Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Cuma günü gerçekleştirdiği bir açıklamada, Ukrayna‘ya gönderilecek herhangi bir Batı askeri gücünün Moskova için “meşru hedef” olacağını ifade etti.
Putin’in bu uyarısı, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, 26 ülkenin Kiev’e savaş sonrası güvenlik garantileri vereceğini duyurmasının hemen ardından geldi. Bu güvenlik garantileri, kara, deniz ve hava unsurlarını içeren uluslararası bir gücün Ukrayna‘ya konuşlandırılmasını öngörüyor.
Rusya lideri, Vladivostok’ta düzenlenen Doğu Ekonomi Forumu’nda yaptığı konuşmada, Batılı askerlerin Ukrayna‘ya yerleştirilmesinin uzun vadeli barışa katkıda bulunmayacağını belirtti.
Geçtiğimiz ay Alaska’da Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında yapılan zirve, Ukrayna lideri Volodimir Zelenskiy ile görüşme ve olası bir barış anlaşmasına dair umutları kısa süreliğine artırmıştı.
Ancak Alaska görüşmesinin ardından, İngiltere ve Fransa öncülüğündeki “Gönüllüler Koalisyonu” Kiev’e bir anlaşma sağlanması durumunda güvenlik garantisi vermek için yoğun çalışmalara başladı.
Macron, gönderilecek birliklerin amacının “yeni bir büyük saldırıyı önlemek” olduğunu belirtirken, hangi ülkelerin bu süreçte yer alacağına dair detay vermedi.
Zelenskiy, Perşembe günü Paris’te alınan kararları “ilk somut adım” olarak değerlendirdi.
ABD’nin bu süreçte ne ölçüde rol alacağı ise henüz netlik kazanmış değil. Macron, bu durumun önümüzdeki günlerde belirleneceğini ifade etti.
Trump, ABD’nin desteğinin “muhtemelen” hava desteği şeklinde olabileceğini belirtirken, Zelenskiy de ABD Başkanı ile görüşmesinde “Ukrayna semalarının azami korunmasını” ele aldığını açıkladı.
Trump, Putin’le “çok iyi bir diyalog” yürüttüğünü ve yeniden görüşmeyi planladığını kaydetti.
Putin, Cuma günü yaptığı açıklamada, “Amerikan başkanıyla açık bir diyaloğumuz var” diyerek bunu onayladı.
Ukrayna ve Batılı müttefikleri, kapsamlı bir barış anlaşması arayışına girmeden önce bir ateşkes yapılması gerektiğini savunuyor. Moskova ise bu öneriye karşı çıkıyor.
Vladivostok’taki forumda konuşan Putin, “Uzun vadeli barışı sağlayacak kararlar alınırsa, yabancı askerlerin burada bulunmasının anlamı kalmaz” dedi. Rusya‘nın böyle bir anlaşmaya “tam olarak uyacağını” da ekleyen Putin, ancak Ukrayna ve Batılı müttefikleri bu sözleri inandırıcı bulmuyor.
Putin, ayrıca Moskova’da Ukrayna ile zirve yapmaya hazır olduğunu ve güvenliği sağlayabileceğini ifade etti.
Zelenskiy, bu öneriyi Putin’in samimi olmadığına dair bir kanıt olarak değerlendirdi. Tarafsız başkentlerde buluşma önerileri gündeme gelirken, Zelenskiy, “İkili ya da üçlü fark etmez, her formatı destekliyoruz. Ancak Rusya görüşmeleri sürekli ertelemek için her şeyi yapıyor” dedi.
Batılı liderler, Moskova’nın zaman kazanma ve daha fazla Ukrayna toprağını ele geçirme çabası içinde olduğu görüşünde birleşiyor.
Putin, Şi Cinping ve Kim Jong Un ile görüşmesinin ardından ordusunun Ukrayna’da tüm cephelerde ilerlediğini öne sürdü.
Moskova, Ukrayna’ya Batılı asker gönderilmemesi gerektiğini açıkça belirtirken, Ukrayna’nın güvenlik garantörlerinden biri olmayı da arzu ediyor. Kiev ve müttefikleri ise bu öneriyi kesin bir dille reddediyor.
Putin’in sözcüsü Dmitriy Peskov, BBC’ye verdiği demeçte, “NATO’ya ya da başka bir ülkeye ait yabancı güçler Rusya için tehlike oluşturur çünkü biz NATO’nun düşmanıyız” dedi. Ayrıca Avrupa ülkelerini “savaşı sürdürmeye yönelik kışkırtıcı çabalara sahip olmakla” eleştirdi.
Şu ana kadar çok az ülke Ukrayna’ya asker göndermeyi açıkça taahhüt etti. ABD ise böyle bir ihtimali dışlamış durumda. Avrupalı diplomatlar, böyle bir taahhütte bulunmanın Putin’in Batı karşıtı söylemini güçlendireceğini düşünüyor.
Ancak İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın sözcüsüne göre Batı, Ukrayna’ya artık “sarsılmaz bir taahhütte” bulundu ve ABD de bu sözün arkasında.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, önceliğin Zelenskiy’nin de katılacağı bir zirvede ateşkesi sağlamak, ardından da “güçlü güvenlik garantileri” vermek olduğunu ifade etti.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Rusya’nın Batı’nın Ukrayna’ya asker göndermesi konusunda veto hakkı olmadığını vurguladı:
“Neden Rusya’nın bu konuda ne düşündüğüyle ilgilenelim? Ukrayna egemen bir ülke. Karar onlara ait.”
Rusya’nın işgalinin üzerinden üç buçuk yıl geçerken, Putin bu hafta “tünelin ucunda bir ışık” gördüğünü ve “çatışma sona erdiğinde Ukrayna’nın güvenliği için seçenekler bulunduğunu” belirtti.
İngiltere Savunma Bakanı John Healey, Trump’ı övgüyle anarak Putin’i müzakerelere çektiğini ve “hiçbir seçeneği kapatmadığını” ifade etti.
Moskova, başlangıçta bir ateşkesi reddediyor ve savaşın ancak tam bir barış anlaşmasıyla sona ereceğini belirtiyor.
Elysée Sarayı’ndan bir kaynak, Perşembe günkü görüşmeler öncesinde, tam bir barış anlaşması olmadan da yıllarca süren ateşkeslerin tarihte örnekleri olduğunu hatırlattı.
Kaynak, Kuzey ve Güney Kore arasındaki sınırın yıllardır ABD askerlerinin caydırıcı varlığıyla korunduğunu belirterek, bunun Ukraynalılar için son derece önemli bir örnek olduğunu vurguladı.
