ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki kritik görüşme öncesinde, ilgili başkentlerde yoğun bir hazırlık süreci devam ediyor.
Öncesinde, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Avrupa liderleri, Trump ile video konferans aracılığıyla bir araya geldi.
Bu toplantıya, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de katıldı.
Görüşmenin ardından Zelenskiy ve Merz basın toplantısı düzenleyerek toplantının detaylarını paylaştı.
Almanya Başbakanı Merz, video konferansta Alaska zirvesinin çerçevesinin ele alındığını ifade etti.
Zelenskiy ise toplantıda Putin’in “barış istemediği” yönündeki düşüncelerini dile getirdiğini aktardı.
Trump, bu görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Putin’in müzakerelerde savaşı sona erdirmeyi kabul etmemesinin “çok ciddi sonuçlar” doğurabileceğini belirtti.
Trump, Zelenskiy’nin da katılacağı ikinci ve “daha verimli” bir üçlü görüşme yapılabileceğini ifade etti.
Trump, 15 Ağustos’ta “Ne noktada olduğumuzu öğreneceğim” şeklinde bir yorumda bulundu.
Avrupalı liderler ne dedi?
Merz, Avrupa ülkelerinin Trump ile Putin arasındaki toplantının “gündemini belirlemek” adına tüm çabalarını gösterdiğini vurguladı.
Alaska zirvesinde “Avrupa ve Ukrayna’nın güvenlik çıkarlarının korunması gerektiğini” belirten Merz, bu konunun Trump ile de tartışıldığını ifade etti.
Avrupalı liderler, Ukrayna’nın barış müzakereleri masasında yer alması gerektiğini savunuyor.
Emmanuel Macron, sınırlarla ilgili her türlü kararın yalnızca Zelenskiy ile müzakere edilebileceği konusunda “çok net” olduklarını söyledi.
Merz, beklentilerinin öncelikle bir ateşkes anlaşmasının sağlanması olduğunu kaydetti.
Uzun vadede barışı tesis edecek başka bir anlaşmanın da bu süreci takip etmesi gerektiğini belirten Merz, Rusya’nın Ukrayna üzerindeki toprak iddialarının yasal olarak tanınmasına “izin verilemeyeceğini” vurguladı.
Güçlü güvenlik garantilerinin sağlanması gerektiğine değinen Merz, Ukrayna’nın egemenliğine saygı gösterilmesi beklentisinin de altını çizdi.
Merz, Rusya’dan “barışa yönelik bir adım gelmezse”, Avrupa ve ABD’nin Putin’e daha fazla “baskı” uygulamak zorunda kalacağını ifade etti.
Almanya Başbakanı, Trump’ın da bu görüşe katıldığını söyleyerek, bu konuda “iyi bir görüşme” gerçekleştirdiklerini belirtti.
İngiltere Başbakanı Starmer, Cuma günü yapılacak Trump-Putin görüşmesinin ardından tekrar bir araya geleceklerini açıkladı.
Zelenskiy: ‘Trump bize destek verdi’
Video konferansa Almanya’da Merz ile birlikte katılan Zelenskiy, dünya liderlerinin Ukrayna’da barış isteminde birleştiğini belirtti.
Zelenskiy, “Ukrayna ile ilgili her şeyin Ukrayna ile müzakere edilmesi gerekiyor; biz de bu görüşmenin bir parçası olmalıyız” dedi.
“Trump bugün bize destek verdi” diyen Zelenskiy, ABD’nin bu desteği sürdürmeye hazır olduğunu da ekledi.
Zelenskiy, “Putin blöf yapıyor, cephe hattını zorlamaya çalışıyor” diyerek, Rusya’nın Ukrayna’nın tamamını işgal edebileceği imajı vermeye çalıştığını savundu.
Zelenskiy, Putin’in “barış istemediği” düşüncesini de toplantıda ifade ettiğini aktardı.
“Putin bizi kandıramaz” diyen Zelenskiy, Putin ile zirvenin ardından Trump’ın kendisiyle görüşeceğini de belirtti.
Avrupalı liderlerden ortak çağrı
12 Ağustos’ta zirveye yönelik yapılan bir çağrıda, Avrupalı liderler, Ukrayna’da “toprak bütünlüğü” ilkesine saygı gösterilmesi gerektiğini ve “uluslararası sınırların zorla değiştirilemeyeceği” mesajını vermişti.
Bu çağrıyı 27 AB üyesinin 26’sı imzalamıştı. İmzacılar arasında yer almayan tek isim, Rusya ile dostane ilişkilerini sürdüren ve AB’nin Ukrayna’ya desteğini birçok kez engellemeye çalışan Macaristan Başbakanı Viktor Orban oldu.
Orban, sosyal medyada yaptığı paylaşımda, AB ülkesi liderlerini “tribünden talimat vermemeleri” konusunda uyardı. Ayrıca AB’nin Rusya ile ilgili kendi zirvesini düzenlemesi gerektiğini vurguladı.
Açıklamanın, özellikle Rusya ile sınırı olan ülkelerde yaşanan endişelerin yansıması olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.
Son yıllarda İsveç ve Finlandiya NATO’ya katılırken, Baltık ülkeleri zorunlu askerliği geri getirmiş ve Polonya, Rusya sınırına dev bir bariyer inşa etmek için milyarlarca dolar ayırmış durumda.
Donald Trump ise olası bir barış anlaşmasının “bazı toprak takaslarını” içermesi gerektiğini sık sık dile getiriyor.
Trump, Rusya’nın doğudaki tüm Donbas bölgesini ve Kırım’ı elinde tutması, kısmen işgal ettiği Herson ve Zaporijya bölgelerinden çekilmesi gerektiğini belirtiyor.
