34 yaşındaki Avustralyalı Rach, dünyanın en yüksek cilt kanseri oranına sahip ülkelerinden birinde büyüdü. Birçok kişi gibi, o da çocukluğundan itibaren güneşten korkarak gelişti.
Çocukluğu, Avustralya okullarında sıkça uygulanan “şapka yoksa oyun da yok” kuralı, 90’ların cilt kanseriyle ilgili reklamları ve evinde sürekli hazır bulunan güneş kremi tüpleriyle geçti.
Bu deneyimler, Rach’ı günde birkaç kez güneş kremi süren ve genellikle şapka takmadan dışarı çıkmayan biri haline getirdi.
Ancak, doktorlar Kasım ayında yapılan bir muayene sırasında burnunda cilt kanseri tespit ettiklerinde şaşkınlığa uğradılar. Rach’ın yaşı ve güneşten kaçınma alışkanlığı göz önünde bulundurulduğunda bu durumun alışılmadık olduğunu belirttiler.
Rach’ın durumu, “düşük dereceli” cilt kanseri olarak sınıflandırılan bazal hücreli karsinom olarak belirlendi. Ancak, bu kanser türü ameliyat gerektiriyordu ve Rach’ın gözünün altında kalıcı bir yara izi bırakmak zorundaydı.
Rach, “Kafam karışmıştı ve biraz da kızgındım. ‘Şaka mı bu?’ diyordum. Her şeyi doğru yaptığımı sanıyordum ama yine de başıma geldi,” sözleriyle hissettiği karmaşayı dile getirdi.
Öfkesinin kaynağı, yıllardır kullandığı güneş kreminin güvenilirliğini sorgulamasıydı. Yapılan bazı testler, bu ürünlerin neredeyse hiç güneş koruması sağlamadığını ortaya koymuştu.
Güvenilir bir tüketici koruma grubunun bağımsız analizi, Avustralya’daki bazı popüler ve pahalı güneş kremlerinin iddia ettikleri korumayı sağlamadığını göstererek ulusal bir skandala yol açtı.
Tüketicilerden gelen büyük tepkilerin ardından, ülkenin tıbbi gözlemcisi bir soruşturma başlattı ve birçok ürün raflardan çekildi. Ayrıca, dünya çapında güneş kreminin düzenlenmesine dair sorular gündeme geldi.
Kozmetik kimyageri Michelle Wong, BBC’ye yaptığı açıklamada, “Bu kesinlikle Avustralya’ya özgü bir sorun değil,” ifadelerini kullandı.
Avustralyalıların güneşle karmaşık bir ilişkisi var; güneşi severken, aynı zamanda ondan da korkuyorlar. Ülke, dünya genelinde en yüksek cilt kanseri oranına sahip ve her üç Avustralyalıdan ikisinin yaşamı boyunca en az bir cilt kanseri geçireceği tahmin ediliyor.
Bu nedenle, Choice Australia Haziran ayında yayımladığı sarsıcı raporuyla dikkatleri üzerine çekti. Grup, 20 güneş kremini bağımsız bir laboratuarda test etti ve 16’sının paket üzerinde belirtilen SPF veya cilt koruma faktörü derecesini karşılamadığını tespit etti.
Rach’ın kullandığı Ultra Violette’in Lean Screen SPF 50+ Matlaştırıcı Çinko Cilt Kremi, en büyük başarısızlık olarak belirlendi. Testlerde yalnızca SPF 4 sonucu veren bu ürün, Choice tarafından o kadar şaşırtıcı bulundu ki, benzer bir sonuç almak için ikinci bir test yapıldı.
SPF iddialarını karşılamayan diğer markalar arasında Neutrogena, Banana Boat, Bondi Sands ve Kanser Konseyi’nin ürünleri de yer aldı. Ancak, bu markalar bulguları reddetti ve kendi bağımsız testlerinin ürünlerin reklam edildiği gibi koruma sağladığını savundu.
Markaların tepkisi hızlı oldu; Terapötik Ürünler Birliği (TGA) bulguları araştıracağını ve gerekli düzenleyici önlemleri alacağını belirtti. Ultra Violette ise, Lean Screen’in güvenli ve etkili olduğuna dair güvence vererek, ürünün detaylı test sonuçlarını paylaştı.
Bununla birlikte, iki aydan kısa bir süre içinde, Lean Screen’in sekiz farklı laboratuvarda tutarsız sonuçlar vermesi üzerine geri çağrılacağı duyuruldu.
Markanın Instagram hesabında yapılan açıklamada, “Ürünlerimizden birinin bizim standartlarımızın altında kalmasından dolayı derin üzüntü duyuyoruz,” denildi.
Son iki hafta içinde, diğer markalar da Choice raporunda yer almayan en az dört ürünün satışını durdurdu.
Rach, kanser teşhisi ile kullandığı güneş kremi markası arasında bir bağlantı kurmanın mümkün olmadığını biliyor, ancak Ultra Violette’in tepkisinin tatmin edici olmadığını düşünüyor.
Ürünlerinin tehlikeleri konusunda gerçek bir sorumluluk almadıklarını düşündüğünü ve etkinlikleri hakkındaki şüphelere rağmen iki ay boyunca satmaya devam etmelerinin kendisini hayal kırıklığına uğrattığını belirtti.
Rach gibi birçok müşteri, bu skandalın sektöre olan güvenlerini sarsığını ifade ediyor. Ultra Violette’in geri çağırma açıklamasına yanıt olarak bir müşteri, “Para iadesi yılların güneş hasarını gerçekten geri çevirmeyecek,” yorumunu yaptı.
Ultra Violette’nin bir sözcüsü, markanın diğer tüm ürünlerini yeniden test ettiğini ve SPF derecelerini doğruladığını açıkladı. Ayrıca, “Choice’un testinde başarısız olan 16 ürün arasında satışları durdurmakla kalmayıp, ürünü tamamen geri çeken ilk ve şu anda tek ürün biz olduk,” şeklinde bir ifade kullandı.
Ultra Violette’nin sözcüsü, markanın bu durumu fırsata çevirmek için TGA ve diğer kuruluşlarla birlikte çalıştığını ekledi.
Choice, TGA’yı güneş kremi pazarında daha fazla araştırma yapmaya çağırdı ve ürünlerinde listelenen SPF korumasını sorgulayan tüm markaların derhal ürünlerini satıştan kaldırmalarını istedi.
Kampanyalar direktörü Rosie Thomas, BBC’ye yaptığı açıklamada, “Avustralya güneş kremi endüstrisinde acilen ele alınması gereken ciddi bir sorun olduğu açıktır,” dedi.
Bu noktaya nasıl gelindi?
Avrupa’da güneş kremleri kozmetik olarak sınıflandırılırken, Avustralya bunları tedavi edici bir ürün, yani bir ilaç olarak düzenlemektedir. Bu durum, dünyanın en sıkı güneş kremi düzenlemeleri arasında yer almasını sağlıyor.
Skandala karışan markalar, ürünlerinin satışından kazanç elde ediyor ve bu tür olayların yaşanmasını istemiyor. Peki, bu nasıl oldu?
Australian Broadcasting Corporation tarafından yapılan bir araştırma, Choice’un testlerinde başarısız olan ürünlerin en az yarısının ABD merkezli bir laboratuvar tarafından onaylandığını ve bu tesisin rutin olarak yüksek test sonuçları kaydettiğini ortaya koydu.
Ayrıca, raflardan çekilen güneş kremlerinin çoğunun benzer temel formüllere sahip olduğu ve Batı Avustralya’daki bir üreticiyle bağlantılı olduğu belirlendi.
TGA, devam eden soruşturmalar hakkında genellikle konuşmadığını ve “oldukça öznel” olabilen mevcut SPF test gerekliliklerini gözden geçirmeyi araştırdığını bildirdi.
Bir sözcü, “TGA, farklı güneş koruyucu ürünlerin aynı veya benzer temel formülasyonları paylaşmasının yaygın bir uygulama olduğunun farkındadır,” dedi.
Lab Muffin Beauty Science’ın kurucusu Dr. Wong, yüksek koruma sağlayan tutarlı ve konforlu güneş kremleri üretmenin oldukça teknik ve zor olduğunu belirtti. Her cildin ürüne farklı tepkiler verebileceği ve cildin ter, su veya makyaj ile sık sık test edildiğini ekledi.
Etkin bir şekilde derecelendirme yapmanın zorluğuna değinen Dr. Wong, güneş kremini on kişiye aynı kalınlıkta sürerek test etmenin sonuçların güvenilirliğini etkileyebileceğini ifade etti.
Her ne kadar net yönergeler olsa da, farklı laboratuvarların farklı sonuçlar alabileceğini belirtti. Bununla birlikte, sonuçların sahtesinin yapılmasının da oldukça kolay olduğunu vurguladı ve ABD’li yetkililerin 2019’da bir güneş kremi test laboratuvarına yönelik yürüttüğü soruşt
