Türkiye İstatistik Kurumu, 2023 yılına dair “Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişim İstatistikleri”ni kamuoyuyla paylaştı. Verilere göre, Türkiye’de 250’den az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri 500 milyon lirayı geçmeyen girişimler, KOBİ olarak tanımlanmaktadır.
Sanayi ile hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren 3 milyon 713 bin işletme KOBİ sınıfında yer almakta ve bu kuruluşlar, 2023 yılı itibarıyla toplam girişim sayısının yüzde 99,7’sini oluşturdu. KOBİ’ler, yakın zamanda istihdamın yüzde 70,5’ini, personel maliyetinin yüzde 47,9’unu, cironun yüzde 47,4’ünü, üretim değerinin yüzde 41,6’sını ve faktör maliyetiyle katma değerin yüzde 40,1’ini elde etmiştir.
Ekonomik faaliyetlerin istatistiksel sınıflamasına (NACE Rev.2) göre, 2023 yılında KOBİ’lerin yüzde 36,1’i toptan ve perakende ticaret ile motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı, yüzde 15,2’si ulaştırma ve depolama, yüzde 12,3’ü ise imalat sanayisi alanında faaliyet göstermektedir.
2022 yılında toptan ve perakende ticaret, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı faaliyetleri içerisinde KOBİ istihdamının toplam KOBİ istihdamı içindeki oranı yüzde 26,5 olarak belirlenmişken, personel maliyeti için bu oran yüzde 22,9, ciroda yüzde 53,2, faktör maliyetiyle katma değerde yüzde 24,8 ve üretim değerinde yüzde 15,6 olmuştur.
ORTA ÖLÇEKLİ GİRİŞİMLERDE ÇALIŞAN BAŞINA KATMA DEĞER 615 BİN LİRA OLDU
KOBİ girişimlerinde 2009 yılında çalışan başına ortalama katma değer 15 bin lira olarak kaydedilmişken, 2023 yılı itibarıyla bu rakam 296 bin liraya ulaşmıştır. KOBİ grupları arasında, 2009 ve 2023 yılları için en yüksek çalışan başına katma değer, orta ölçekli girişimlerde sırasıyla 29 bin lira ve 615 bin lira olarak gerçekleşmiştir. Küçük ölçekli girişimler için bu değer sırasıyla 19 bin lira ve 341 bin lira, mikro ölçekli girişimler için ise 8 bin lira ve 111 bin lira olarak hesaplanmıştır.
2009 yılında KOBİ girişimleri için çalışan başına ortalama personel maliyeti 8 bin lira iken, bu rakam 2023 yılında 149 bin liraya çıkmıştır. KOBİ grupları içinde 2009 ve 2023 yıllarında en yüksek çalışan başına personel maliyeti orta ölçekli girişimlerde sırasıyla 15 bin lira ve 255 bin lira olarak belirlenmiştir. Küçük ölçekli girişimler için ise bu değerler 11 bin lira ve 185 bin lira, mikro ölçekli girişimler için 4 bin lira ve 75 bin lira olarak kaydedilmiştir.
İmalat sanayisinde faaliyet gösteren 3 bin 475 KOBİ, yüksek teknoloji sınıfında üretim yapmaktadır. İmalat sanayisindeki KOBİ’lerin teknoloji düzeylerine göre yapılan sınıflandırmalara göre, yüzde 55,6’sının düşük teknoloji sınıfında üretim yaptığı görülmektedir. Büyük ölçekli girişimlerde ise bu oran yüzde 43,6’dır.
KOBİ büyüklük grupları incelendiğinde, mikro ölçekli girişimlerin yüzde 56,7’sinin düşük teknoloji sınıfında üretim yaptığı, yüzde 31,9’unun orta-düşük teknoloji, yüzde 10,7’sinin orta-yüksek teknoloji ve yüzde 0,7’sinin yüksek teknoloji sınıfında üretim yaptığı görülmektedir. Küçük ölçekli girişimlerde bu oranlar sırasıyla yüzde 50,3, yüzde
