Meme kanseri, Türkiye ve dünya genelinde en yaygın kanser türü olmaya devam etmektedir. Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Neşet Köksal, her yıl dünya genelinde yaklaşık 2,3 milyon kadına meme kanseri teşhisi konulduğunu belirtti. Yeni bir araştırmanın, pasif sigara dumanının meme kanseri için önemli bir risk faktörü olduğunu ortaya koyduğunu ifade eden Prof. Dr. Köksal, evde veya iş yerinde sigara içmese bile dumanına maruz kalan kadınların meme kanserine yakalanma riskinin yüzde 24 oranında arttığını vurguladı. “Kadınlardaki sigara kullanımındaki artış düşünüldüğünde, bu durum yeni önlemler alınmasını zorunlu kılıyor” dedi.
Meme kanseri risk faktörleri arasında genetik ve yaşam tarzı alışkanlıkları en önemli unsurlar arasında yer alırken, British Journal of Cancer dergisinde yayımlanan kapsamlı bir meta-analiz, pasif sigara dumanına maruz kalmanın içmeyen kadınlarda meme kanseri riskini yüzde 24 artırdığını gösterdi. Prof. Dr. Köksal, bu verinin dikkat çekici olduğunu belirtti ve araştırmadan elde edilen bulguları değerlendirdi:
“1984 ile 2022 yılları arasında yayımlanan 63 bilimsel çalışmanın değerlendirildiği meta-analizde 35 binin üzerinde meme kanseri vakası incelenmiştir. Elde edilen bulgular, ev içinde pasif içiciliğin meme kanseri riskini en fazla artıran faktörlerden biri olduğunu ortaya koymuştur.”
Prof. Dr. Köksal, “Ancak ne yazık ki birçok kadın bu riskin farkında değil ve bu ilişki çoğu zaman göz ardı ediliyor” diyerek, “Çünkü bireyler, aktif olarak sigara içmedikleri için risk altında olduklarını düşünmüyor. Oysa pasif içicilerin de sigara içen bireylerle benzer oranda risk taşıdığı saptanmış durumda” diye ekledi.
‘EV İÇİNDEKİ SİGARA DUMANININ RİSKİ DAHA FAZLA’
Araştırmada dikkat çeken bir diğer veriyi paylaşan Prof. Dr. Köksal, “Özellikle evinde sigara içilen ve dolayısıyla dumana maruz kalan kadınlar için meme kanseri riski yüzde 17 artmış. Eşi sigara kullanan kadınlarda ise risk yaklaşık yüzde 16 artış göstermiştir. Çalışma ortamında dumana maruz kalan kadınlarda ise risk görece daha düşük olmakla birlikte genel popülasyona oranla anlamlı bir artış gözlemlenmiştir. Dolayısıyla sigara dumanına maruz kalan pasif içici kadınlar, bulundukları ortamdan bağımsız olarak meme kanseri açısından risklerini artırıyor” dedi.
MARUZİYET ARTTIKÇA RİSK DE ARTIYOR
Prof. Dr. Köksal, araştırma ile ortaya çıkan bir diğer önemli noktayı da maruziyetin arttıkça riskin de artması olarak belirtti. “Sigara kullanan kişiler için kullanım miktarı ve kanser riski arasında doğrudan bir ilişki olduğu biliniyordu. Maruziyet için de aynı durum geçerlidir. Günde yaklaşık 20 sigara dumanına maruz kalan bir kadının meme kanseri riski yaklaşık yüzde 38 artıyor. 40 yıl boyunca pasif içici olanlarda bu risk yüzde 29’a, 40 paket-yıllık maruziyette ise yüzde 50’ye kadar çıkıyor. Bu durum, özellikle genç kadınlar arasında sigara kullanım oranının artmasıyla birlikte gelecek yıllarda ciddi bir tablonun kaçınılmaz olacağını göstermektedir” ifadelerini kullandı.
ÇOCUKLUKLARINDA MARUZ KALANLARDA RİSK DAHA YÜKSEK
Prof. Dr. Köksal, özellikle ergenlik öncesi ve ilk gençlik döneminde maruz kalınan sigara dumanının gelişmekte olan meme dokularında DNA hasarına yol açabileceğini belirtti. “Bu hasar, yıllar sonra kansere dönüşebilecek hücresel değişimlerin temelini oluşturuyor” dedi. Ayrıca, çalışma pasif içiciliğin yalnızca erişkinlikte değil, çocukluk döneminde de meme kanseri riskini artırabileceğini gösterdi. Özellikle ebeveynlerinden biri sigara içen çocukların, yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde daha yüksek risk taşıdığı vurgulandı.
HER 8 KADINDAN BİRİ YAŞAMININ BİR ANINDA KARŞILAŞIYOR
Meme kanseri, kadınlar için önemli bir sağlık tehdidi oluşturarak her 8 kadından birinin yaşamı boyunca etkilenebileceği bir hastalıktır. Prof. Dr. Neşet Köksal, “Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) GLOBOCAN 2020 verilerine göre, yalnızca 2020 yılında dünya çapında 2,3 milyon kadına yeni meme kanseri tanısı konulmuştur. Aynı yıl içinde 685 bin kadın bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetmiştir” dedi.
Türkiye’de kadınlarda görülen tüm kanser vakalarının yaklaşık yüzde 24’ünü meme kanserinin oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Köksal, “Her yıl yaklaşık 20 bin kadına meme kanseri tanısı konuluyor. 50 yaşından sonra görülme sıklığı artsa da, son yıllarda 30’lu yaşlardaki kadınlarda da hastalığa rastlanmaktadır. Bu durum, yaşlı kadınların yanı sıra genç kadınlarda da farkındalığın artırılması gerektiğini ortaya koymaktadır” diye konuştu.
ERKEN EVREDE BAŞARI ŞANSI ÇOK YÜKSEK
Günümüzde meme kanseri hastalarının her evrede tedavi şansı bulunduğunu ancak erken tanı ile tedavi başarısının önemli ölçüde arttığını belirten Prof. Dr. Köksal, “Erken evrede tespit edilen meme kanserlerinde 5 yıllık sağ kalım oranı yüzde 90’ın üzerindedir. Bu durum, tarama programlarına katılımın hayati önemini bir kez daha vurgulamaktadır” ifadelerini kullandı.
‘DUMANSIZ HAVA SAHASI HAYATİ BİR İHTİYAÇ’
Prof. Dr. Köksal, araştırmanın pasif sigara içiciliğinin obezite, alkol, hareketsiz yaşam gibi değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer aldığını belirtti. “Ciddiye alınması gereken bu tehdide yönelik önlemler alınmalıdır. Özellikle ev ve iş yerlerinde sigara yasağına uyulması, çocukların ve kadınların korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Sigara içen ebeveynlerle büyüyen kadınlar, sigara içilen ortamlarda uzun süre kalan bireyler ve sigara içen eş veya partnerle aynı ortamda yaşayanların bu konuya hassasiyet göstermesi gerekmektedir. Bilinçlenme, korunma ve erken tarama ile bu sessiz riske karşı önlem alınabilir. Evlerimizde, iş yerlerimizde ve ortak yaşam alanlarımızda dumansız hava sahası artık bir tercih değil, hayati bir ihtiyaçtır” diye ekledi.
