TÜRKİYE Otobüsçüler Federasyonu (TOFED), bazı otobüs firmalarının dijital bilet satış platformu üzerinden sistem dışı bırakıldığını duyurdu. TOFED Başkanı Birol Özcan, bu durumu değerlendirerek, “Komisyon oranlarındaki farklılıklar adaletsizliğe neden olmakta ve sektörde tekelleşme tehlikesini beraberinde getirmektedir” ifadelerini kullandı.
Federasyon, dijital bilet satış sisteminin, Metro Turizm gibi pek çok firmayı dışladığını belirtti. TOFED, bu uygulamaya karşı Rekabet Kurumu’na başvurarak itirazda bulundu. Başkan Birol Özcan, “Söz konusu sistem, farklı oranlarda komisyonlar uygulayarak sektörü olumsuz etkiliyor. Uygulamanın yabancı bir şirkete devredilmesi, piyasada tekelleşme riskini artırıyor” dedi. Metro Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Umut Kahraman ise, dışlanmalarının ardından doluluk oranlarının yüzde 40-45 azaldığını, bunun da ciddi ekonomik kayıplara yol açtığını ifade etti.
‘KOMİSYON ORANLARINI SABİT TUTMALARI GEREKİYOR’
TOFED Başkanı Birol Özcan, “Bu firmalar yalnızca bilet satışı yapıyor. Bu nedenle komisyon oranlarını sabit tutmaları gerekiyor. Bir firmadan yüzde 8, diğerinden yüzde 10, bir başkasından ise yüzde 12-13 komisyon alındığında, yolcu maliyetleri kaçınılmaz olarak artıyor. Biz sadece çevrimiçi bilet satışı yapmıyoruz; otobüslerde ve otogarlarda da satış gerçekleştiriyoruz. Bu yerler için kira ödemekte, sigorta yaptırmakta ve personel çalıştırmaktayız. Online satış sistemleri, bu noktada bizi oldukça zorluyor. Komisyon oranlarının yüzde 12-13 seviyelerine çıkması kabul edilemez. Ayrıca duyumlarımıza göre bu dijital bilet platformu, Avrupa merkezli bir firmaya yüksek bir bedelle satıldı. Bu durum, piyasada tekelleşmeye yol açıyor ve bu süreç tehlikeli bir hal alıyor. Sonuç olarak, otobüs sefer sayıları azalacak, koltuk sayıları kısıtlanacak ve komisyon oranları yükselecek” şeklinde konuştu.
‘KOMİSYON ORANLARINDA CİDDİ BİR ADALETSİZLİK VAR’
Özcan, “Bazı otogarlarda, ‘Online biletten bilet alan yolcuları otogara sokmayalım’ şeklinde uygulamalar başlatıldı. Bu da yanlıştır. Rekabet Kurumu’nun bu duruma acilen müdahale etmesi gerekmektedir. Aynı platform, bir firmadan yüzde 13 komisyon alırken, diğerinden yüzde 8 komisyon alabiliyor. Böyle bir uygulama mümkün mü? Komisyon oranlarında ciddi bir adaletsizlik söz konusu. Üstelik firmalardan alınan paralar hemen ödenmiyor; banka hesaplarında 15 gün tutuluyor ve ardından aktarılıyor. Bu uygulamalar son derece yanlıştır. Biz bu konuyu üç yıl önce Rekabet Kurumu’na bildirdik ve dava da açtık. Ancak süreci bir noktada durdurmak zorunda kaldık. Şu anda geldiğimiz aşamada durum çok daha ciddi. Metro Turizm’e uygulanan bu durum, yakında diğer firmalara da yansıyacak. Biz 360 firmanın temsilcisiyiz. Metro’ya zarar veriliyorsa, bu zararın diğer firmalara da ulaşacağını biliyoruz. Bu nedenle hep birlikte karşı durmamız gerekiyor” dedi.
Özcan, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Rekabet Kurumu ve ilgili devlet kurumlarının bu durumu kontrol altına alması ve düzenlemesi şart. Bir firma yüzde 13, diğer bir firma yüzde 8, başka bir firma yüzde 10 komisyonla çalışıyor. Yolcu maliyetleri artıyor. Otobüsçü, otogardan çıktığında bu oranlarda komisyon ödediğinde geriye hiçbir şey kalmıyor. Bu sistemin değişmesi için mutlaka bir araya gelmeli ve konunun üzerine birlikte gitmeliyiz. Rekabet Kurumu’nun müdahale etmesi, firmaların da birbirine sahip çıkması gerekiyor. Eğer bir firmaya haksızlık yapılıyorsa, diğer firmaların destek vermesi ve birlikte hareket etmesi şart. Bu konuda herkesin duyarlılık göstermesini bekliyorum.”
‘TÜRKİYE’NİN 81 İLİNDE FAALİYET GÖSTEREN OTOGAR VE ŞEHİR İÇİ ACENTELERİ DE BU SİSTEMDEN GEÇİMİNİ SAĞLIYOR’
Metro Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Umut Kahraman, konuya dair, “Metro Turizm, 1992 yılında kurulan ve yaklaşık 33 yıllık bir geçmişe sahip olan bir firmadır. Sektörde uzun yıllar boyunca önemli bir yer edinmiş ve en fazla sefer gerçekleştiren firmalardan biri olmuştur. Çevrimiçi bilet satış platformları, otobüs firmalarının biletlerini yolculara ulaştırdığı sistemlerdir. Ancak bu platformlar, firmalardan sattıkları her bilet için belirli bir komisyon almaktadır. Son dönemlerde platformu yöneten şirketle bazı anlaşmazlıklar yaşanmakta. Bu anlaşmazlıklar artarak devam etmekte, çünkü platform, firmalardan aldığı komisyon oranlarını artırmak istemektedir. Sadece otobüs firmaları değil, Türkiye’nin 81 ilinde faaliyet gösteren otogar ve şehir içi acenteleri de bu sistemden geçim sağlamaktadır. Bu acenteler, istihdama katkıda bulunarak personel çalıştırmaktadır. Ancak komisyon gelirlerinin paylaşımında ciddi adaletsizlikler yaşanmaktadır” şeklinde belirtti.
‘METRO TURİZM’İN YENİDEN PLATFORMA DAHİL EDİLMESİNİ TALEP ETTİK’
Kahraman, “Dijital bilet uygulaması 31 Temmuz Perşembe günü bizi sistem dışına çıkardı. Bu durum, haksız rekabete yol açarak bize ciddi ekonomik zararlar verdi. Temmuz ve ağustos ayları, karayolu taşımacılığında talebin en yüksek olduğu dönemlerdir. Bu yoğunlukta yolcular, Metro Turizm biletlerine o platformdan ulaşamayınca büyük kayıplar yaşadık. Bu gelişme sonrasında süreci hemen Rekabet Kurumu’na taşıdık. Kuruma başvurarak tedbir talebinde bulunduk. Haksız ve yıkıcı rekabet ortamı oluşturan bu uygulamaya son verilmesini ve Metro Turizm’in yeniden platforma dahil edilmesini talep ettik. Başvurumuzla ilgili olarak hafta başında bir sonuç bekliyoruz. Bu olay bizlere ciddi bir ekonomik yük getirdi. 33 yıllık bir firma olmamıza rağmen, bu platformun sektördeki ağırlığı öyle bir noktaya geldi ki, seferlerimizi durdurma veya faaliyetlerimizi geçici olarak kapatma aşamasına bile gelebiliriz. Ekonomik sonuçları ağır olacaktır. Bu nedenle Rekabet Kurumu’ndan acil bir tedbir ve ardından işin esasına ilişkin bir karar bekliyoruz. Şu anda yolcular bize ulaşamadıkları için rakip firmalardan bilet almayı tercih ediyor. Bu durum, seferlerimizin doluluk oranlarını da ciddi şekilde etkilemekte. Yüzde 40 ila 45 arasında bir düşüş yaşıyoruz. Şu anki tablo bu şekilde” diye ekledi.
