İsrail’in İbranice yayın yapan Maariv gazetesi, Türkiye’nin Libya’nın doğusunda Halife Hafter yönetimiyle diplomatik ilişkiler kurma adımını ve Bingazi’de konsolosluk açma kararını kapsamlı bir analizle ele aldı.
Haberde, bu gelişmenin Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki etkisini artırmayı ve Yunanistan ile Kıbrıs’ın deniz bağlantılarını kesmeyi amaçladığı ifade edildi. Gazete, bu durumu Suriye’de Esad rejiminin muhalifler karşısında zayıflaması kadar “dramatik” bir gelişme olarak değerlendirdi.
LİBYA İÇ SAVAŞI VE TÜRKİYE’NİN ROLÜ
Analizde, Libya’nın yaklaşık 20 yıldır iç savaş içerisinde olduğu vurgulandı. 2014-2020 yılları arasında Halife Hafter’in ABD ve Rusya’nın desteğini alarak güçlendiği, Türkiye’nin ise Trablus merkezli hükümeti destekleyerek sahadaki dengeleri değiştirdiği belirtildi. Maariv, Türkiye’nin askeri yardımlarıyla Trablus hükümetinin çöküşünün önlendiğini ve bu durumun bazı çevrelerce “Türk vesayeti” olarak değerlendirildiğini aktardı. Haberde, Türkiye’nin Hafter’i tanımasının, Türkiye-Libya arasında imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasına Doğu Libya hükümetinin de onayını almak amacı taşıdığı yorumu yapıldı. Bu anlaşmanın Yunanistan ile Kıbrıs arasındaki deniz sürekliliğini keserek bölgedeki dengeleri değiştirdiği ifade edildi.
“1912-1919’A İADE-İ İTİBAR”
Tel Aviv Üniversitesi Dayan Merkezi’nden Türkiye uzmanı Dr. Hay Eytan Cohen Yanarocak, durumu değerlendirerek, “Türkiye’nin bu adımına ben ‘eskiye iade-i itibar’ diyorum. Türkler 1912-1919 yılları arasındaki savaşlara kadar Libya’daydı. Şimdi yeniden Trablus’a dönüyorlar ve ‘Mavi Vatan’ hayalini gerçeğe dönüştürüyorlar” dedi.
TÜRKİYE’NİN HEDEFİ: BÖLGESEL GÜÇ OLMAK
Uzman ayrıca, deniz yetki alanları anlaşmasının Batı Libya hükümetiyle imzalanmasına rağmen BM nezdinde tüm Libya için geçerli kabul edildiğini hatırlattı. Yanarocak, Türkiye’nin bu hamlesiyle Libya’daki nüfuzunu artırmayı, Akdeniz’de bir deniz koridoru oluşturmayı ve enerji akışını kendi üzerinden yönlendirmeyi hedeflediğini vurguladı. Bu gelişmelerin Türkiye’nin ekonomisine önemli katkı sağlayacağını belirten uzman, atılan adımın ülkeyi yeniden bölgesel güç konumuna yükseltme stratejisinin bir parçası olduğunu ifade etti.
