S&P Global, Avrupa’nın savunma harcamalarıyla ilgili detaylı bir rapor yayımladı.
Rapor, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Avrupa’nın güvenlik açıklarını gözler önüne serdiğini vurguluyor. 2014 yılından itibaren Avrupa ülkeleri savunma harcamalarını neredeyse iki katına çıkarmalarına rağmen, NATO’nun belirlediği Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) yüzde 2’lik hedefine hala ulaşamadıkları belirtiliyor.
ABD’nin, NATO’nun askeri bütçesinin yaklaşık üçte ikisini karşıladığına dikkat çeken raporda, mali kısıtlamaların Avrupa’nın askeri harcama kapasitesini sınırladığı ifade ediliyor. Bu durum, ülkelerin Avrupa Birliği destekli tahviller gibi ortak finansman yollarını araştırmalarına yol açmış durumda.
Raporda ayrıca, eski ABD Başkanı Trump’ın NATO üyelerine GSYH’lerinin yüzde 5’ini savunmaya ayırmaları gerektiği yönündeki çağrısı hatırlatılıyor.
ÜÇ FARKLI SENARYO ÜZERİNDE DURULDU
Rapor, NATO üyesi Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırmaya yönelik üç farklı senaryoyu ele alıyor. İlk senaryoda harcamaların yüzde 2,67’ye, ikinci senaryoda ABD seviyesine denk gelen yüzde 3,3’e, üçüncü senaryoda ise yüzde 5’e yükseltilmesi gündeme geliyor.
Senaryolara dayanarak, savunma harcamalarının yıllık 242 milyar dolardan 875 milyar dolara kadar artırılmasının öngörüldüğü ifade ediliyor. Özellikle yüzde 5’lik bir artışın, diğer harcama kalemlerinde herhangi bir kısıtlama olmadan veya borç seviyelerine baskı yapılmadan finanse edilmesinin mümkün olmayacağına dikkat çekiliyor.
Avrupa Birliği mali kurallarında bir değişiklik yapılmadıkça birçok üye ülkenin savunma harcama artışlarını karşılamak için bütçelerini yeniden düzenlemek zorunda kalacağı belirtiliyor. Bu durum, sosyal harcamaların kısıtlanmasını gerektirebilir ki bu da önemli siyasi sonuçlar doğurabilir.
KREDİ NOTU RİSKİ
Birçok Avrupa ülkesinin zaten yüksek kamu borcu ve bütçe açığı ile mücadele ettiğine dikkat çeken rapor, ekonomik büyümenin yavaşlamasına, nüfus artışının düşmesine ve artan sosyal maliyetlere rağmen daha fazla askeri harcama yapmanın zorluğunu ortaya koyuyor.
Yüzde 5’lik savunma harcaması senaryosunun 2025 yılı bütçe açıklarının Romanya’da yüzde 9,5, Fransa’da yüzde 8,9, İtalya’da yüzde 7,1 ve İngiltere’de yüzde 7’ye ulaşacağına dair öngörülerde bulunuluyor. Bu durumun, ilgili ülkelerin kredi notlarını olumsuz etkileyebileceği ifade ediliyor.
Rapor, artan askeri harcamaların ekonomik büyümeyi teşvik etmesinin beklenmediğini vurguluyor. Avrupa Birliği’ndeki savunma harcamalarının mali çarpan etkisinin de düşük kaldığı hatırlatılıyor.
Savunma harcamalarında ortak borçlanma olanaklarına da yer verilen raporda, bazı ülkelerin buna karşı dursa da, Almanya gibi ülkelerle birlikte Norveç ve İngiltere gibi AB üyesi olmayan ülkelerin dahil olduğu bir ortak finansman düzenlemesinin, kredi itibarını güçlendireceği belirtiliyor.
