Avrupa Birliği (AB) Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, “Avrupa’nın Ukrayna üzerindeki etkisi gibi, Çin’in de Rusya üzerinde bir etkiye sahip olduğunu belirtmek gerekir. Bizim beklentimiz, Çin’in bu etkisini kullanarak Rusya’nın müzakere masasına ciddi bir şekilde oturmasını sağlamasıdır” açıklamasında bulundu.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB ile Çin arasındaki diplomatik ilişkilerin 50’nci yılı dolayısıyla Çin’in başkenti Pekin’de düzenlenen 25’inci Çin-AB Zirvesi’nin ardından bir basın toplantısı gerçekleştirdi. Costa, toplantıda ilk olarak Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Başbakan Li Qiang’a gösterdikleri misafirperverlik için teşekkür ederek, AB ile Çin arasındaki ilişkilerin son 50 yılda önemli ilerlemeler kaydettiğini vurguladı. Costa, “AB ve Çin, büyük ekonomiler ve küresel güçlerdir. Bu nedenle etkileşimimiz ve işbirliğimiz dünya için büyük bir önem taşımaktadır” dedi.
Çin ile küresel barış, güvenlik, refah ve sürdürülebilir kalkınma konularında ortak çalışmalarını sürdürmek istediklerini belirten Costa, “İklim değişikliği ile mücadele de bu bağlamda ortak önceliğimizdir” ifadelerini kullandı.
Toplantıda, Çin’in Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin daimi bir üyesi olarak kritik bir rol üstlendiği vurgulandı. Costa, “Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü saldırganlık savaşını burada ele aldık. Ukrayna’daki savaş sadece Avrupa ile sınırlı bir çatışma değil, aynı zamanda küresel etkileri olan ve kurallara dayalı uluslararası düzeni tehdit eden bir durumdur. En kısa sürede adil ve kalıcı bir barış sağlanması gereği konusunda hemfikiriz” dedi.
Gündemin büyük bir bölümünün ticaret ve ekonomiye ayrıldığını belirten Costa, “Avrupa Birliği ve Çin, küresel GSYİH’nin üçte birinden fazlasını oluşturuyor. Bu nedenle ekonomik ilişkilerimizde adil bir dengenin sağlanması hayati bir öneme sahiptir. Ticaret açıkları, pazara erişim dengesizlikleri ve diğer konuları tartıştık. Burada verdiğimiz temel mesaj, adil ve karşılıklı fayda sağlayan ticari ilişkilerin mümkün olduğu ve bunun ortak hedefimiz olması gerektiğidir” dedi.
Basın toplantısında AB Komisyonu Başkanı Von der Leyen, zirvenin ikili ilişkilerin önemli alanlarında ilerleme sağlamak için güzel bir fırsat sunduğunu ifade etti. Özellikle ticaret ve yatırım konusundaki endişelerini Çinli liderlere açıkça ilettiklerini belirten von der Leyen, şu bilgileri paylaştı: “Bugün Avrupa Birliği, Çin’in toplam ihracatının yüzde 14,5’ini oluştururken, Çin sadece AB ihracatının yüzde 8’ini temsil etmektedir. Bu rakamlar, ilişkimizin büyüklüğünü ortaya koyuyor ama artan dengesizliği de gözler önüne seriyor. Bu dengesizlik, esasen ticaret aksaklıkları ve pazara erişim engellerinin artmasından kaynaklanıyor.”
Von der Leyen, Avrupa’nın pazarını Çin mallarına açık tutmaya devam ettiğini, ancak bu açıklığın Çin tarafından karşılık bulmadığını vurguladı. “Ticaret açığımız, son on yılda iki katına çıkarak 300 milyar euroyu aştı. Bu nedenle, Çin yönetimine belirttiğimiz gibi, artık bir dönüm noktasındayız” dedi.
Çin’in Ukrayna’daki savaşta Rusya’ya verdiği destek konusunu da gündeme getirdiklerini belirten von der Leyen, “Bu savaş, Avrupa’nın güvenliğini doğrudan etkiliyor. Endişelerimizi açıkça ifade ettik” şeklinde konuştu.
Von der Leyen, Çin’i nüfuzunu kullanarak Rusya’yı ateşkese zorlamaya çağırdıklarını belirterek, “Çin’in Putin’in savaşına nasıl yaklaşacağı, gelecekteki ilişkimiz açısından belirleyici bir unsur olacaktır” dedi.
ABD ile ticaret anlaşması konusuna da değinen von der Leyen, “Son haftalarda olduğu gibi, şu anda birincil odağımız müzakere edilmiş bir çözüme ulaşmaktır” dedi. ABD ile teknik ve siyasi açıdan yoğun bir süreç yaşandığını ve devam eden görüşmelerin sürdüğünü belirtti. “Diğer tüm araçlar da masada ve tatmin edici bir sonuca ulaşana kadar masada kalmaya devam edecek” ifadelerini kullandı.
Basın toplantısında Ukrayna’daki savaş hakkında konuşan AB Konseyi Başkanı Costa, “Çin ile iki önemli noktada hemfikiriz. Her şeyden önce, AB ile Çin olarak BM anlaşmasını ve özellikle egemenlik, toprak bütünlüğü gibi değerlere saygı gösterilmesi gerektiğini savunuyoruz. Çin, bu savaş hakkında BM’de defalarca aynı tutumu dile getirdi” dedi.
Ukrayna’da adil ve kalıcı bir barışa ulaşılması gerektiğinin de altını çizen Costa, “Çin’in BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi olarak özel bir sorumluluğu var. Rusya’ya bu savaşı durdurması ve koşulsuz bir ateşkesi kabul etmesi için nüfuzunu kullanması gerektiğini vurguladık. Ayrıca, savaş zamanlarında çift kullanımlı gereçlerin kullanımına dikkat edilmesi gerektiğini de ifade ettik” diye ekledi.
Von der Leyen, “Tıpkı Avrupa’nın Ukrayna üzerinde bir nüfuzu olduğu gibi, Çin’in de Rusya üzerinde bir nüfuzu var. Beklenti, Çin’in bu nüfuzunu kullanarak Rusya’nın müzakere masasına ciddiyetle oturmasını sağlamasıdır. Avrupa Birliği olarak böyle bir şey yapmamıza gerek kalmadı; zira Başkan Zelenskiy, zaten teklifte bulundu ve müzakere masasına oturmayı kabul etti” diyerek sözlerini tamamladı.
– PEKİN
