Türkiye, 10 yılı aşkın bir süredir sürdürdüğü verginin dijital dönüşüm sürecinde mükellef kapsamı açısından dengi bulunmayan bir seviyeye ulaştı. E-belge kullanımlarını, en büyük şirketlerden en küçüklerine kadar zorunlu hale getiren ülkelerden biri olarak, dijital dönüşüm alanında dünya genelinde öncü konumda. Sürekli gelişen sistem, farklı sektörler için yenilikler sunarak görülmemiş bir dinamizm sergiliyor. İlaç ve tıbbi malzemelerden elektrikli araç şarj istasyonlarına kadar birçok alanda e-belgelerin düzenlenmesi ile ilgili yeni geliştirmeler gerçekleştiriliyor. Ayrıca, e-belgelerin dijital ortamlarda nasıl hazırlanabileceği, iletilebileceği ve saklanabileceğine dair beceriler öne çıkarken, vergi dünyası bugünlerde denetim konularını gündeme getiriyor.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 12 Kasım 2024 tarihinde yayımladığı yeni tebliğle birlikte Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde önemli değişiklikler yapıldığını ifade eden Sovos EMEA Bölgesi SAP Entegrasyonlarından Sorumlu Başkan Yardımcısı Ayhan Boyacıoğlu, “Değişiklikler sadece kapsam genişlemesi sağlamakla kalmadı, aynı zamanda Gelir İdaresi Başkanlığı’nın süreçlerin daha dikkatli bir şekilde yürütülmesi konusundaki iradesini de gösterdi. Bu tebliği takip eden aylarda, Gelir İdaresi Başkanlığı anlık dijital denetimler gerçekleştirerek şirketlere aynı ay içinde uyarılar gönderip cezalar kesmeye başladı. Bu gelişme, verilerin bugüne dek sadece toplanıyor olması yerine işlenmeye başlandığını göstermesi açısından önem taşıyor. Verginin, uygulamalar sonrasında değil, gerçek zamanlı bir sorumluluk haline geldiğini de ortaya koyuyor” dedi.
Boyacıoğlu, Türkiye’nin dünya genelinde e-belge gönderiminin ardından otomatik denetim ve ceza mekanizmasının işlemeye başladığı tek ülke olduğuna dikkat çekti.
Aynı zamanda Ayhan Boyacıoğlu, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın denetim konusunda attığı bu adımların cezalandırma amacı gütmediğini, sistemlerin geliştirilmesine yönelik olduğunu vurgulayarak, “Dünya genelinde hükümetlerin dijital vergi sistemleri kurmaları için iki ana sebep bulunuyor. Bunlardan biri, sistemleri daha kullanılabilir hale getirerek mükellefler için bir yük oluşturmasının önüne geçmek, diğeri ise vergi kayıplarını engellemektir. Kişilerin ya da şirketlerin bilinçli bir şekilde vergi kaybına sebep olmaması halinde dahi, belge ile ilgili yazılım kaynaklı teknik hatalar ciddi vergi kayıplarına yol açabiliyor. Yayımlanan tebliğ ve son zamanlardaki gerçek zamanlı denetimlerden anlaşılıyor ki, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın amacı bu hataları düzeltmektir. Şu an alınan tedbirler, büyük oranda ceza değil, uyarı ve düzenleme talepleri şeklindedir. GİB, mevcut sistemlerin hatasız çalışması için özel entegratörlere de daha fazla sorumluluk yükleyecek adımlar atıyor” diye ekledi.
ENTEGRATÖR SEÇİMİ ÖNEMLİ
Günümüzde pek çok şirket, e-belgelerin hazırlanması, iletilmesi ve saklanmasında özel entegratörlerin sistemlerinden faydalanıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı da bu süreçleri destekleyici çalışmalar yürütüyor. Ancak, tüm entegratörlerin belirli standartları karşılaması amacıyla, kılavuzlarda yer alan usul ve esaslara aykırı oldukları tespit edilen özel entegratörlere cezai yaptırımlar uygulanıyor. Eksikliklerini gideremeyen özel entegratörlerin izinleri iptal edilebilmekte ve bu durum bir yıl boyunca tekrar başvuru yapamayacakları anlamına geliyor. Ayrıca, belge hataları gibi sebeplerden dolayı şirketlere kesilen vergi cezalarında özel entegratörlerin de sorumluluk alması mümkün hale geliyor. Doğru veri akışının sağlanması noktasında bu entegratörlerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi bekleniyor; denet
