Yaz aylarında burun kanaması sorununa dikkat çeken Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op. Dr. Ulkar Mammadova, sıcak havaların bu durumu tetikleyebileceğini ifade etti. Dr. Mammadova, hava sıcaklığının artmasıyla birlikte ortamın havasının kuruyarak burun içindeki mukozanın nemini kaybetmesine sebep olduğunu belirtti. “Kuruyan mukoza çatlar, yüzeye yakın damarlar daha kolay yırtılır ve burun kanaması meydana gelir. Yaz aylarında terleme ile birlikte vücuttaki sıvı kaybı artar. Bu durum, burun içindeki mukozal salgıların azalmasına ve mukozanın elastikiyetini kaybedip kırılgan hale gelmesine yol açar. Bu nedenle, burun kanamaları yaz aylarında daha sık görülmektedir,” dedi.
VM Medical Park Pendik Hastanesi’nde görev yapan Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op. Dr. Ulkar Mammadova, burun kanaması ile ilgili önemli bilgiler paylaştı.
Burun kanamasının (epistaksis) burun içindeki hassas damarların zedelenmesi sonucu meydana geldiğini belirten Op. Dr. Mammadova, “Epistaksis, toplumda yaygın olarak görülen bir durumdur. İnsanların yaklaşık %60’ı yaşamları boyunca en az bir kez burun kanaması geçirir. Bu vakaların yalnızca %6’sı tedavi gerektirir. Burun kanamaları, özellikle ilk 10 yaşta ve 50 yaşından sonra daha sık görülmektedir. Kış aylarında ise düşük nemli, sıcak ve kuru iklimlerde kanama riski artar. Genellikle kuru hava, burun karıştırma, alerji, enfeksiyon, yüksek tansiyon, alkol ve sigara gibi etkenler burun kanamasına yol açabilir,” diye konuştu.
‘BURUN İÇİNE KAÇAN CİSİMLERE VE PIHTILAŞMA BOZUKLUKLARINA DİKKAT’
Burun kanamasına yol açabilecek hastalıkları da vurgulayan Dr. Mammadova, “Çocuklarda burun içine kaçan yabancı cisimler genellikle tek taraflı kötü kokulu burun akıntısı ve kanamaya neden olabilir. Ayrıca burun içindeki kıkırdak eğrilikleri (nazal septum deviasyonu), burun mukozasının kurumasına ve kabuklanmasına sebep olarak burun kanamalarının en yaygın nedenlerinden biridir. Kanama genellikle burun eğriliğinin bulunduğu bölgede başlar. Granülomatöz hastalıklar, burun mukozasında kabuklanma, iltihaplı akıntı ve tekrarlayan burun kanamalarına yol açabilir. Özellikle tekrarlayan burun kanamalarıyla başvuran genç erkek hastalarda nazofarengeal anjiofibrom ihtimali düşünülmelidir. Bu tür durumlarda, burun ve geniz bölgesini değerlendirmek için bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans (MR) görüntüleme yöntemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Yaygın burun kanamalarında ise pıhtılaşma bozuklukları mutlaka araştırılmalıdır. Kan sulandırıcı ilaç kullananlar, karaciğer ve böbrek yetmezliği olan hastalar ile K vitamini eksikliği yaşayan kişiler burun kanaması açısından risk altındadır. Yüksek tansiyon ve damar sertliği de burun kanamalarına neden olabilir. Ayrıca, burun spreylerinin yanlış ve uzun süreli kullanımı burun mukozasında tahrişe yol açarak kanamaya neden olabilir. Rinit ve sinüzit gibi üst solunum yolu enfeksiyonları da burun kanamasının nedenleri arasındadır,” ifadelerini kullandı.
‘SICAK HAVALAR NEDEN OLABİLİR’
Yaz aylarında burun kanamalarında artış olabileceğini belirten Dr. Mammadova, “Burun, vücudun en yoğun damar yapısına sahip organlarından biridir. Burun içindeki damar yapıları, mukozanın hemen altında yer aldığından sıcaklık, basınç ve nem değişikliklerinden kolayca etkilenir. Hava sıcaklığının artması, ortamın kurumasına yol açarak burun içindeki mukozanın nemini kaybetmesine neden olur. Kuruyan mukoza çatlayarak yüzeye yakın damarların yırtılmasına yol açar ve burun kanaması gerçekleşir. Klima kullanımı, ortam havasını soğuturken havadaki nem oranını düşürür. Bu da burun mukozasının kurumasına sebep olur. Yaz aylarında terleme ile birlikte vücutta sıvı kaybı artar ve bu durum da burun mukozasının elastikiyetini kaybetmesine yol açar,” dedi.
BURUN KANAMASI SIRASINDA YAPILMASI GEREKENLER
Burun kanaması durumunda yapılması gerekenleri aktaran Dr. Mammadova, “Kanamanın yarattığı sıkıntı nedeniyle hastaların kan basıncı yükselebilir. Bu nedenle hasta sakinleştirilmeli ve rahatlatılmalıdır. Eğer tansiyon yüksekse, düşürüldüğünde kanama azalır. Öncelikle hasta oturur pozisyonda burun kanatları sıkılarak (Hipokrat manevrası) kanamanın durması için bir süre beklenmelidir. 20 dakikadan uzun süren burun kanamaları, yüksek tansiyon ve kan sulandırıcı ilaç kullanımı varsa, sık tekrarlayan, kafa travması sonrası gelişmişse, çocuklarda sık tekrarlayan tek taraflı kanamalarda doktora başvurulmalıdır. Şiddetli burun kanamalarında aspirasyon ve hipoksi gelişebileceğinden hastalar yakından izlenmelidir. Burun temizlenip ilaç emdirilmiş tamponlar, hafif kanamalarda gümüş nitrat, kromik asit veya elektrokoter kullanılabilir. İnatçı ve durdurulamayan kanamalarda ise son çare olarak damarların bağlanması gerekebilir,” şeklinde konuştu.
BURUN KANAMASINDAN KORUNMAK İÇİN ÖNERİLER
Dr. Mammadova, burun kanamasından korunmak için şu önerilerde bulundu:
“Odanın nem oranını artırmak için buhar makinesi veya nemlendirici kullanmak.
“Bol su içmek.
“Klima kullanımını azaltmak.
“Nazal nemlendiriciler kullanmak (mukoza kuruluğunu önler).
“Burun karıştırmaktan kaçınmak (özellikle çocuklarda çok önemli).”
DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR
Dr. Mammadova, burun kanaması konusunda toplumda sıkça yanlış bilinen bazı doğruları şöyle sıraladı:
“Başı arkaya eğmek – yanlış: Bu pozisyonda kan genize akar, yutulur veya akciğere kaçar.
“Doğrusu: Hasta başını öne eğmelidir.
“Pamuk veya peçete burnun içine sokmak – yanlış: Pamuk kururken mukoza ile yapışabilir ve çıkarırken yeniden kanatabilir.
“Doğru: Burun yumuşak kısmı, kanatlarından 5-10 dakika sıkıca sıkılmalıdır.
“Burun sık sık sümkürmek kanı temizler – yanlış: Sümkürmek taze pıhtıyı yerinden oynatarak yeniden kanamaya neden olur.
“Doğru: Sakin kalınmalı, sümkürmemelidir.
“Soğuk havlu enseye koymak – yanlış: Enseye soğuk uygulanmasının burun kanamasını durdurduğuna dair bilimsel bir kanıt yoktur.
“Doğru: Soğuk kompres burun köküne veya alına konulmalıdır.
“Her burun kanaması tehlikelidir – yanlış: Çoğu burun kanaması ön burun bölgesindeki yüzeysel damar kaynaklıdır ve basit önlemlerle durur.”
