Son altı ayda sanayi üretiminde art arda düşüşler yaşandı. Mart ayının ardından yüksek teknolojili ürün gruplarında üretim hacmi ana eğilimlerin altında kalmaya başladı. Pandemi sonrası yüksek teknoloji sektöründe elde edilen kazanımların korunması büyük önem taşıyor.
Covid-19 salgını, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de ekonomik zorlukların yaşanmasına neden oldu. Ancak, bu zorlu süreç aynı zamanda Türkiye ekonomisi için bazı fırsatlar da sundu. Çin’deki uzun süreli kapanmalar, tedarik zincirlerinin aksamasına yol açtı ve bu durum Türkiye’nin sanayi sektörünü canlandırdı. ABD ve Avrupa, tedarik sorunları nedeniyle Türk sanayicilerine yöneldi ve hızla artan ihracat, Türkiye’nin salgın döneminin olumsuz etkilerini dünya ortalamasına göre daha hızlı atlatmasına yardımcı oldu. Bu dönemde yüksek teknolojili sanayi üretiminde belirgin bir artış yaşandı.
Ancak, son aylarda bu olumlu trendin zayıfladığı gözlemleniyor. Son altı ayın beşinde sanayi üretimi daraldı. İç piyasanın sıkılaşan finansal koşulları ile Avrupa ekonomisindeki durgunluk, sanayi üzerinde olumsuz bir etki yarattı. Bu durum yüksek teknolojili sanayi için de geçerli oldu ve Mart ayının ardından yüksek teknolojili ürün gruplarında üretim hacmi geriledi.
REKABET GÜCÜNÜ ELDE ETME YOLU
Sanayicilerin ve ihracatçıların rekabet gücünü sağlayabilmeleri için kur ve işçi ücretleri yerine katma değerli üretim ve verimlilik artışına yönelmeleri, sürdürülebilir bir büyüme için gereklidir. Ancak reel sektörde dönüşüm anlık bir süreçte gerçekleşmez. Teknolojik dönüşüm zaman alır ve istikrarlı bir ilerleme gerektirir. Salgından sonra yüksek teknoloji alanında elde edilen ivmenin devam ettirilmesi kritik öneme sahiptir.
Bu çerçevede, Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) Programı ve HIT-30 gibi seçici teşvik politikalarının önemi artmaktadır. Bu tür stratejik teşviklerin kapsamının genişletilmesi gerekiyor. Finans piyasalarında da benzer bir durum söz konusu; kredi ve finansal kaynakların büyük bir kısmını, teknolojik dönüşüm için istekli şirketlere yönlendirilmelidir. Ayrıca, teknoloji odaklı bir girişimcilik ekosisteminin güçlendirilmesi de gerekmektedir. Orta ve uzun vadede yüksek teknolojili ihracatın payının artırılmasının yolu bu politikalarla mümkündür.
TÜKETİM HARCAMALARINDAKİ FARKLILIKLAR
Sıkı para politikası, özellikle ekonomik üretim tarafında soğutma etkisi oluşturmuşken, geç etkileri şimdi tüketim harcamalarında da hissedilmeye başlıyor. Enflasyonla mücadelede, çoğu zaman talebi soğutma stratejisi ön plana çıkıyor. Ancak, talepteki soğumanın bileşenlerinin detayına inmek çok daha önemlidir. Talepteki yavaşlamanın, zorunlu harcamalardan ziyade isteğe bağlı harcamalarda yoğunlaşması daha sağlıklı bir yatay dengedir. Türkiye’de, eğilimin bu yönde olduğu yönünde bazı veriler bulunmasına rağmen, yüksek gelir grubundaki kesimler harcamalarında henüz yeterince dikkatli davranmamaktadır. Dar ve orta gelir gruplarının alım güçlerindeki azalmalar ise bu kesimlerin taleplerini kısıtlıyor.
