Türkiye ile Irak arasında 1973 yılından bu yana yürürlükte olan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, 27 Temmuz 2026 tarihinde sona erecek. Cumhurbakanlığı Kararı, Resmi Gazete’de yayımlanarak kamuoyuna duyuruldu. Bu çerçevede, Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, Ham Petrol Boru Hattı Protokolü ve diğer ilgili tüm anlaşma ve protokoller, belirtilen tarihten itibaren geçerliliğini yitirecek.
52 yıllık anlaşmanın günümüz koşullarına göre Irak ile yeniden gözden geçirilmesi planlanıyor. Bu revizyon sayesinde, iki yılı aşkın süredir kapalı durumda olan hattın yeniden faaliyete geçmesi hedefleniyor.
YENİ ANLAŞMA
Edinilen bilgilere göre, Erbil ve Bağdat yönetimleri arasında petrol gelirleri üzerinde süregelen tartışmalar nedeniyle 25 Mart 2023’te durdurulan petrol akışının yeniden başlaması için mevcut anlaşmanın günümüz şartlarına uygun olarak revize edilmesi gerekecek. Irak merkezi hükümeti ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında 17 Temmuz’da imzalanan yeni anlaşma, IKBY’nin tüm petrol üretimini petrol şirketi SOMO’ya devretmesini öngörüyor ve iki taraf arasında bir uzlaşma sağlandığı bildiriliyor. Bu çerçevede, IKBY’nin günlük en az 230 bin varil petrolü Bağdat’a teslim etmesi gerekecek; teslim edilen her varil için ise IKBY’ye 16 dolar avans ödenmesi kararlaştırıldı.
TÜRKİYE DİPLOMASİ ÇALIŞMASI YÜRÜTECEK
Bu yeni gelişmeler doğrultusunda Türkiye, enerji alanında Irak merkezi hükümeti ile yeni bir zemin oluşturmak ve IKBY ile doğrudan ilişkilerini yeniden yapılandırmak amacıyla diplomatik çabalar yürütecek. Bu bağlamda, günümüz petrol ticareti dinamiklerine uymayan 52 yıllık anlaşmanın yenilenmesi sağlanacak. Yeni bir anlaşma yapılması ve günlük 1.4 milyon varil kapasiteye sahip hattın yeniden aktif hale getirilmesi planlanıyor. Hattın kapalı kaldığı 25 Mart 2023 tarihinden bu yana Irak’ın uğradığı zarar ise 25 milyar dolar olarak hesaplanıyor.
2010’DA YENİLENMİŞTİ
İki ülke arasında 27 Ağustos 1973’te imzalanan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması’nın ilk fazı, 1976 yılında işletmeye alınmıştı. Anlaşma, 2010 yılında gözden geçirilerek 15 yıllığına uzatılmıştı.
