Önceki Dönem Gençlik ve Spor Bakanı, AK Parti İzmir Milletvekili, Türkiye-ABD Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı Dr. Mehmet Kasapoğlu, New York ve Washington‘da gerçekleştirilen görüşmelerle ilgili bir makale kaleme aldı.
Dr. Kasapoğlu, Türkçe ve İngilizce olarak yayımlanan makalesinde; “21-25 Eylül tarihleri arasında New York ve Washington’da geçen programlarda yalnızca diplomasi protokollerine tanık olmadık, aynı zamanda somut sonuç odaklı çok katmanlı bir devlet aklını da sahada gözlemledik. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun yüksek düzeyli haftasında Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan, önce vicdanın kürsüsünde seslendi ve ardından ekonominin masasında verileri ve hedefleri ortaya koydu. Washington’da ise müttefiklik hukukunun gerekliliklerini kararlılıkla ele aldı. Bu süreçte atılan her adım, Türkiye’nin insani duruşunu ve stratejik kapasitesini bir araya getirdi. Sayın Cumhurbaşkanımızın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki konuşması, Gazze’deki çözümsüzlüğün giderilmesi adına meseleyi daha güçlü bir boyuta taşıdı. Cumhurbaşkanımız, iki yıla yaklaşan insani felaketi, rakamların soğukluğuna hapsetmeden, hukuk ve vicdan dengesinde anlattı. Ateşkesin sağlanması, insani yardımlara kesintisiz erişim ve insan hakları ihlallerine karşı caydırıcı mekanizmaların işletilmesi çağrısını açık bir dille yineledi. Kalıcı barışın sağlanabilmesi için 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasının hayati bir adım olduğuna vurgu yaptı. Bu, yalnızca bir tespit değil, takvime bağlanması ve denetlenmesi gereken bir gerekliliktir. Gazze’de yaşananlara karşı ilkesel bir netlik hemen ortaya konulmalıdır. Bu, insanlığın bir gereğidir. Bu yaklaşım, Filistin Meselesine Çözüm ve İki Devletli Çözüm Konferansı’nda da sürdürüldü. Filistin’i tanıyan ülkeler takdir edildi. Tereddüt edenlere bu konuda bir kez daha çağrıda bulunuldu. Filistin davasının artık tüm dünyaya mal olduğunun ve insanlığın bu konuda sorumlu olduğunun altı çizildi. Netanyahu hükümetinin ilhak ve sürgün politikası, iki devletli çözümü hedef alan bir strateji olarak yeniden ifşa edildi. Buradaki mesaj nettir: Uluslararası toplum, ya hukuku işletir ve adımı takvime bağlar ya da yeni utanç sayfalarının yazılmasına göz yumar. Çünkü modern çağın utançları hafızalarımızda ilk günkü gibi canlı duruyor. Daha büyük utançlar ise gözlerimizin önünde yeniden şekilleniyor. Türkiye, bu durumu değiştirmek için hem vicdani hem de hukuki bir hattı benimsedi ve Cumhurbaşkanımız bu hattın gerekliliklerini yerine getirdi. Birleşmiş Milletler kürsüsünde yalnızca Gazze konuşulmadı, aynı zamanda sistemin kendisi de masaya yatırıldı. ‘Dünya beşten büyüktür’ vurgusu, sistemin açmazlarını ifade eden en net eleştirilerden biridir ve bir kez daha somutlaşmış halini aldı. Veto düzeni, kararları kilitleyip çifte standardı meşrulaştırmaya devam ederse, sonuç yeni Gazze’ler, yeni utanç belgeleri ve yeni soykırımlar olacaktır. Bu nedenle Türkiye, ‘Güçlünün hukukuna’ değil, ‘Hukukun gücüne’ dayalı bir düzen talep ediyor. Bu talep, kurumları kurucu ilkelerine döndürmeyi; işlevsizliği onarıp adaleti işler hale getirmeyi amaçlamaktadır. Aksi takdirde, Birleşmiş Milletler personelinin bile can verdiği bir ortamda, ‘Uluslararası toplum’ kavramı içi boş bir klişeye dönüşür” ifadelerini kullandı.
“Amerikan iş adamları adeta Türkevi’ne akın etti”
Rockefeller Center’daki TASC buluşmasında Türk-Amerikan topluluğunun dinamizminin salona sığmadığını belirten Kasapoğlu, “Cumhurbaşkanımızın İslam karşıtlığı ve kültürel ırkçılık konusundaki uyarıları, inanç hürriyeti standartlarına ilişkin beklentileri net bir şekilde ortaya koydu. Türkevi’nde iş dünyasıyla gerçekleştirilen yuvarlak masa toplantısında, ekonomi diplomasisinin dili netleşti. Amerikan iş adamları adeta Türkevi’ne akın etti. Cumhurbaşkanımız, çok uluslu şirketlerin CEO’ları ve üst düzey yöneticileriyle pek çok önemli görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşmeler, Türkiye’nin bölgesindeki yatırım merkezi olma durumunu pekiştirirken, yatırım ekosistemine olan ilgiyi de gözler önüne serdi. 2019 yılında belirlediğimiz 100 milyar dolarlık ticaret hedefi, ortak kararlılıkları içeren somut bir menzil haline geldi. Orta Vadeli Program hedefleri, yeşil ve dijital dönüşüm adımları, lojistik kapasitemiz ve tedarik zinciri avantajlarımız, yatırımcıya güven veren bütüncül bir çerçevede sunuldu. Savunma, enerji, siber ve uzay ekosistemlerinde karşılıklı yatırımların ve ortak üretimin öne çıkması, 21. yüzyılın rekabet başlıklarına Türkiye’nin hazırlıklı girdiğini gösteriyor. Bu çerçevenin tamamlayıcı unsuru ise Washington’daki görüşmelerdi. Cumhurbaşkanımızla ABD Başkanı Donald Trump arasında gerçekleştirilen Beyaz Saray’daki görüşmede ele alınan savunma tedariki ve modernizasyonu, teknik dosyaların çözüm takvimi, sivil havacılıkta iş birlikleri, enerji güvenliği ve yeni yatırımlar, ikili ticaretimizi büyüten kalemlerin ötesinde bir boyuta taşındı. Bunlar aynı zamanda NATO içinde yük paylaşımını rasyonelleştiren, bölgesel caydırıcılığı artıran ve tedarik zincirlerini güvence altına alan stratejik unsurlar olarak öne çıktı. Müttefiklik, kriz anlarında ‘Sorun yönetimi’ kadar ‘Fırsat yönetimi’ni de gerektirir düşüncesiyle; bu görüşme, birçok farklı başlığın aynı masada, aynı anda, aynı ciddiyetle ele alınabileceğini gösterdi. Bu önemli haftayı geride bırakırken, dikkat edilmesi gereken en önemli hususun Türkiye’nin dış politikada sergilediği bütüncül tavır olduğunu ifade etmem gerekir. Gazze meselesinden ABD ile ekonomik ilişkilere, Birleşmiş Milletler sistemine yöneltilen eleştirilerden ikili işbirliği başlıklarına kadar uzanan geniş yelpaze, aslında aynı resmin parçalarıdır. Türkiye, yalnızca mazlumların sesi olmayı değil, aynı zamanda küresel düzenin meşruiyetini savunmayı ve istikrarın tesis edilmesini de üstlenmiştir. Bu, hem vicdanın hem de aklın aynı anda konuştuğu bir diplomasi tarzını ortaya koymaktadır. Cumhurbaşkanımızın BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasında öne çıkan ilk özellik, vicdani söylem ile hukuki söylemin birleşmesiydi. Gazze için dile getirilen ifadeler, duygusal bir tepki olmanın ötesinde, uluslararası hukukun temel maddelerine atıfta bulunan rasyonel bir çağrıydı. Bu iki dilin birleşimi, Türkiye’yi yalnızca ‘tepki veren’ değil, ‘çözüm öneren’ bir aktör haline getirdi. İkinci olarak, bu haftanın ortaya koyduğu tablo, sürdürülebilirlik ile yeniliğin yan yana gidebileceğini göstermiştir. Ekonomide, ticarette, enerjide, savunmada ve yatırımlarda süreklilik ile açılan yeni alanlar, diplomasi haftasının öne çıkan kazanımları oldu. Üçüncü olarak, bu hafta boyunca yapılan temaslar ve verilen mesajlar, gerek müttefiklikte, gerekse bölgenin istikrarını güçlendirmede önemli adımlar olarak kaydedildi. Birçok ikili protokolle hedefler somutlaştırıldı. Türkiye, imza attığı protokollerin her birini somut mekanizmalar, tarihler ve izlenebilir adımlar üzerinden takip edilmesi gereken meseleler olarak ortaya koydu. Bu haftadan çıkarılacak ders, Türkiye’nin sesi bir çağrı olduğu kadar, bir yol haritası, bir plan ve bir vizyon ifade etmektedir. Gazze’de adalet, BM’de
