Uyku apnesi, bireyin uykuda nefes almasının durması veya azalması ile kendini gösteren bir rahatsızlıktır.
Bu durum, sabahları yorgun uyanma ve dikkatsizlik gibi çeşitli sorunlara yol açabilir. Tedavi edilmediğinde ise felç, kalp krizi ve ölüm gibi ciddi sağlık problemlerine neden olabilmektedir.
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Biyomühendislik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Hüseyin Cumhur Tekin ve ekibi, genellikle hastanelerdeki uyku laboratuvarlarında gerçekleştirilen uyku testleriyle teşhis edilen bu rahatsızlığı, hastaları bir gece boyunca gözlem altında tutmadan evde teşhis etmeye yönelik bir proje geliştirdi.
Bu proje kapsamında oluşturulan yapay zeka destekli cihaz, uyku esnasında diyafram hareketlerini sensörler aracılığıyla izliyor. Elde edilen veriler, yapay zeka algoritmaları ile analiz edilerek doktorlara dijital ortamda ayrıntılı raporlar halinde sunuluyor.
Taşınabilir ve ergonomik özellikleri ile dikkat çeken bu cihaz, uyku apnesi türlerini tespit etmenin yanı sıra teletıp uygulamalarıyla entegre çalışarak hastaların uzmanlarla uzaktan görüşme yapmalarına da imkan tanıyor.
TÜRÜNÜ YAPAY ZEKA BELİRLİYOR
Doç. Dr. Hüseyin Cumhur Tekin, uyku apnesinin klinik ortam dışında teşhis edilmesine olanak tanıyarak sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaşmasını hedeflediklerini ifade etti.
Hastaların yaşam kalitesini artırmayı amaçladıklarını belirten Tekin, “Geliştirdiğimiz giyilebilir cihaz, ev ortamında hastanın kendi başına diyafram üzerine yerleştirmesiyle uyku apnesi teşhisini koyabilmektedir. Klinik versiyonlar hassas ölçümler sunsa da hasta konforunu sağlamakta yetersiz kalıyor ve bu durum bazı hastaların testlerden kaçınmasına sebep olabiliyor. Ayrıca, bu cihazlar oldukça maliyetli olup, hastalar sırada beklemek zorunda kalabiliyor. Evde kullanılan alternatif versiyonlar ise maske takma ve kablolama gerektiriyor, bu da hasta konforunu olumsuz etkiliyor. Cihazımızın en büyük özelliklerinden biri, ev ortamında uyku apnesinin türünü belirleyebilmesidir. Nefessizlik durumlarından hastanın hangi apne türüne sahip olduğunu yapay zeka algoritmalarımızla yüzde 90’a varan doğrulukla tespit edebiliyoruz.”
Ayrıca, geliştirilen cihaz ile doktorlarla veri paylaşımının kolaylaştığını ve teşhis sürecinin hızlanmasının tedavi aşamasını daha etkili bir şekilde planlamaya olanak sağladığını dile getirdi.
Cihazın ilerleyen dönemlerde farklı hastalıkların teşhisinde de kullanılabileceğini vurgulayan Tekin, “Cihazımız, nefes hızını da ölçebiliyor. Bu sayede yoğun bakım ünitelerinde veya solunum yolu hastalıklarının evde takibinde cihazımızın kullanılabileceğini düşünüyoruz” şeklinde konuştu.
PATENT ALINDI
Tekin, cihazın Türk Patent ve Marka Kurumundan patent aldığını ve uluslararası patent sürecinin devam ettiğini belirterek, cihazın medikal sınıfa dahil olması nedeniyle regülasyon süreçleri üzerinde de çalıştıklarını ifade etti.
TÜBİTAK Sanayi AR-GE Projeleri Destekleme Programı’ndan destek alarak cihazı daha kullanışlı hale getirdiklerini ve klinik doğrulama çalışmalarına başladıklarını aktaran Tekin, yapılan ilk ölçümlerin umut verici olduğunu, hasta sayısını artırarak daha kapsamlı doğruluk analizi yapacaklarını ve farklı desteklerle çalışmalarını geliştirmeye devam edeceklerini sözlerine ekledi.
