Norveç’te beş yıl önce, üzerinde bir koşum takımıyla beliren beyaz balinanın gizemi açığa çıkmış olabilir.
Yerel halk tarafından Hvaldimir ismi verilen bu eğitimli beyaz balina, beş yıl önce Rus casusu olduğu üzerine yapılan spekülasyonlarla gündeme gelmişti.
Beluga türü beyaz balinalar alanında uzman bir kişi, Hvaldimir’in aslında Rus Ordusu’na ait olduğunu ve Kuzey Kutbu’ndaki bir donanma üssünden kaçtığını ifade ediyor.
Ancak Dr. Olga Shpak, Hvaldimir’in bir casus olduğuna dair bir inancı olmadığını belirtmektedir.
Dr. Shpak, bu balinanın üssü korumak amacıyla eğitildiğine ve “hayta” olduğu için kaçtığını düşünüyor.
Rusya, Hvaldimir’in orduya ait olduğu iddialarını ne kabul etti ne de yalanladı. Ancak 1990’lı yıllardan beri deniz memelileri üzerinde araştırmalar yapan ve iki yıl önce memleketi Ukrayna’ya dönen Dr. Shpak, BBC’ye verdiği röportajda “Bence, %100, kesin orduya ait” diyor.
Anlattıklarının, Rusya’daki eski iş arkadaşlarıyla yaptığı görüşmelere dayandığını söyleyen Dr. Shpak, “Secrets of the Spy Whale – Casus Balinanın Sırları” adlı BBC belgeselinde fikirlerini paylaştı.
Gizemli balina, beş yıl önce Norveç’in kuzey kıyıları açıklarındaki balıkçılara yaklaştığında dikkatleri üzerine çekmişti.
Balıkçılardan Joer Hesten, “Balina tekneye sürtünmeye başladı. Hayvanların zor durumda kaldıklarında insanlardan yardım istemeyi bilmesi gerektiğini duymuştum. Çok akıllı bir balina diye düşündüm” ifadelerini kullanıyor.
Burada bir beluga balinasının görülmesi alışılmadık bir durumdu; zira bu kadar güneyde nadiren bulunuyorlardı.
Balinanın üzerinde bir koşum takımı da bulunuyordu ve bu koşumda bir kamera için yer bulunuyordu. Üzerinde İngilizce “Ekipman St. Petersburg” yazıyordu.
Hesten, koşum takımını sökmesine yardımcı oldu ve balina, birkaç ay boyunca yaşayacağı Hammerfest limanına doğru yüzdü.
Hvaldimir, balık yakalamakta zorlanıyordu ancak kameralara burun uzatması ve suya düşen bir cep telefonunu geri getirmesi gibi davranışlarla ziyaretçilerini etkiliyordu.
Norveçli araştırmacı Eve Jourdain, “Bu balinanın, hedef gibi görünen her şeye burnunu uzatmaya koşullanmış olduğu çok açık. Çünkü bunu sürekli yapıyordu.” diyor.
Hvaldimir’in hikayesi, Norveç’te gözlemlenmesi ve beslenmesi için çeşitli düzenlemelere vesile oldu.
“Hval” Norveççe’de “balina” anlamına gelirken, “dimir” ise Rusya lideri Vladimir Putin’e bir gönderme olarak nitelendiriliyor.
Dr. Shpak, Rusya’daki kaynaklarıyla ilgili bilgileri gizli tuttuğunu belirtiyor. Ancak balina ilk ortaya çıktığında, Rus deniz memelileri topluluğunun derhal Hvaldimir’in kendilerine ait olduğunu anladığını ekliyor.
“Belli bir veteriner ve eğiticiler zincirinden mesaj geldi. Bu, Andruha isimli kayıp balinaydı.”
Dr. Shpak’a göre Hvaldimir ya da Andruha, ilk önce Rusya’nın kuzeydoğusundaki Okhotsk Denizi’nde yakalandı. Daha sonra St. Petersburg’taki bir ticari tesisten Rus Kuzey Kutup Bölgesi’ndeki bir askeri programa gönderildi.
Dr. Shpak, “Açık sularda çalışmaya başladıklarında hayvanın uzaklara yüzmeyeceğine güvendiler. Ancak hayvan, onları terketti.” diyor.
“
