ABD Başkanı Donald Trump’ın, Gazze’deki ateşkesin ardından gerçekleştireceği Ortadoğu turu kapsamında Türkiye’nin de aralarında bulunduğu ülke liderleriyle bir zirve düzenleyeceği bildiriliyor.
Amerikan Axios haber sitesinin dört kaynağa dayandırdığı bilgide, söz konusu zirvenin yeni haftada Mısır‘da gerçekleştirileceği ifade ediliyor.
Trump’ın Pazartesi günü İsrail’e giderek parlamentoda bir konuşma yapması ve rehine aileleriyle bir araya gelmesi beklenmekte.
Ateşkesin ilk aşamasında Hamas’ın, Pazartesi günü öğle saatine kadar elindeki tüm rehineleri serbest bırakması gerekiyor.
72 saatlik ilk aşamanın süresi, Pazartesi günü sona erecek.
Axios’a konuşan kaynaklar, zirvenin Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin girişimiyle planlandığını belirtiyor.
Söz konusu zirveye ABD’nin yanı sıra Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün, Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Endonezya’nın katılması bekleniyor.
Axios, zirveye İsrail’in iştirak etmeyeceğini de vurguluyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 9 Ekim’de yaptığı açıklamada, Gazze‘nin “yeniden ayağa kaldırılması için” yeniden imar çalışmalarına destek vereceklerini ifade etmişti.
9 Ekim’de Fransa’nın başkenti Paris’te, Gazze‘nin yeniden inşasının ele alındığı üst düzey bir toplantı gerçekleştirilmişti.
Rehineler seremonisiz bırakılacak
Gazze ve İsrail, hızlı gelişmelerin yaşanacağı bir hafta sonuna hazırlanıyor.
Hamas’ın, 72 saatlik süre içinde elindeki 20 rehineleri serbest bırakması gerekiyor. Bu süre, Pazartesi yerel saatle 12.00’de dolacak.
İsrail hükümeti, rehinelerin halka açık seremonilerle serbest bırakılmasının anlaşmanın ihlali olacağı uyarısında bulunuyor.
Ocak 2025 sonrasında serbest bırakılan rehineler, Hamas tarafından Kızıl Haç’a teslim ediliyordu.
Serbest bırakılan rehineler, teslim alındıktan sonra İsrail’deki sağlık kurumlarına götürülecek.
Yaklaşık 28 olduğu tahmin edilen rehine cesetleri de İsrail’e teslim edilecek. Ancak savaşın yarattığı yıkım nedeniyle iki tarafın da bunun daha uzun sürebileceği konusunda mutabık olduğu ifade ediliyor.
Filistinli mahkumlar bırakılıyor
Bu süreçte, İsrail cezaevlerinden bazı müebbet hapse mahkum Filistinlilerin de serbest bırakılması öngörülüyor.
İsrail Adalet Bakanlığı, ateşkes anlaşması çerçevesinde serbest bırakılacak 250 Filistinli mahpusun isimlerini açıkladı.
Gazze savaşında tutuklanan yaklaşık 1700 mahkumun da serbest bırakılacağı bildiriliyor.
İsrail basınına göre, serbest bırakılacak 250 kişiden 15’i Doğu Kudüs’te, 100’ü Batı Şeria’da tahliye edilecek. Bu kişilerin 135’inin sınır dışı edilmesi bekleniyor.
Mervan Barguti’nin isminin listede yer almadığı belirtiliyor. Çok sayıda Filistinli, Barguti’yi Filistin yönetiminin mevcut lideri Mahmud Abbas’ın halef adayı olarak görüyor.
Netanyahu ne söyledi?
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, savaş hedeflerinin tamamının yerine getirildiğini savunuyor.
10 Ekim Cuma günü yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, rehinelerin geri alınması hedefine ulaşıldığını belirtti.
Netanyahu, “Hamas’ı her yönden kuşatmaya devam ediyoruz” şeklinde açıklamada bulundu.
Trump’ın planının bir sonraki aşamasının “Hamas’ın ve Gazze‘nin silahsızlandırılması” olduğunu iddia etti.
İsrail lideri, bu hedefin gerekirse “zor yoldan” başarılacağını da ifade etti.
Buna rağmen, şu ana kadar silahsızlanma konusunda bir taahhütte bulunmayan Hamas, ateşkesin ilk gününde Gazze‘de silahlı şekilde görüntülendi.
Silahlı Hamas güvenlik güçlerinin, İsrail’in çekildiği Gazze sokaklarında devriye gezdiği gözlemlendi.
Bu silahlı grup üyelerinin, Hamas İç Güvenlik Teşkilatı logosu taşıyan şapkalar giydiği görüldü.
Ateşkesin başlamasıyla birlikte on binlerce Filistinli, kuzeydeki evlerine dönmekte.
Gazze Şeridi’ne ateşkesle birlikte günde 600 yardım kamyonunun girişi sağlanabilecek.
Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’e yönelik düzenlediği “Aksa Tufanı” saldırılarında, çoğu sivil olmak üzere yaklaşık 1200 kişi hayatını kaybetmiş ve 250 kişi rehin alınmıştı.
Gazze’deki Hamas bağlantılı Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre, iki yıllık savaşta yaklaşık 20 bini çocuk olmak üzere 67 binden fazla Filistinli yaşamını yitirdi.
