KKTC’nin başkenti Lefkoşa’da, Kıbrıslı Türklere yönelik gerçekleştirilen ‘Kanlı Noel‘ saldırıları sırasında Türk Alayı’nda görevli doktor Binbaşı Nihat İlhan’ın eşi ve üç çocuğunun yaşamını yitirdiği ev, 59 yıldır Barbarlık Müzesi olarak ziyaretçilere kapılarını açıyor. Müzede, dönemin acı hatıralarını yansıtan kişisel eşyalar, kronoloji duvarı, fotoğraflar, sesli oda ve hafıza havuzu bulunmaktadır.
Rum Örgütü EOKA tarafından 24 Aralık 1963 akşamı düzenlenen Kanlı Noel saldırılarında Binbaşı Nihat İlhan’ın eşi Mürüvvet ve çocukları Murat, Kutsi ile Hakan evlerinin banyo küvetinde hayatını kaybetti. ‘Kumsal Katliamı’ veya ‘Banyo Katliamı’ olarak bilinen bu trajik olayın izleri, müzenin duvarlarında hala görünmektedir. 1966 yılında açılan Barbarlık Müzesi, 1963-1974 yılları arasında Kıbrıs Türklerinin maruz kaldığı zulmün sembolü olarak anılmaktadır.
Müze, 3 yıl önce kapsamlı bir restorasyondan geçirilmiştir.
Barbarlık Müzesi’nde, Mürüvvet Hanım ve çocuklarının yaşamını yitirdiği küvet, kanlı bornozlar ve diğer kişisel eşyalar sergilenmektedir. Kıbrıs Türklerinin yaşadığı acıların gelecek nesillere aktarılabilmesi amacıyla düzenlenen müzede, 1963-1968 yılları arasında şehit düşenlerin isimleri yer alan bir liste ve o döneme ait fotoğrafların bulunduğu hafıza havuzu ziyaretçilere geçmişe tanıklık etme imkanı sunmaktadır. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından yapılan restorasyon çalışmaları ile müze, çevre düzenlemesiyle birlikte yenilenmiştir.
Kıbrıs’taki müze ziyaretleri sırasında basın mensuplarına bilgi veren turist rehberi Ulviye Mehtap Hız, “1963 yılının 24 Aralık’ında burada Tabip Binbaşı Nihat İlhan’ın eşi, üç çocuğu ve misafir olarak bulunan Feride Kudum, EOKA’cı Rumlar tarafından katledildi. O akşam Nihat İlhan, görevinin başındaydı ve mahalledeki saldırılar sırasında eşi ve çocuklarının yanına arkadaşlarını çağırmıştı. Çatışma sesleri yükselmeye başlayınca, evdekiler saklanma ihtiyacı hissetti. Mürüvvet Hanım üç çocuğuyla banyo odasına, Feride Hanım ise lavabonun altına saklandı,” dedi.
Müze rehberi, “Kendilerini korumak için kapıları kapatıyorlar. Ancak Barbarlık Müzesi olarak bilinen evin giriş kapısında kurşun izi yoktur. EOKA’cılar, eve baskın yaparak içeriye ateş açmışlardır. Çocukların seslerini duyunca banyo odasına yönelmişler ve Mürüvvet Hanım ile çocuklarını katletmişlerdir. Olayın büyüklüğü sabahın ilk ışıklarıyla ortaya çıkmıştır. Nihat İlhan, bu trajik olaydan habersizdi ve kendisine ‘vatan sağ olsun’ dedi. Ailesinin cenazelerini Elazığ’a götürüp orada defnetti ve her birinin başına bir selvi ağacı dikti,” şeklinde konuştu.
Müze, ziyaretçilerine ücretsiz giriş imkanı sunmaktadır.
Hız, “O gece burada sadece bu ev değil, mahallede birçok Kıbrıslı Türk’ün evi baskına uğramıştır. 100’den fazla Kıbrıslı, bu baskınlar sonucunda hayatını kaybetmiştir. Müzemiz, sonraki yıllarda daha orijinal haliyle ziyaretçilere açılmıştır. 2022 yılında TİKA tarafından dijital müzecilik anlayışıyla yeniden düzenlenmiştir ve tüm milli mücadele müzelerinin girişleri ücretsizdir,” ifadelerini kullandı.
Bursa’dan KKTC’ye gelen bir aile, Barbarlık Müzesi’ni ziyaret ettiğinde duygusal anlar yaşadıklarını belirtti. İlhami Kargı, “Gazetelerde burada yaşananları okumuştum, geldik ve gördük. Küvette çocukların öldürülmesi beni çok etkiledi,” dedi.
KKTC’yi çocukluğundan beri merak ettiğini ifade eden Sultan Kargı ise, “Çocukken bu konuda bilinçli değildim, ancak araştırınca çok duygulandım. Kıbrıs’ı göreceğim aklıma gelmezdi. Müzeye girer girmez Cengiz Topel’in hikayesini okudum ve çok etkilendim. Kıbrıs, kıymetinin bilinmesi gereken bir cennettir. Çok şehit verdik, çok kan döküldü ve bu vatanın değeri biçilmez. Şehitlerimizin hatırasına sahip çıkmak için birlik olmamız gerekiyor. Geçmişi unutmamalı ve birbirimize kötülük yapmamalıyız,” şeklinde konuştu.
