AKSARAY’ın Tuz Gölü havzasında yer alan bir tarlada, yaklaşık bir yıldır yer altından fışkıran su, belirli bir süre sonra akışını kesip kayboluyor. Jeoloji Yüksek Mühendisi Nurcan Özdemir, bu durumu karbondioksit çıkışına bağlayarak, “Karbondioksit gazının basıncı arttığında su bir fıskiye gibi yukarı doğru püskürüyor. Buna ‘soğuk su gayzeri’ adını verebiliriz. Türkiye’de böyle bir oluşum daha önce hiç görülmedi ve burası bu anlamda tek” şeklinde konuştu.
Tuz Gölü havzasındaki Yeşilova beldesindeki tarladan çıkan su, yaklaşık 15 metre çapındaki bir alana yayılmakta. Ancak bir süre sonra su akışı duruyor ve su geri çekiliyor. Özdemir, bu durumun bir yıldır devam ettiğini ve karbondioksit çıkışının etkili olduğunu belirtti. Ayrıca, bölgede Türkiye’nin en genç volkanik dağlarından biri olan Hasan Dağı’nın bulunduğunu vurgulayan Özdemir, “Buradaki oluşum 1 yıldır devam ediyor. Soğuk su gayzeri oluşturulabilir. Gayzerler genellikle sıcak su ile oluşur ve magmanın etkisiyle buhar ve sıcak su üst yüzeye çıkar. Ancak burada karbondioksit nedeniyle yeryüzüne bir su fışkırması yaşanıyor. Hasan Dağı’nın etkisiyle karbondioksit gazları yer altı suyuna karışıyor. Başlangıçta bu gaz küçük kabarcıklar halinde yer altı suyunda bulunuyor, ardından gazın basıncı arttıkça su fışkırıyor. Soda şişesinin açılmasıyla oluşan fışkırmaya benzer bir durum söz konusu. Bu oluşum, Türkiye’de benzersizdir ve herkesin gelip görmesi gerekiyor. Doğal bir oluşum olarak burası benim için jeolojik bir miras niteliği taşıyor. Yer altı suları tamamen bitene kadar bu oluşumun devam edeceğini düşünüyorum” dedi.
‘TARLALAR ÇORAKLAŞMAYA BAŞLAYACAK’
Bölgedeki birçok su kuyusundan karbondioksit gazı çıktığını ve bunun tarlaların çoraklaşmasına neden olmaya başladığını ifade eden Özdemir, “Bunun yanı sıra sıcak sular da mevcut. Türkiye’nin en genç volkanik dağı olan Hasan Dağı’nın bulunduğu yerlerde bu tür gayzerlerin olması beklenir. Burası Tuz Gölü’ne de oldukça yakın. Tuz Gölü çevresindeki su kuyularının yer altı sularının azalması nedeniyle ters yönde bir akış gözlemleniyor. Bazı 300 metrelik kuyularda tuzlu su ile karşılaşmaktayız. Bu gayzerde de tuzlu su çıkışı görülüyor ve etrafında bunun izleri mevcut. Bu sebeple, daha önce ayçiçeği ekilen bazı tarlalar artık güneş enerjisi santrallerine dönüştürülmüş. Örneğin, bu gayzerin yakınındaki bir ayçiçeği tarlasındaki kuyu da tuzlu su vermeye başlamış. Sulama yapılmasına rağmen iyi bir verim elde edememiş. Tuzlu su çıkışı nedeniyle bölgede tarlaların çoraklaşması kaçınılmaz görünüyor. Bu şartlarda verim almak mümkün olmayacak. Eğer mevcut su kaynaklarını tüketirsek, kuyuyu 1000 metreden açsanız bile yeterli ve kaliteli su bulamazsınız. Ciddi bir kuraklık tehlikesiyle karşı karşıyayız ve su kaynaklarımıza sahip çıkmamız şart. Mevcut sularımızı 4-5 yıl içinde kaybedebiliriz.” dedi.
