Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Deprem ve Yapı Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezince oluşturulan yeni bir proje, dron destekli yer radarı kullanarak heyelanların erken tespit edilebilmesine olanak tanıyacak. Projenin uygulamaya geçişi ise Mart 2025’te planlanıyor.
Bu projede, Merkezin Müdürü Prof. Dr. Ahmet Can Altunışık’ın danışmanlığında, Müdür Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Fatih Yesevi Okur’un liderliğinde 10 kişilik bir ekip görev almakta. Proje, “Doğu Karadeniz’de Dron Destekli Yer Radarı ile Şevlerin Yapı Sağlığı İzlemesi ve Derin Öğrenme ile Anomali Tespiti” adıyla bölgenin önemli sorunlarına karşı geliştirilmiştir.
Dron destekli yer radarı sistemi, heyelanların zamanında tespit edilmesini ve bağlı zararların azaltılmasını hedeflemektedir. Belirlenen alanlarda periyodik uçuşlar gerçekleştiren dron, yer altını tarayarak elde ettiği verileri anlık olarak merkeze iletecek.
Elde edilen veriler, yapay zeka destekli analiz yöntemleriyle işlenerek, şevlerde meydana gelebilecek çatlak veya boşluk gibi anormalliklerin tespiti sağlanacak. Eğer herhangi bir anormallik tespit edilirse, ilgili afet birimlerine uyarılarak gerekli önlemler alınabilecektir.
“Bölgemizin en önemli problemlerinden biri heyelan ve kaya düşmesidir”
Prof. Dr. Ahmet Can Altunışık, AA muhabirine verdiği demeçte, Türkiye’nin yapı sağlığı izleme alanındaki ilk merkezi olarak birçok önemli projeyi hayata geçirdiklerini ifade etti. Ayrıca, ilerleyen dönemlerde benzer projelere de imza atmayı planladıklarını belirtti.
Altunışık, “Bölgemizin kritik sorunlarından biri olan heyelan ve kaya düşmesi ile ilgili yapı sağlığı izlemesine odaklanıyoruz. Bu kapsamda merkezimizde oluşturulan sistemlerle heyelanların erken uyarı sistemini geliştireceğiz.” dedi. Projede yer alan Dr. Öğr. Üyesi Fatih Yesevi Okur’un katkılarının önemli olduğunu vurgulayan Altunışık, üniversitenin jeoloji mühendisliği ve bilgisayar mühendisliği bölümlerinden de hocaların projede yer aldığını belirtti.
Toplam maliyeti 5 milyon lira olarak belirlenen projenin Mart ayında hayata geçirilmesi bekleniyor. Altunışık, söz konusu projenin bölgeye büyük katkılar sağlayacağına inandığını vurgulayarak, esas hedefin heyelanların erken tespiti olduğunu kaydetti.
“Heyelanlardan yola çıkarak projeyi geliştirdik”
Merkezin Müdür Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Fatih Yesevi Okur, Doğu Karadeniz’in en büyük problemlerinden birinin heyelan olduğunu ifade etti. Projeyi geliştirirken heyelanlardan yola çıktıklarına dikkat çeken Okur, şunları söyledi:
“Dronlar kullanarak, yapısal izleme sistemleri ile erken uyarı sistemi geliştirme konusunda çözüm arayışındayız. Literatürde, heyelan izleme için pek çok sensör mevcut olup, bu sensörler genellikle şevin içine yerleştirilmektedir. Ancak bu yöntem yüksek maliyet gerektirmektedir. Biz de daha ekonomik ve taşınabilir bir çözüm olarak dron destekli yer radarı sistemi üzerinde çalışarak bilimsel projeyi hayata geçirdik.”
