(ANKARA) – Anayasa Mahkemesi (AYM), bir operasyon sırasında meydana gelen trafik kazasında yaşamını yitiren askerin yakınları tarafından açılan davada, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’daki “Ödenecek nakdi tazminat ile bağlanacak emekli aylığı uğranılan maddi ve manevi zararların karşılığıdır” ifadesinde bulunan ‘ve manevi’ ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
Mahkemenin, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi tarafından yapılan başvuru üzerine, kazada hayatını kaybeden askerin aileleri tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasında 2330 sayılı Kanun’un “Bu kanun hükümlerine göre ödenecek nakdi tazminat ile bağlanacak emekli aylığı uğranılan maddi ve manevi zararların karşılığıdır” düzenlemesini içeren 6. maddesinin ilk iki fıkrasında yer alan ‘ve manevi’ ibaresinin iptali yönünde verdiği karar Resmi Gazete’de yayımlandı.
AYM, itiraza konu olan hükmün Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti. AYM’nin kararında şu ifadeler yer aldı:
“2330 sayılı Kanun’un itiraza konu maddelerinin bulunduğu 6. maddeye göre, ödenecek nakdi tazminat ile bağlanacak emekli aylığının hem maddi hem de manevi zararların karşılığı olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca, yargı mercilerinin, maddi ve manevi zararlar için tazminat ödemekle yükümlü oldukları belirtilmiştir.
Bununla birlikte, ödenen nakdi tazminat ile bağlanmış emekli aylıklarının, aynı olayla ilgili tazminat davalarında değerlendirilebilmesi için, bu ödemelerin hangi kısmının maddi ve hangi kısmının manevi zarar karşılığı olduğunun mahkeme tarafından belirlenmesi gerekmektedir.
Ayrıca, ödemelerin hangi zarara karşılık yapıldığı bilgisinin ilgili kişilerce bilinmesi, açılacak davalarda tazminat taleplerinin yönlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, ödemenin niteliğinin idare tarafından açıkça belirtilmesi veya mevzuatta yer alması gerekmektedir; aksi takdirde, bu durum kişilere hak kayıpları yaşatabilir.
Kurallarda, idare tarafından yapılan ödemelerin bir kısmının manevi zarara karşılık geldiğinin kabulü ve yargı mercilerice buna uygun tazminat miktarlarının belirlenmesi gerektiği ifade edilmekle birlikte, bu tür ödemelerin ne ölçüde manevi zarara karşılık geldiğini ve ödemenin niteliğinin idarece belirtilmesine dair herhangi bir güvence veya ölçüt sunulmamıştır.
Bununla birlikte, maddi ve manevi zarar karşılığı yapılan ödemelerin ne kadarlık kısmının manevi zararlar kapsamında olduğuna dair güvence ve ölçüt içermeyen kuralların objektif olarak belirlenmesi mümkün değildir.
Yukarıda belirtilen nedenlerle, mevcut kuralların Anayasa’nın 2. maddesine aykırılığı söz konusudur. Bu nedenle iptalleri gerekmektedir.”



