UYARI: Bu makalede, okuyucuların rahatsız edici bulabileceği çocuk ölümü anlatımları ve bazıları ölümcül yaralanma görüntüleri yer almaktadır.
Gazze Şehri’nde bir sokakta, bir kız çocuğunun yüzüstü ve hareketsiz yattığı görüntü dikkat çekiyor. Bacakları bükülmüş, başı yana dönük bir şekilde, sanki uyuyormuş gibi duruyor.
Yanında bir adam, can çekişerek yere düşmeden önce hafifçe kıza dokunmaya çalışıyor. Bu an, 2023 Aralık ayı sonunda Katar televizyonu Al Araby TV’de yayınlanan bir videoda yer aldı. Habere göre, adam ve çocuk İsrailli keskin nişancılar tarafından vurulmuş.
Videoda yaşananlara veya kimliklerine dair daha fazla bilgi bulunmamakta. Ancak BBC Dünya Servisi’nin yaptığı bir araştırma, bu kişilerin Muhammed al-Majdalawi ve iki yaşındaki kızı Layan olduğunu ortaya çıkardı. İkisi de o gün sokakta hayatını kaybetti.
BBC, Ekim 2023’te başlayan çatışmalar ve Temmuz 2025 arasında Gazze‘deki savaşta vurulan Layan ile birlikte 160’tan fazla çocuk hakkında bilgi toplamaya çalıştı.
İsrail, yabancı gazetecilerin Gazze‘ye bağımsız olarak girmesini yasaklıyor. Bu durum, yaşanan yıkım ve yerinden edilmeler nedeniyle detayların toplanmasını güçleştiriyor.
Layan ve babasının hikayesinde, sosyal medya üzerindeki yorumlar ve paylaşımlar, videonun yerini tespit etmemizi, kurbanları tanımlamamızı ve ölüm belgelerini bulmamızı sağladı.
Uzun bir süre hayatta kalan akrabalarını aradıktan sonra, Layan’ın annesi Sorayya ve kardeşleri Aboud ile Shahd ile Şubat 2025’te ateşkes sırasında iletişim kurabildik.
Aile, 9 Kasım 2023 günü öğle saatlerinde, İsrail ordusundan tahliye emri aldıktan sonra hava saldırılarından korunmak için sığındıkları al-Shati kampındaki bir okuldan ayrıldıklarını anlattı.
Güneye doğru yürüyüp Hamid Caddesi’nde doğuya döndüklerinde, yolun güvenli olduğunu söyleyen bir bölge sakiniyle karşılaştıklarını belirttiler.
Saldırı sırasında 12 yaşında olan Shahd, BBC’ye yakın çevrede herhangi bir çatışma olmadığını ifade etti: “Birlikte yürüyorduk. Babamızın önündeydik, Layan ile oynuyor ve şarkı söylüyordu.”
Shahd, sola ayrılan bir caddeden geçerken bir tank gördüklerini ve koşmaya başladıklarını aktarıyor. Babasının geride kaldığını, Layan’ı taşıdığı için daha yavaş hareket ettiğini belirtiyor:
“Arkamıza baktığımızda yerde yatıyordu.”
Kardeşiyle ona yardımcı olmak için geri koştuklarını ve vurulduğunu fark ettiklerini aktaran Shahd, “Kız kardeşime uzanıp onu tutmaya çalıştım, sonra kolumdan vuruldum.” diyor.
Babasının “Git ve beni bırak!” diye bağırdığı sözlerini hatırlıyor. Shahd, annesi ve kardeşiyle birlikte kaçtı, Muhammed ve Layan’ı bir daha göremediler.
BBC, saldırıdan yaklaşık iki saat önce yerel saatle 10.30’da (TSİ 10.30) çekilmiş bir uydu görüntüsü elde etti. Görüntüde, ailenin 280 metre kuzeyinde bir İsrail askeri ve Shahd’ın tank gördüğünü söylediği caddede bir tank yer alıyor.
Londra’daki McKenzie İstihbarat’da askeri analist olan Stuart Ray, görüntüyü inceledi ve tankları, zırhlı araçları, askerleri ve savunma amaçlı kum çuvallarını gösterdi. Buranın çevresindeki en yüksek binalara sahip olduğunu ve bunun, İsrail ordusunun müstahkem bir mevzisi olduğunu ifade etti.
El Araby TV’de Muhammed ve Layan’ın üç videosu yayınlandı. Bu görüntüler, savaş yaralanmaları konusunda deneyimli üç adli tıp uzmanına gösterildi. Üçü de, Muhammed ve Layan’ın ateşli silahla öldürüldüğünü belirtti.
Dundee Üniversitesi patoloji bölümü eski başkanı Prof. Derrick Pounder, ölülerin konumunun, Layan’ı taşıyan Muhammed’in bir patlama sonucu savrulmak yerine aniden yere yığıldığını gösterdiğini ifade etti. Ayrıca, belirgin büyük yaralanmaların bulunmadığını da vurguladı.
İsrail ordusuna sunduğumuz bulgulara karşılık, “İsrail askerleri karmaşık kent ortamında terör örgütlerine karşı faaliyet gösterir ve çatışma sırasında istenmeyen veya hatalı zararlar meydana gelebilir.” yanıtını aldık.
Ordu, “İsrail güçlerinin ordu değerlerine ve emirlerine aykırı hareket ettiğine dair makul bir şüphe olduğunda, olay incelenecek ve gerekli ciddiyetle ele alınacaktır.” açıklamasında bulundu. Olayın ayrıntılarının “kaydedildiği ve yetkili makamlarca inceleneceği” belirtildi.
BBC’nin incelediği bir başka silahlı saldırıda, babası Saeed’in anlattığına göre altı yaşındaki Mira Tanboura’nın sırtından vurulduğu ifade ediliyor. Saeed, olayın 18 Kasım 2023’te Gazze Şehri’nin güneybatısındaki Salah al-Din yolu üzerindeki bir İsrail ordu kontrol noktasının yakınında gerçekleştiğini belirtti.
Saeed, o gün erken saatlerde ailesinin Gazze’nin kuzeyinden kaçarak bu kontrol noktasından geçtiğini anlattı. Ancak kontrol noktasından bir kilometre kadar sonra, Mira ve diğer akrabaları birkaç metre ötede dururken, bir otobüs şoförüyle konuştuğu sırada keskin nişancı tarafından vurulduğunu aktarıyor.
Saeed, “Keskin nişancı olduğundan eminim çünkü kalbine tek bir kurşun isabet etti.” diyerek, kızının durumu hakkında detay verdi. Mira’nın yüzünden ve ağzından kan aktığını da ekliyor.
BBC, Mira’nın beyaz bir kefene sarılı, yüzü açıkta ve göğüs bölümünde kanlar bulunan cesedinin bir fotoğrafını gördü. Bir gün önce çekilmiş uydu görüntüsü, kontrol noktasındaki İsrail ordusunun yerini gösteriyor.
BBC News Arapça kameramanı Jehad El-Mashhrawi, Tanboura ailesinin iki gün önce bu kontrol noktasından geçtiğini ifade etti. Kontrol noktasının yanında, “kum tepelerinde ve yıkılmış evlerin içinde, oturmuş veya yüzüstü yatmış, silahları ateşe hazır askerler” gördüğünü aktardı.
Kontrol noktasının bir iki kilometre ötesinde, yıkılmış binalarda veya kum bariyerlerinin arkasında keskin nişancılar ve diğer askerler bulunduğunu belirtiyor.
Saeed, BBC için ateşkes sırasında bölgeyi tekrar ziyaret ettiğinde, Mira vurulduğunda yolun doğusunda İsrail askerleri gördüğünü söyledi: “Bize nişan alıyorlardı.” Üzerine ateşin geldiğini düşündüğü yönü gösterdi ve uydu görüntüsünde o konumda bir kum bariyeri görünüyordu.
Mira vurulduğunda, kontrol noktasının yakınında Hamas ile herhangi bir çatışma bilgisine rastlamadık, bu da çapraz ateş olasılığını azaltıyor. Saeed, “Ordu bize güvenli bir koridor kurduklarını söyledi.” diyerek yaşadığı durumu aktardı: “Bizi Salah al-Din’e götürdükten sonra masum bir çocuğu öldürdünüz.”
İsrail ordusuna ilettiğimiz bu olayda, “Zarar iddiası, özünde kanunun ihlali anlamına gelmez.” yanıtını aldık. Layan olayında olduğu gibi, bu davanın ayrıntılarının “yetkili makamlarca inceleneceği” bildirildi
