Dışişleri Bakanlığı, 25 Temmuz tarihinde Türkiye’nin Ortak Bildiri’de “Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi” (BMDHS) ile ilgili yapılan atıflara bağlı olmadığını ifade eden bir notayı Bogota hükümetine iletti.
Lahey Grubu’nun resmi internet sayfasında yer alan bilgilere göre, Türkiye, bildirinin ikinci ve üçüncü maddelerinde geçen BMDHS ifadelerine şerh koyarak, bu bildirinin Türkiye’nin mevcut hukuki tutumunda herhangi bir değişiklik yaratmayacağını vurguladı.
Türkiye’nin yaptığı şerh, yalnızca ilgili maddelerdeki BMDHS atıflarını kapsamakta olup, bu iki maddenin geri kalanını etkilememektedir.
“Gemilerin İsrail’e silah, mühimmat, askeri yakıt, ilgili askeri teçhizat ve çift kullanımlı malzemeleri taşıma amacıyla kullanılma riskinin açıkça bulunduğu tüm durumlarda; kara sularımız ve limanlarımızın soykırım, savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve diğer uluslararası hukuk ihlallerini mümkün kılan veya kolaylaştıran faaliyetlere aracılık etmemesini teminen; kendi yetki alanımızda, uygun olduğu hallerde, BMDHS dahil olmak üzere ilgili uluslararası hukuk kurallarına tam riayetle, herhangi bir limanda gemilerin geçişine, demirlemesine ve hizmet almasına engel olunması.” şeklinde ifade edilen kaygılar, Türkiye’nin tutumunu net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Bayraklarımızı taşıyan gemiler aracılığıyla İsrail’e silah, mühimmat, askeri yakıt, ilgili askeri teçhizat ve çift kullanımlı malzemelerin taşınmasının engellenmesi gerektiği belirtilirken, bu yasağın ihlali durumunda bayraktan çıkarma dahil olmak üzere tam hesap verebilirliğin sağlanması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, bu süreçte BMDHS dahil olmak üzere uluslararası hukuk kurallarına tam riayet edilmesi ve İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarındaki hukuka aykırı varlığının sürdürülmesine hiçbir şekilde yardım sağlanmaması gerektiği ifade edildi.
Bogota Bildirisi’nde ayrı bir eylem planı yer almamakta; bildirinin içinde İsrail’e karşı alınması öngörülen çeşitli önlemler sıralanmaktadır.
CHP lideri Özel eleştirmişti
Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Özgür Özel, Türkiye’nin Ortak Bildiri’ye imza atmamasını eleştirmiş ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Gazze politikasında samimi olmadığını ifade etmiştir.
Bakan Fidan ise son imza tarihinin 30 Eylül olduğunu belirterek, metinde BMDHS’ye atıfta bulunan kısımlar bulunduğunu ve Ege Denizi’ndeki statü sorunu çözülmediği için Türkiye’nin buna taraf olamayacağını açıklamıştır.
