ANKARA’da, yıllık 100 bin civarında yerli yumurtacı damızlık civcivin sektöre kazandırıldığı Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü’nde yapay zeka ile ıslah çalışmalarına yönelik yeni bir proje başlatıldı. Enstitü Müdürü Doç. Dr. Ahmet Uçar, her yıl 700 bin doların ülke içinde kalmasını sağladıklarını ve bu miktarın artması için yapay zekadan faydalanacaklarını, yıl sonunda test çalışmalarının tamamlanacağını açıkladı.
Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü’ne bağlı olan Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü, yumurta tavukçuluğu sektöründe damızlık hayvan materyali bakımından dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor. Farklı ırkların birleştirilmesiyle oluşturulan 4 yumurtacı melezden (hibret) her yıl 100 bin civciv sektöre sunuluyor. Ayrıca, ıslah çalışmaları çerçevesinde üniversiteler, kamu araştırma kuruluşları ve özel sektörle işbirliği yapılarak yetiştirme ve besleme konularında projeler gerçekleştiriliyor. Bugüne kadar 44 ıslah, 42 yetiştirme tekniği, 51 besleme, 9 ekonomi ve 2 sağlık projesi dahil toplam 148 proje başarıyla tamamlandı.
‘İHTİYAÇ DUYULAN TÜM DAMIZLI MATERYALİ SAĞLIYORUZ’
Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Ahmet Uçar, ana faaliyetlerinin yumurta tavuğu ıslahı üzerine olduğunu belirtti. Uçar, “Yetiştirdiğimiz 12 saf hattımız mevcut. Bugüne dek geliştirdiğimiz 4 yerli ve milli yumurtacı hibritimiz var. Bu saf hat düzeyindeki hayvanların yumurta verimi, yumurta ağırlığı, cins ve olgunluk yaşı gibi ıslah özelliklerine göre her yıl yeni jenerasyonlar elde ediyoruz. Bu jenerasyonlardan elde ettiğimiz sonuçlara dayanarak ikili, üçlü veya dörtlü melezler üretiyoruz. Sektörün ihtiyaç duyduğu hibritlerin ebeveynlerinin yaklaşık yüzde 15’i enstitümüzde geliştirildi. Bu da yıllık ortalama 100 bin damızlık civciv anlamına geliyor. Enstitümüz, sektörde ihtiyaç duyulan tüm damızlık materyalini sağlayabilecek bir konumda” ifadelerini kullandı.
‘KREM RENKLİ YUMURTACI HİBRİT İÇİN ÇALIŞMA BAŞLATTIK’
Uçar, tescil edilen yerli ve milli yumurtacı hibritlerin ‘Atak’, ‘Atak-S’, ‘Atabey’ ve ‘Akbay’ olduğunu belirterek, “Atak ve Atak-S kahverengi yumurta üretirken, Atabey ve Akbay beyaz kabuklu yumurta yapan hibritlerdir. Bunun yanı sıra, krem renkli yumurtacı hibrit üzerinde çalışmalara başladık. Yeni bir saf hat oluşturma sürecindeyiz ve krem yumurtacı üretimini 3-4 yıl içinde tamamlamayı hedefliyoruz. Yıllık 5 milyon yumurta üretiyoruz, ancak esas üretimimiz damızlık civcivdir. Islah işletmemizle yıllık yaklaşık 100 bin civciv üreterek sektöre katkıda bulunuyoruz. Bu da ülke ekonomisine yıllık 700 bin dolar gibi bir katkı sağlıyor. Bu payı artırmak için çalışmalarımız sürüyor. Kahverengi yumurtacılarda Atak-S hibritinin ebeveynlerinde belli bir noktaya ulaştık. Ancak asıl amacımız, daha fazla beyaz yumurtacı hibritlerde bu sayıyı artırmak. Yüzde 15’i yüzde 30’lara, ardından yüzde 50’lere taşımayı hedefliyoruz” şeklinde konuştu.
‘YIL SONUNDA TEST ÇALIŞMALARI BİTECEK’
Uçar, hedeflerine ulaşabilmek için yoğun bir çalışma içerisinde olduklarını ve teknolojiyi daha fazla kullanma arzusunda olduklarını belirtti. “İş gücü giderek zorlaşıyor ve bireysel veri topluyoruz, bu nedenle çok fazla veriyle mücadele etmek zorundayız. Bu verilerin daha objektif yöntemlerle alınmasını istiyoruz. Bu nedenle yapay zekayı çalışmalarımıza entegre edeceğiz. Bu yılın sonunda ilk test çalışmalarını tamamlamış olacağız. Her bir tavuğun kafes kodu ve kanat numarası mevcut. Şimdi görüntü işleme sisteminden yararlanarak bu verileri toplayacağız. Makine öğrenmesini tamamladık ve yapay zeka ile yumurtaların ağırlığını yüzde 98 doğrulukla tespit edebiliyoruz. Bu uygulamayı ıslah verisi aldığımız tüm sürülerde kullanmayı düşünüyoruz. Yıl sonuna doğru 1321 tavukta bunun ön çalışmasını başlatacağız. Ayrıca, yem tüketimini belirlemeye yönelik farklı sistemler üzerinde de çalışıyoruz” dedi.
