Çölyak hastalığı, genellikle uygun beslenme yöntemleriyle tedavi edilmektedir. Çölyak hastaları için başlangıçta beslenme kurallarına uyum sağlamak oldukça zorlu bir süreç olarak algılanabilir. Ancak zamanla, bu hastaların yaşam kalitesinde kayda değer bir artış gözlemlenmektedir. Çünkü çölyak demek, yaşam boyu süren bir diyet anlamına gelir. Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Şencan Acar, çölyak hastaları için kalıcı olan bu diyetin, bir tercih değil zorunluluk olduğunu vurgularken, bu hastalık hakkında pek çok merak edilen konuyu da aydınlatıyor.
HASTALIĞIN TANIMI
Dr. Acar, “Çölyak nasıl bir hastalıktır?” sorusuna yanıt vererek, “Çölyak hastalığı, glüten adı verilen bir proteine karşı gelişen ve besinlerin ince bağırsaktan emilimindeki bozulmalara yol açan, vücudun bağışıklık sisteminin kendi dokularını tanımasındaki hatalardan kaynaklanan bir durumdur. Bu bağlamda hastalık, bir nevi alerjik reaksiyonlar grubundaki bir hastalık olarak tanımlanabilir” şeklinde konuştu. Uzm. Dr. Acar, hastalığın meydana gelmesinde tek bir neden olmadığını, genetik yatkınlığı bulunan bireylerde buğday, arpa, çavdar gibi tetikleyici faktörler ve bazı enfeksiyonların etkili olduğunu belirtti.
AİLE TARAMASININ ÖNEMİ
Dr. Acar, birinci derece akrabaları arasında çölyak hastalığı bulunan bireylerde hastalığın görülme sıklığının arttığını vurgulayarak, “Bu nedenle aile taraması yapılması son derece önemlidir. Ayrıca tip 1 diyabet, Hashimoto tiroiditi veya romatizmal hastalıklar gibi otoimmün hastalıklara sahip bireylerde de çölyak hastalığı gelişebilmektedir. Down sendromu gibi bazı kromozom anomalisine sahip bireylerin de risk altında olduğunu unutmamak gerekir” ifadelerini kullandı.
TÜKETİLMEYEN BESİNLER
Uzm. Dr. Acar, çölyak hastalarının güvenle tüketebileceği besinleri şöyle sıraladı:
Pirinç, mısır, karabuğday ve kinoa gibi tahıllar glüten içermez. Pirinç unu, mısır unu, badem unu gibi alternakif unlarla glütensiz ekmekler hazırlanabilir. Hayvansal protein kaynakları olan et, tavuk ve balığın yanı sıra mercimek, nohut ve fasulye gibi bitkisel proteinler de beslenme düzenlerine eklenebilir. İşlenmemiş süt, yoğurt ve peynir gibi süt ürünleri tercih edilebilir, ancak işlenmiş gıdalarda glüten bulunup bulunmadığına dikkat edilmelidir. Taze sebze ve meyveler serbestçe tüketilebilir. Piyasada mevcut olan glüten içermeyen diğer hazır gıdalar da tercih edilmelidir.
