek zorunda kaldığını ortaya koydu.
Ankete katılan, üreme çağındaki bireylerin yaklaşık yüzde 18’i, istedikleri sayıda çocuk sahibi olamayacaklarına inandıklarını ifade etti. Üreme çağındaki kişilerin yüzde 11’i istediklerinden daha az, yüzde 7’si ise daha fazla çocuk sahibi olduklarını belirtti.
Raporda, üreme çağlarını geçmiş olan 50 yaş üstü bireylerin yüzde 31’i istediklerinden daha az, yüzde 12’si ise daha fazla çocuk sahibi olduklarını bildirdi.
Bu verilere dayanarak, dünyanın 8,2 milyarı aşan nüfusunun önemli bir kısmının doğurganlık hedeflerine ulaşamadığı sonucuna varıldı.
AA muhabiri, Dünya Nüfus Günü dolayısıyla dünya nüfusunun güncel durumunu, bölgesel artış ve azalış eğilimlerini UNFPA 2025 Dünya Nüfusunun Durumu Raporu’ndan derledi.
Son 50 yılda ortalama yaşam süresi 73 yıla yükseldi
Küresel ölçekte ortalama yaşam süresindeki artış ve doğurganlık oranlarındaki düşüş, dünya nüfusunun giderek yaşlanmasına yol açıyor.
UNFPA raporuna göre, 2023 itibarıyla dünyada 65 yaş ve üzeri 809 milyon kişi bulunuyor. Bu sayının 2050’de 1,6 milyara, yüzyıl sonunda ise 2,4 milyara ulaşacağı öngörülüyor.
Yaşlanma eğilimi sosyal güvenlik sistemleri ve sağlık harcamaları açısından bir yük olarak görülse de, rapor bu grubu “ekonomik katkı sağlayan” önemli bir kesim olarak tanımlıyor. 2020’de 50 yaş üstü bireyler küresel ekonomiye 45 trilyon dolarlık katkı sağladı.
Yaşlı nüfus oranı en fazla gelişmiş ülkelerde görülse de, en hızlı yaşlanma eğilimi gelişmekte olan ülkelerde yaşanıyor. Bu ülkelerin sağlık, emeklilik ve sosyal destek sistemlerini yaşlanmaya hazırlıklı hale getirmesi gerektiği ifade ediliyor.
Son 50 yılda ortalama yaşam süresi 59 yıldan 73 yıla yükseldi. Bu gelişmelerle birlikte birçok ülkede doğurganlık oranlarında da ciddi düşüş yaşanırken, bu iki faktör birlikte yaşlı nüfusun artışına neden oluyor.
Bireyler, üremek için uygun yaşam standardını yakalayamıyor
Raporda tanımlanan “reproductive agency (üreme ajandası)”, yalnızca istememe hakkını değil, aynı zamanda çocuk sahibi olmayı isteme ve bu kararı uygulayabilme kapasitesini de içermektedir.
UNFPA, bu krizin temel nedeninin bireylerin “üreme ajandası”nı hayata geçirebilecek uygun ortamların eksikliği olduğunu vurguladı. İnsanların, çocuk sahibi olma hakkına sahip olmalarının yanı sıra, bu kararı zamanında, bilinçli ve özgürce verebilme kapasitesine de sahip olmaları gerektiği ifade edildi.
Raporda, bu hakların ekonomik istikrar, eşitlikçi sosyal ortamlar ve kaliteli sağlık hizmetleriyle desteklenmediği sürece, bireylerin çocuk sahibi olma kararlarının kısıtlandığı tespit edildi.
UNFPA İcra Direktörü Dr. Natalia Kanem, raporda kaleme aldığı yazısında, politika yapıcıların doğurganlık oranlarını düşürmeye veya artırmaya yönelik müdahalelerden ziyade, bireylerin kendi doğurganlık tercihlerini gerçekleştirebileceği sosyal ve ekonomik ortamların oluşturulmasına odaklanması gerektiğini savundu.
Afrika, küresel nüfus artış oranında birinci
Küresel nüfus artışında Afrika’nın öncülük ettiği belirtilen raporda, Asya’da farklı hızlarda seyreden doğurganlık oranları dikkat çekti. Avrupa’da ise nüfus düşüşü ve yaşlanma eğiliminin sürdüğü belirlendi.
UNFPA verilerine göre, Batı ve Orta Afrika’da kadın başına ortalama 4,3 çocuk, Doğu ve Güney Afrika’da ise 4 çocuk düşüyor. Bu oranlar, dünya ortalaması olan 2,2’nin oldukça üzerinde yer alıyor.
