Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yayımlanan “2025 Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenme” başlıklı raporda, Gazze Şeridi’ndeki nüfusun tamamının yüksek seviyede akut gıda güvensizliği ile karşı karşıya olduğu belirtildi.
BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), BM Dünya Gıda Programı (WFP), Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD), Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından hazırlanan raporda, 2024 yılı itibarıyla dünya nüfusunun yüzde 8,2’sinin (yaklaşık 673 milyon kişi) açlık tehlikesiyle karşılaşacağı ifade edildi. Bu oran, 2023’te yüzde 8,5, 2022’de ise yüzde 8,7 seviyesinde gerçekleşmişti.
Yapılan tahminlere göre, 673 milyon kişi için 2023’e kıyasla 15 milyon, 2022’ye göre ise 22 milyonluk bir düşüş yaşanacağı öngörülüyor.
Raporda, küresel ölçekte açlığın azalmış olduğuna, ancak Afrika ve Batı Asya’da bu durumun tam tersine bir artış gösterdiğine dikkat çekildi.
Açlıkla ilgili olarak Güney Asya ve Latin Amerika’da önemli iyileşmelerin görüldüğü, Asya’daki yetersiz beslenme oranının 2022’de yüzde 7,9 iken, 2024’te yüzde 6,7’ye (yaklaşık 323 milyon kişiye) gerilediği vurgulandı.
Latin Amerika ve Karayipler bölgesinde ise 2020’de yüzde 6,1 ile en yüksek seviyeye ulaşan yetersiz beslenme oranının 2024’te yüzde 5,1’e (34 milyon kişi) düştüğü kaydedildi.
– 2030 yılına kadar 512 milyon kişinin kronik olarak yetersiz beslenmesi bekleniyor
Raporda, bu bölgelerdeki olumlu eğilimlerin, uzun süreli gıda krizlerinden etkilenen Afrika ve Batı Asya’daki açlık oranlarının artışıyla çeliştiğine yer verildi.
Afrika’da açlıkla mücadele eden nüfus oranının 2024’te yüzde 20’yi aşarak 307 milyon kişiyi etkileyeceği, Batı Asya’da ise nüfusun tahmini yüzde 12,7’sinin (39 milyondan fazla kişi) açlıkla karşı karşıya kalabileceği ifade edildi.
Raporda, 2030 yılına kadar 512 milyon kişinin kronik olarak yetersiz beslenmesi beklenirken, bu sayının neredeyse yüzde 60’ının Afrika’da olacağı vurgulandı.
Bu durum, BM tarafından belirlenen açlığın sona erdirilmesi hedeflerine ulaşmanın ne denli zor olduğunu gözler önüne serdi.
Raporda, 2023-2024 döneminde orta veya şiddetli gıda güvensizliğinin küresel yaygınlığının yüzde 28,4’ten 28’e düştüğü ve bu durumun 2,3 milyar insanı etkilediği belirtildi. Bu sayı, Kovid-19 pandemisi öncesi 2019 yılına göre 335 milyon, Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin kabul edildiği 2015 yılına göre ise 683 milyon daha fazladır.
– Gıda fiyatlarında ciddi artışlar yaşandı
Raporda, 2021-2023 döneminde gıda fiyat artışlarının nedenleri, sonuçları ve bunun gıda güvenliği ile beslenme üzerindeki etkilerine de değinildi.
Gıda fiyatlarındaki enflasyonun, pandemi sonrası gıda güvenliği ve beslenmedeki iyileşmeyi engellediği, 2020’den bu yana küresel gıda fiyat enflasyonunun sürekli olarak genel enflasyonu geride bıraktığı kaydedildi.
Düşük gelirli ülkelerin artan gıda fiyatlarından özellikle ağır şekilde etkilendiği vurgulandı.
– Gazze’deki nüfusun tamamı yüksek düzeyde akut gıda güvensizliği yaşıyor
Raporda, 2024 yılında 53 gıda krizinin yaşandığı bölgelerde yaklaşık 295 milyon kişinin yüksek düzeyde akut gıda güvensizliği ile karşı karşıya kalacağına dikkat çekildi. Bu kişilerin 35 milyondan fazlası, Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması (IPC) ölçeğine göre acil durum olarak nitelendirilen 4. seviyede, yaklaşık 2 milyonunun ise felaket olarak adlandırılan 5. seviyede olduğu belirtildi.
Yüksek düzeyde akut gıda güvensizliği ile karşı karşıya kalan en fazla nüfusa sahip beş ülke ise Nijerya, Sudan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Bangladeş ve Etiyopya olarak sıralandı.
Ayrıca, yüksek düzeyde akut gıda güvensizliği yaşayan nüfus oranının en fazla olduğu ülkeler ise Filistin (Gazze Şeridi), Güney Sudan, Sudan, Yemen ve Haiti olarak belirlendi.
Gazze Şeridi’nde yaşayanların yüzde 100’ü, Güney Sudan ve Sudan’daki nüfusun yarısından fazlası, Yemen ve Haiti’deki nüfusun ise neredeyse yarısı yüksek düzeyde akut gıda güvensizliği ile karşı karşıya bulunuyor.
Raporda, bu beş ülke ve bölgede yaklaşık 2 milyon kişinin 2024 yılında IPC ölçeğine göre 5. seviye açlıkla karşı karşıya kalacağı, bunların yarısından fazlasının (1 milyon 106 bin 900) Gazze Şeridi’nde olduğuna vurgu yapıldı. Bu rakam, 2023 sonunda tahmin edilen 576 bin kişinin neredeyse iki katına denk geliyor ve IPC tarihinde herhangi bir ülke veya bölgede kaydedilen en yüksek sayı olarak kaydedildi.
– “Fon kesintileri, 10 milyonlarca insanın hayati destekten mahrum kalması anlamına geliyor”
Raporda görüşlerine yer verilen DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, son yıllarda bodurluğun azaltılması ve yalnızca anne sütü ile beslenmenin teşvik edilmesi konularında önemli ilerlemeler kaydedildiğini ifade etti.
Ghebreyesus, “Ancak milyonlarca insanı gıda güvensizliği ve yetersiz beslenme yüklerinden kurtarmak için hala yapılması gereken çok şey var. Bu rapor, cesaret verici bilgiler sunmanın yanı sıra eksikliklerin nerelerde olduğunu, kimlerin geride kaldığını ve herkesin sağlıklı, besleyici bir diyete erişebilmesi için çabalar
