HARVARD Üniversitesi’nden Prof. Dr. Catherine Racowsky, Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Rektörü Prof. Dr. Özlenen Özkan’ı rahim nakli ve üreme bilimi alanında dünyanın önde gelen 10 kadın bilim insanı arasında değerlendirdi.
AÜ’nün ev sahipliği yaptığı 5’inci Uluslararası Rahim Nakli Kongresi’nde, Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Profesörü (Emerita) Dr. Catherine Racowsky, rahim nakli ve tüp bebek konularında küresel ölçekte önemli katkılarda bulunan kadın bilim insanlarını tanıttı. Alanında uluslararası bir üne sahip olan Prof. Dr. Racowsky, kongrede gerçekleştirdiği konuşmada, AÜ Rektörü Prof. Dr. Özlenen Özkan’ı bu alandaki öncü kadınlar arasında anarak dikkat çekti.
‘KADIN BİLİM İNSANLARININ ROLÜ ÇOK BÜYÜKTÜ’
Prof. Dr. Racowsky, rahim nakli ve üreme biliminin tarihsel gelişimini aktarırken, kadın bilim insanlarının bu süreçteki katkılarına vurgu yaptı. “Bu alandaki ilk adımlar çok erken dönemlerde atıldı. Bugün rahim nakli hakkında konuşuyoruz ama kökleri çok daha geriye uzanıyor. 1978 Temmuz ayında ilk girişimler başladığında, ekipler küçük ama son derece kararlılardı. 2010’lu yıllara gelindiğinde ise tıpta gerçekten olağanüstü bir başarıya imza atıldı” şeklinde konuştu ve Akdeniz Üniversitesi’nin bu alandaki liderliğini öne çıkardı.
BAŞINDAN BERİ KADINLAR ETKİN
Prof. Dr. Racowsky, bu alandaki çalışmalarda kadın bilim insanlarının öncülüğünün sürdüğünü belirtti. “Bu hikayenin temelleri 1934 yılında Boston’da yapılan memeli üreme çalışmalarıyla atıldı. O yıllarda bir kadın bilim insanı vardı. Altı yıl boyunca laboratuvarda 800 farklı deneme gerçekleştirdi, 138 yumurta üzerinde işlem yaptı ve nihayetinde ilk başarılı gebeliği elde etti. Bu, olağanüstü bir azim ve sabır örneğiydi. Kadın bilim insanlarının bu süreçteki rolü çok büyüktü. O dönemde karşılaştıkları zorluklara rağmen asla pes etmediler. Çalışmalarını kamuoyuna taşıdılar ve bir gün yöntemlerinin hastalara uygulanabileceğine inandılar. Bugün elde ettiğimiz başarı verileri, işte o dönemde yapılan öncü çalışmaların bir sonucudur” diye ekledi.
KADINLAR BİLİMİN YÖNÜNÜ DEĞİŞTİRDİ
Prof. Dr. Racowsky, konuşmasında ayrıca Martin Johnson’ın ‘Bunu Mümkün Kılan Kadınlar’ başlıklı makalesine atıfta bulunarak, “Tarihin görünmeyen kahramanlarını ve kadın bilim insanlarının katkılarını zarif bir şekilde bir araya getiriyor” dedi. Üreme biliminin erken döneminde yaşanan gelişmeleri aktarırken, kadınların araştırmacı kimlikleriyle bilimi ileri taşıdığını vurguladı. Ayrıca, kadın bilim insanlarının bilimsel araştırmalarda ve etik tartışmalarda öncülük ettiğini hatırlatarak, bilimin ilerlemesinde onların cesaretinin belirleyici olduğunu ifade etti.
2010 yılından bu yana AÜ Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı Başkanı olarak görev yapan Prof. Dr. Özlenen Özkan, Türkiye’nin ilk çift kol nakli, 2011 yılında dünyanın ilk kadavradan rahim (uterus) nakli ve 2012 yılında Türkiye’nin ilk yüz nakli operasyonlarına imza atan ekibin önemli bir üyesidir. Alanında çok sayıda uluslararası bilimsel yayın ve bildirisi bulunan Prof. Dr. Özkan, yürüttüğü çalışmalarla birçok ödül kazanmıştır. 14 Ağustos 2020 tarihinden bu yana AÜ Rektörü olarak görevini sürdürmektedir.
