Dün gece, Beyaz Saray’daki zirve, dünya genelinde büyük bir ilgiyle takip edildi. Gazze‘nin geleceği üzerine yapılan görüşmelerde, ABD Başkanı Donald Trump’ın sunduğu 20 maddelik plan, İsrail Başbakanı Netanyahu tarafından kabul edildi.
HAMAS’TAN İLK TEPKİ
Beyaz Saray tarafından duyurulan maddelere Hamas’tan hızlı bir yanıt geldi. Üst düzey yetkili Mahmud Merdavi, Trump’ın önerdiği maddelerin belirsiz olduğunu ve garanti sağlamadığını belirtti.
“FİLİSTİNLİ GRUPLARLA ELE ALACAĞIZ”
Merdavi, “Hamas ve direnişin hedefi özgürlük ve bağımsızlıktır. Bu plan, Filistin Devleti’nin tanınması yönündeki gelişmeleri engellemeye yönelik bir çaba olarak değerlendirilmektedir. Trump’ın planında yer alan maddeler, kesinlik taşımamakta ve güvence vermemektedir.” ifadelerini kullandı. Ayrıca, Filistin halkının kendi kaderini tayin etme hakkının olmadığı ve onları korumayan bir teklifi kabul etmeyeceklerinin altını çizdi. ABD’nin önerisini gözden geçirip diğer Filistinli gruplarla birlikte değerlendireceklerini de sözlerine ekledi.
Üst düzey Hamas yetkilisi Mahmud Merdavi.
ABD’NİN 20 MADDELİK GAZZE PLANI
1- Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan, radikalleşmeden arındırılmış bir bölge olarak tasarlanacaktır.
2- Gazze, acı çekmiş olan halkı için yeniden inşa edilecektir.
3- Her iki taraf da bu teklifi kabul ederse, savaş derhal sona erecek ve İsrail kuvvetleri, esir değişimi için belirlenmiş sınırlara çekilecektir. Bu süreçte tüm askeri operasyonlar, hava ve topçu bombardımanları dahil, askıya alınacak ve cephe hatları, gerekli şartların sağlanana kadar dondurulmuş kalacaktır.
4- İsrail’in bu anlaşmayı kamuoyuna kabul etmesinin ardından 72 saat içinde tüm rehineler, hayatta olanlar ve ölüler, iade edilecektir.
5- Tüm rehinelerin serbest bırakılmasının ardından, İsrail 250 müebbet hapis cezası almış mahkumu ve 7 Ekim 2023 tarihinden sonra gözaltına alınan 1700 Gazzeliyi, kadınlar ve çocuklar dahil, serbest bırakacaktır. Hayatta olmayan her İsrailli rehine için, İsrail 15 ölü Gazzelinin kalıntılarını teslim edecektir.
6- Tüm rehineler iade edildikten sonra, barışçıl bir şekilde birlikte yaşamaya söz veren ve silahlarını bırakmayı kabul eden Hamas üyelerine af tanınacaktır. Gazze’den ayrılmak isteyen Hamas üyelerine güvenli geçiş sağlanacaktır.
7- Anlaşmanın kabul edilmesiyle birlikte, insani yardım derhal Gazze’ye gönderilecektir. Bu yardımlar, 19 Ocak 2025’teki anlaşmada belirtilen insani yardımlarla uyumlu olacaktır. Altyapının rehabilitasyonu, hastane ve fırınların yeniden inşası ve molozların temizlenmesi için gerekli ekipmanların girişine izin verilecektir.
8- Gazze’ye insani yardımın girişi ve dağıtımı, Birleşmiş Milletler ve bağlı kuruluşları ile Kızılhaç aracılığıyla, diğer uluslararası kurumların işbirliğiyle, tarafların müdahalesi olmadan gerçekleştirilecektir. Refah sınır kapısının her iki yönde açılması da 19 Ocak 2025 anlaşmasında uygulanan mekanizmaya tabi olacaktır.
9- Gazze, geçici bir teknokratik ve siyasi açıdan tarafsız bir Filistin komitesi tarafından yönetilecektir. Bu komite, Gazze halkı için günlük kamu hizmetlerini ve belediye işlerini yürütmekten sorumlu olacaktır. Nitelikli Filistinliler ve uluslararası uzmanlardan oluşacak komite, yeni bir uluslararası geçiş kurulu tarafından gözetim altında olacaktır. Bu kurulun adı “Barış Konseyi” olacak ve Başkan Donald J. Trump başkanlığında toplanacaktır. Konsey, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair gibi isimleri de içerecek ve Gazze’nin yeniden inşası için fonları yönetecektir.
10. Gazze’yi yeniden inşa etmek ve canlandırmak amacıyla Trump’ın ekonomik kalkınma planı, Orta Doğu’daki gelişmiş şehirlerin inşasında uzmanlaşmış bir heyet tarafından hazırlanacaktır. Güvenlik ve yönetişim çerçevelerinin sentezlenmesi sağlanarak, bu yatırımların iş, fırsat ve gelecek için umut yaratacak şekilde kolaylaştırılması hedeflenmektedir.
11. Özel bir ekonomik bölge kurulacak ve katılımcı ülkelerle tercih edilen gümrük tarifeleri ve erişim oranları müzakere edilecektir.
12. Hiç kimse Gazze’yi terk etmeye zorlanmayacak, ayrılmak isteyenler özgürce hareket edebilecek ve geri dönmelerine izin verilecektir. İnsanların kalması teşvik edilecek ve onlara daha iyi bir Gazze inşa etme fırsatı sunulacaktır.
13. Hamas ve diğer gruplar, Gazze’nin yönetiminde herhangi bir rol almayı kabul etmeyeceklerdir. Tüm askeri, terör ve saldırı altyapıları, tüneller ve silah üretim tesisleri dahil olmak üzere, yok edilecek ve yeniden inşa edilmeyecektir. Bağımsız denetçiler gözetiminde Gazze’nin askerden arındırılması süreci gerçekleştirilecektir.
14. Bölgesel ortaklar, Hamas ve diğer grupların yükümlülüklerini yerine getirmesini ve Yeni Gazze’nin komşularına veya kendi halkına tehdit oluşturmamasını garanti altına alacaktır.
15. Amerika Birleşik Devletleri, Arap ve uluslararası ortaklarla birlikte geçici bir Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) oluşturmak için çalışacaktır. Bu güç, Gazze’deki Filistin polis güçlerini eğitecek ve destekleyecek, ayrıca Ürdün ve Mısır ile işbirliği yapacaktır. ISF, sınır bölgelerinde güvenliği sağlamak için çalışacak ve yeni eğitilmiş Filistin polis güçleriyle birlikte hareket edecektir.
16. İsrail, Gazze’yi işgal etmeyecek veya ilhak etmeyecektir. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), silahsızlandırma standartlarına göre geri çekilecektir. Amaç, Gazze’nin artık tehdit oluşturmamasıdır. IDF, işgal ettiği toprakları kademeli olarak ISF’ye devredecek ve uygun güvenlik sağlanana kadar bir çevre güvenliği varlığı sürdürecektir.
17. Hamas bu öneriyi geciktirir veya reddederse, yukarıda belirtilen maddeler uygulanmaya devam edecektir.
18. Dinler arası bir diyalog süreci, hoşgörü ve barış içinde bir arada yaşama değerleri temelinde kurulacak; Filistinliler ve İsraillilerin zihinlerini değiştirme çabaları vurgulanacaktır.
19. Gazze’nin yeniden kalkınması ve yönetimi ilerledikçe, Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakkı için koşullar oluşturulacaktır.
20. Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve Filistinliler arasında barışçıl bir yaşam için siyasi bir diyalog başlatacaktır.
