Bugün 8 Mart Dünya Kadınlar Günü olarak kutlanıyor. Türkiye’de kadınların ortalama eğitim süresi, 2011 yılında yüzde 6,4 iken 2023 yılında yüzde 8,6’ya yükselmiş durumda. Aynı süreçte erkeklerin eğitim süresi ise 8,3 yıldan 10,1 yıla çıkmıştır. Bu verilere göre kadınların ortalama eğitim seviyesi lise birinci sınıf düzeyinde bulunmaktadır. Kadınların yüzde 19,4’ü lise ve dengi okullardan, yüzde 22,7’si ise yükseköğretimden mezun olmuştur. Yükseköğretim alanında bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik bölümlerinden mezun olan her 100 kişiden 34’ü kadınken, eğitim, sağlık ve sanat alanlarından mezun olanların ise sadece yüzde 72’si kadınlardan oluşmaktadır. Eğitim, sağlık ve sanat sektöründeki başarılar kadınların katkılarıyla yükselmektedir.
SORULARINIZ İÇİN: [email protected]
Diğer yandan, Türkiye kadın işgücü potansiyelini yeterince değerlendiremiyor. Avrupa Birliği’ne üye 27 ülkede 15 yaş üzeri kadınların istihdama katılım oranı yüzde 70,2 iken, Türkiye’de bu oran yalnızca yüzde 31,3 olarak görülmektedir. Kadınların işgücüne katılım oranı ise sadece yüzde 35,8 düzeyindedir.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, sigortasız çalışanlar dahil olmak üzere istihdamda yer alan 32,7 milyon kişinin 10,8 milyonunu kadınlar oluşturmaktadır. Buna karşın, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre 5,7 milyon kadın işçi, 604 bin esnaf ve 1,4 milyon memur olmak üzere toplamda 7,7 milyon kadın sigortalı olarak çalışmaktadır.
Türkiye’deki kadın istihdamının düşük olmasının başlıca nedenleri arasında, kadınların çocuklarına bakmakla yükümlü olmaları, güvenilir kreş ve yurt bulmakta zorlanmaları ve ekonomik durumlarının elverişsiz olması öne çıkmaktadır. Merkezi hükümetin, belediyelerin ve işverenlerin, kolay ulaşılabilir bölgelerde kreş hizmetleri sunması, kadın istihdamına önemli katkı sağlayacak bir adım olacaktır.
HANGİ İŞ YERLERİNDE KREŞ ZORUNLU?
Kadın işçilere 150 ve daha fazla istihdam sağlayan iş yerleri için kreş açma yükümlülüğü getirilmektedir. İşveren, ya doğrudan bir kreş açmak ya da mevcut kreşlerden hizmet almak veya diğer işverenlerle ortak bir kreş kurmak zorundadır.
Kreş açma yükümlülüğünü yerine getirmeyen işveren, 0-6 yaş aralığında çocuğu bulunan kadın işçi için iş akdini haklı fesih sebebi sayılacaktır.
EVLENEN KADIN İŞÇİLER İÇİN KIDEM TAZMİNATI
Kendi isteğiyle işten ayrılan kadınlar, istisnai durumlar haricinde kıdem tazminatı alamazlar. Ancak, yeni evlenen kadın işçiler resmi nikah tarihinden itibaren bir yıl içinde işten ayrılmaları durumunda kıdem tazminatı hakları bulunmaktadır.
HAMİLE KADINLAR İÇİN GECE ÇALIŞMA YASAĞI
Hamilelik raporu alan kadın işçilerin çalışma koşullarının uygun şekilde düzenlenmesi, gerekirse daha hafif işlerde çalıştırılmaları gerekmektedir. Bu durumdan dolayı ücretlerinde herhangi bir indirim yapılamaz. Hamile kadınlar, doğuma kadar geçen sürede 20.00-06.00 arasında çalıştırılamaz. Ayrıca, bir yıllık süre boyunca doğum yapmış kadınların gece çalışmaları yasaktır. Eğer sağlık
