“Dışarıda gezmeyi seven bir aileyiz. Hamileliğimin 23. haftasında, doktor onayı alarak beş günlük bir Amerika seyahatine çıktık. Bir gün sonra acil serviste bulunduk; doğum başlamıştı… Doktorlar, böyle bir bebeğin yaşasa bile engelli olma ihtimalinin yüzde 95 olduğunu ilettiler… 48 saat sonra Can dünyaya geldi. Yaşama ihtimali ise sadece yüzde 40’tı. Bu durum bizim için büyük bir travmaydı; daha önce böyle bir çaresizlikle karşılaşmamıştık…”
İnci Candemir, 16 yıl önce yaşadığı ilk anne olma deneyimini BBC Türkçe’ye bu şekilde ifade etti.
Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre, Türkiye’de her yıl yaklaşık 120 bin aile prematüre bebek sahibi oluyor.
Erken doğumlar, yenidoğan ölüm nedenleri arasında en yüksek sıralarda yer almakta.
Uzmanlar, BBC Türkçe’ye verdikleri demeçte, prematüre bebekler için sağlık hizmetlerinin teknik açıdan çoğunlukla yeterli olduğunu, fakat bebek ve ailenin bütünsel sağlığı açısından iyileşmesi gereken alanların bulunduğunu belirtiyorlar.
Normal şartlar altında, anne-baba yanında bulunan bebekler, erken doğum yapmaları durumunda yenidoğan acil servisine alınmakta ve burada haftalar, hatta aylarca kalabilmektedirler.
Ancak, birçok ebeveynin doğum izni süresi 16 haftayla sınırlıdır.
Bu durum, aileleri bebekleri ve iş yaşamları arasında zorlu bir tercihe zorlamaktadır.
Prematüre bakımıyla ilgili sıkça dile getirilen diğer sorunlar arasında, ebeveynlerin bebek yoğun bakımına erişimindeki kısıtlamalar ve yenidoğan hemşirelerinin üzerindeki aşırı yük yer almakta.
Prematüre nedir, neden özel bakıma ihtiyaç duyar?
Normal şartlar altında, bir bebeğin anne karnındaki gelişim süresi 40 hafta sürmektedir.
Doğumun 37. haftadan önce gerçekleşmesi durumunda, bebek prematüre olarak adlandırılmaktadır.
Resmi verilere göre Türkiye’de her 100 bebekten yaklaşık 13’ü bu süreden önce doğuyor.
Sağlık Bakanlığı’na göre, yüksek riskli gebelikler, küçük ya da ileri yaşta gebelik, çoğul gebelikler, tütün ve bağımlılık yapıcı madde kullanımı gibi faktörler erken doğum riskini artırmaktadır.
Birçok prematüre bebeğin, doğum anından itibaren nefes alma gibi temel yaşam fonksiyonlarını gerçekleştirmek için tıbbi desteğe ihtiyacı bulunmaktadır.
Türk Neonatoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Esin Koç, “Bir bebek ne kadar erken ve düşük ağırlıkla doğar ise doğum sonrası sorun yaşama riski de o kadar artar” şeklinde bilgi veriyor.
Koç, uygun canlandırma yapılmadığında beyin ve diğer organlarda kalıcı hasar riski yükselebileceğine dikkat çekiyor ve bu nedenle başlangıç anlarının büyük bir özen ve uzmanlık gerektirdiğinin altını çiziyor.
Ayrıca, bu bebeklerin ilk nefesleri için deneyimli bir yenidoğan ekibinin gerekli olduğunu vurguluyor.
Erken doğan bebekler, vücut ısılarını kontrol edemedikleri için ve enfeksiyonlara karşı korunmaları amacıyla kuvözlerde izole edilmektedirler.
Genellikle emme ve yutma refleksleri yeterince gelişmediği için, damardan veya tüp aracılığıyla beslenmeleri gerekmektedir.
‘Kadınlar prematüre bebeğini bırakıp işe dönemiyor’
İnci Candemir şu anda prematüre bebek ebeveynleri için danışmanlık yapmakta ve sosyal medya üzerinden deneyimlerini binlerce kişiyle paylaşmaktadır.
Candemir’e göre prematüre bebeklerinin ailelerinin karşılaştığı en büyük sıkıntılardan biri, doğum
