Arkeologlar, Antik Mısır‘da 5 bin yıl önce yaşamış bireylere ait mezarlarda ilginç ve tüyler ürpertici gömü gelenekleri ortaya çıkardı. Bu keşifler, o dönemde köylülerin ölüm anlayışı, ruhsal inançları ve gökyüzü ile olan ilişkilerine dair önemli veriler sunuyor.
En dikkat çekici bulgulardan biri, Nil Nehri kıyısındaki Adaiima mezarlığında yer alan genç bir kıza ait. M.Ö. 3300-2700 yılları arasına tarihlenen bu mezarda, genç kızın sağ kolunun ölümünden sonra kesildiği belirlendi. Muhtemelen bir balta gibi bir aletle kol kemikleri ayrılmış, kasları ise keskin bir taşla (çakmaktaşı bıçağı) kesilmişti.
Gömü işlemini gerçekleştirenler, kesilen kolu dikkatlice yerine yerleştirerek sağlammış gibi görünmesini sağlamışlar. Sağ el, ön kolun yanına konumlandırılmışken, sol kolun olağandışı bir şekilde bükülmüş olması dikkatleri çekiyor. Bu durum, iki kolun uyumlu görünmesi amacıyla özel bir düzenleme yapıldığını düşündürüyor.
Genç kızın tabutu, kış gündönümünde batmakta olan güneşe doğru hizalanmış ve gökyüzünün en parlak yıldızı Sirius’un doğduğu yöne çevrilmişti. Uzmanlara göre, bu gömü yöntemi, Osiris ve İsis mitinin en eski örneklerinden biri olarak değerlendirilebilir. Efsaneye göre tanrıça İsis, parçalanan Osiris’in bedenini Sirius’un doğuşu altında birleştirir. Bu, ölümü, yeniden doğuşu ve evrensel düzeni simgeler.
Araştırmacılar, 74 dönümlük bir alanda bulunan 900’den fazla mezarı yapay zeka ve veri analizi ile inceleyerek önemli sonuçlara ulaştı. Elde edilen verilere göre, mezarlık düzenlerinde o dönemde sosyal sınıf ayrımları ve dini sembollerin giderek belirginleştiği gözlemlendi.
Yakın çevredeki diğer mezarlar da oldukça ilginç detaylar barındırıyor. Bir kadın, süslü takılar ve çömleklerle birlikte gömülmüşken, tabutu kış güneşine hizalanmış. Başka bir kadının mezarında ise törensel bir asa ve bitki liflerinden yapılmış bir peruk bulunmuş; bu mezar da yaz güneşi batımına dönük olarak inşa edilmişti.
Bu gökyüzü ile uyumlu gömü şekilleri ve sembolik nesneler, ilerleyen dönemlerde firavunlar döneminde geliştirilen Antik Mısır mitolojisinin temellerini oluşturmuş olabilir.
Zamanla, bazı mezarların önceden inşa edilmiş bu astronomik hizalı mezarların yakınına yapıldığı da gözlemlenmiş olup, bu durum söz konusu mezarların dini veya atalara ait bir öneme sahip olduğunu gösteriyor.
Bazı mezarlarda fildişinden yapılmış tekne modelleri, el yapımı özel tabutlar veya bir çocuğun kemiğinin yetişkinin göğsüne yerleştirilmesi gibi dikkat çekici detaylar da bulunmuş. Bu öğelerin, ölen kişi ile öteki dünya arasında bir bağ kurma amacını taşıdığı düşünülüyor.
