İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’de sunduğu barış planını kabul etti.
Plan, iki liderin Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği toplantı sırasında kamuoyuna açıklandı.
Müzakereleri yakından izleyen bir Filistinli yetkili, BBC’ye verdiği demeçte, teklifin Doha’daki Hamas yetkililerine ulaştırıldığını bildirdi.
Netanyahu, Hamas’ın planı reddetmesi veya uygulamaması durumunda İsrail‘in “işini bitireceğini” ifade etti.
Trump ise Hamas’ın teklifi kabul etmemesi halinde Netanyahu’ya “gerekli adımları atması” konusunda tam destek vereceklerini belirtti.
Peki, 20 maddeden oluşan barış planı neleri kapsıyor?
Planın içeriğinde Hamas’ın silahlarını bırakması ve tüm silahların imha edilmesi öngörülüyor.
20 canlı İsrailli rehine ve öldüğü düşünülen 24’ten fazla kişinin kalıntıları 72 saat içinde geri verilecek.
Öneriye göre, rehineler serbest bırakıldıktan sonra İsrail, yüzlerce mahkumu Gazzeli ile değiştirecek.
Ayrıca, her iki tarafın öneriyi kabul etmesi durumunda “Gazze Şeridi’ne hemen yardım göndereceği” vurgulanıyor.
ABD’nin planında Gazze’nin gelecekteki yönetimiyle ilgili genel çerçeve de çiziliyor.
Buna göre, Gazze’yi geçici olarak “teknokrat, apolitik bir Filistin komitesi” yönetecek. Bu komite, Barış Kurulu adı verilen uluslararası bir geçiş organının denetimi altında faaliyet gösterecek.
Barış Kurulu’nun liderliğini Trump üstlenecek. Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair ve diğer “duyurulacak” liderler de bu yönetim organında yer alacak.
Teklifte, Hamas’ın yönetimde “doğrudan, dolaylı veya herhangi bir şekilde” yer almasının engellenmesi gerektiği ifade ediliyor.
Planın büyük bir kısmı, ABD’nin Gazze’yi yeniden inşa etme amacıyla oluşturduğu “ekonomik kalkınma planı” üzerine yoğunlaşıyor.
Ayrıca, “İsrail’in Gazze’yi işgal etmeyeceği veya ilhak etmeyeceği” ve güçlerinin belirli bir zaman diliminde bölgeden aşamalı olarak çekileceği bilgisi de veriliyor.
Bu teklif, nihai bir Filistin devletinin kurulmasına da zemin hazırlıyor.
‘Teklifin detaylarıyla ilgili belirsizlikler devam ediyor’
BBC’nin ABD Dışişleri Bakanlığı muhabiri Tom Bateman’ın değerlendirmesi:
Bugün yayınlanan belge, Trump’ın da belirttiği gibi, 20 maddelik bir ilkeler belgesi niteliğinde.
Trump, tüm rehinelerin serbest bırakılmasını sağlayacak tek bir anlaşma talep ediyor.
Amaç, Beyaz Saray’ın Netanyahu’yu bu ilkeleri kabul etmeye ikna etmekti; ancak bazı maddelerde önemli esneklik payı bulunuyor.
Arap ve İsrailli liderler, bu anlaşmanın kendileri için faydalı olduğunu düşünüyor; ancak her iki tarafın da bu durumda haklı olamayacağı açık.
Kilit konularda netlik eksikliği, her iki tarafın anlaşmayı sabote etme ve diğerini suçlama potansiyelini artırıyor.
Geçen hafta görüştüğüm bir Arap diplomat, bu durumun sorun yaratmayacağını, ilkeler konusunda uzlaşı sağlandıktan sonra geri kalan detayların süreç içinde halledileceğini ifade etti.
Ancak, sona ulaşmak için hala uzun bir yol olduğu kanısındayım.
