Doğu Karayipler’deki satılık ev ilanlarına göz attığınızda, sadece etkileyici plajlar ve konforlu bir yaşam tarzının yanı sıra, alıcıları cezbetmek için yeni bir unsurun da öne çıktığını fark ediyorsunuz.
Artık birçok emlak ilanında pasaport imkanı da sunuluyor. ABD’deki siyasi ve sosyal belirsizliklerin bu talebi artırdığı belirtiliyor.
Antigua ve Barbuda, Dominika, Grenada, St Kitts ve Nevis ile St Lucia gibi ada ülkeleri, 200 bin ABD doları gibi uygun bir fiyatla yatırım yoluyla vatandaşlık (CBI) sağlama imkanı sunmakta.
Bir gayrimenkul satın aldığınızda, Schengen bölgesi dahil olmak üzere 150’ye kadar ülkeye vizesiz seyahat etme hakkına sahip oluyorsunuz.
Varlıklı bireyler için adalarda geçerli olan çeşitli vergi muafiyetleri, başka bir cazibe unsuru olarak karşımıza çıkıyor.
Her beş ada ülkesi de çifte vatandaşlığa izin vermekte.
Luxury Locations emlak şirketinin sahibi Nadia Dyson, Antigua’da emlakçıların mevcut talepleri karşılamakta zorlandığını ifade ediyor.
BBC’ye verdiği demeçte Dyson, “Şu anda alıcıların yüzde 70’i vatandaşlık talep ediyor ve bu kişilerin çoğu ABD’den geliyor” şeklinde konuştu.
Müşterilerle “siyaset konuşmadıklarını” belirten Dyson, “ancak [ABD’deki] siyasi belirsizlik kesinlikle bir etken” diyerek durumu özetliyor.
Son bir yıl içinde, vatandaşlık amaçlı mülk satışlarının artış gösterdiğine dikkat çeken Dyson, “Artık herkes ‘Vatandaşlık hakkı sağlayan bir ev istiyorum’ diyor. Daha önce hiç bu kadar çok ev satmamıştık” diye ekliyor.
Dyson, Antigua’nın programında ikamet şartı olmamasına karşın, bazı alıcıların tam zamanlı olarak taşınmak istediklerini ve “birkaçının zaten taşındığını” ifade ediyor.
Yatırım göçü alanında uzmanlaşmış Henley & Partners’a göre, geçtiğimiz yıl Karayipler’deki CBI başvurularının büyük bir kısmını ABD vatandaşları oluşturdu.
Dünya genelinde ofisleri bulunan İngiliz firması, Ukrayna, Türkiye, Nijerya ve Çin’in de başvuru sahipleri arasında sıkça yer aldığını belirtiyor.
Karayip CBI programlarına yönelik genel başvuruların 2024’ün dördüncü çeyreğinden bu yana %12 oranında artış gösterdiği de vurgulanıyor.
Danışmanlık şirketinden Dominic Volek, silahlı şiddetten antisemitizme kadar birçok faktörün Amerikalıları tedirgin ettiğini aktarıyor.
“Yaklaşık %10-15’i gerçekten taşınıyor. Çoğu için bu, endişe ettikleri olasılıklara karşı bir sigorta poliçesi. İkinci bir vatandaşlığa sahip olmak iyi bir B planı” şeklinde açıklıyor.
Volek, Karayip pasaportlarının sağladığı seyahat kolaylığı avantajlarının iş insanlarına hitap ettiğini ve güvenlik açısından da fayda sağladığını belirtiyor.
“Bazı ABD’li müşteriler, siyasi olarak daha az tartışmalı bir pasaportla seyahat etmeyi tercih ediyor” diyor.
Covid salgınından önce ABD’nin şirketin “radarında” bile olmadığını vurgulayan Volek, seyahat kısıtlamalarının varlıklı bireyler için “şoke edici” olduğunu ve ABD’deki CBI başvurularındaki ilk artışı tetiklediğini ifade ediyor. İlgi, 2020 ve 2024 ABD seçimlerinden sonra da yeniden artış gösterdi.
Volek, “Trump’tan hoşlanmayan Demokratlar olduğu gibi, Demokratlardan hoşlanmayan Cumhuriyetçiler de mevcut” şeklinde ekliyor.
Son iki yılda ABD’de sıfır ofisten sekiz ofise ulaştıklarını belirten Volek, önümüzdeki aylarda iki ya da üç yeni ofis açmayı planladıklarını aktarıyor.
Kanada’nın Halifax kentinden Robert Taylor, bu yılın sonlarına doğru emekli olduktan sonra yaşamak üzere Antigua’da bir mülk satın aldı.
Geçen yaz, vatandaşlık için gerekli emlak fiyatı 300 bin dolara yükseltilmeden hemen önce 200 bin dolarlık bir yatırım yaptığını belirtiyor.
Vatandaş olarak adada kalış süresi kısıtlamalarına maruz kalmadığını ve pasaportunun kendisine iş fırsatlarından yararlanma özgürlüğü sağladığını ifade ediyor:
“Antigua’yı tercih ettim çünkü muhteşem bir suya sahip, insanları çok dost canlısı buluyorum ve hayatımın ilerleyen dönemlerinde harika bir havada yaşamak benim için önemli” diyor.
Ancak bu tür programlar, tartışmalara yol açmadan da durmadı.
Pasaport satışları, ilk kez 2012 yılında Antigua hükümetinin zor durumdaki ekonomiyi desteklemek amacıyla gündeme getirdiği zaman bazıları etik kuralların sorgulanabilir olduğunu düşündü.
Eski Meclis Başkanı Gisele Isaac, protestoların yaşandığını hatırlıyor.
“Bir milliyetçilik duygusu vardı; insanlar kimliğimizi, hakkımızda hiçbir şey bilmeyen insanlara sattığımızı düşünüyordu” diyor.
St Vincent ve Grenadinler Başbakanı Ralph Gonsalves gibi, CBI sunmayan diğer bazı Karayip ülkelerinin liderleri de bu durumu eleştirdi.
Gonsalves, daha önce vatandaşlığın “satılık” olmaması gerektiğini dile getirmişti.
Uluslararası toplumda ise, denetim eksikliğinin suçluların sınırlardan geçmesine olanak tanıyabileceği yönünde endişeler var.
Avrupa Birliği, Karayip CBI ülkelerine sunduğu vizesiz seyahat hakkını geri çekme tehdidinde bulundu.
ABD de daha önce bu tür programların vergi kaçakçılığı ve mali suçlar için bir araç olarak kullanılabileceği konusundaki endişelerini dile getirmişti.
Avrupa Komisyonu Sözcülüğü, BBC’ye yaptığı açıklamada, Karayipler’deki beş programın “izlendiğini” ve 2022’den bu yana ilgili makamlarla görüşmeler yapıldığını bildirdi.
Sözcülük, devam eden bir değerlendirme süreci ile yatırım yoluyla vatandaşlığın “bu ülkelerin yararlandığı AB’ye vizesiz seyahat rejiminin kötüye kullanılması anlamına gelip gelmeyeceğini ve AB için güvenlik riskleri doğurup doğurmayacağını” belirlemeye çalıştıklarını vurguladı.
Komisyon, adaların gerçekleştirdiği bazı reformların da değerlendirme sürecine etki edeceğini belirtti.
Beş Karayip ülkesi, başvuru sahiplerinin sicillerini incelemek için yeterince çaba sarf etmedikleri yönündeki iddialara sert bir şekilde yanıt verdi.
Dominika Başbakanı Roosevelt Skerrit, ülkesinin CBI programını “sağlam ve şeffaf” olarak tanımlayarak, yetkililerin programın bütünlüğünü sağlamak için çok çalıştığını söyledi.
Hükümet, pasaport satışlarının, 1993 yılından bu yana 1 milyar dolardan fazla gelir sağladığını ve bu kaynağın son teknoloji bir hastane gibi önemli altyapılar için kullanıldığını belirtiyor.
St Lucia’da Başbakan Philip J Pierre, CBI’nın yasadışı faaliyetlere yardımcı olmaması için yüksek güvenlik standartlarına bağlı kaldıklarını ifade etti.
Gelirleri artırmanın yanı sıra süper güçlerin kaygılarını gidermek, yeterli kaynaklara sahip küçük Karayip ülkeleri için hassas bir denge oluşturuyor.
Nisan ayında düzenlenen bölgesel bir endüstri zirvesinde CBI programları, doğal afetlerin ardından temizlik faaliyetlerinden ulusal emeklilik programlarının desteklenmesine kadar birçok alanda kritik bir rol oynadığı ifade edildi.
Antigua Başbakanı Gaston Browne, toplanan paranın ülkesini son on yılda iflasın eşiğinden döndürdüğünü belirtti.
<
