Merkez Bankası, 19 Mart operasyonlarından sonra ilk kez faiz indirimine gitti. Ancak, iş dünyası bu durumu olumlu karşılamakla birlikte, yapılan indirimin yeterli olmadığını düşünüyor. Piyasalarda ise 19 Mart öncesindeki olumlu atmosfer henüz sağlanabilmiş değil. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 6 Mart 2025’ten bu yana ilk defa 300 baz puanlık bir indirim gerçekleştirerek politika faizini yüzde 46’dan yüzde 43’e indirdi. Gecelik borçlanma faizi ise yüzde 44,5’ten yüzde 41,5’e çekildi.
Uzun bir aradan sonra Ocak 2025’te faiz indirimlerine tekrar başlayan TCMB, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasıyla birlikte CHP’li belediyelere yönelik başlatılan 19 Mart operasyonları sonrası piyasalarda oluşan dalgalanma nedeniyle faizleri artırmak zorunda kalmıştı.
DW Türkçe’ye konuşan uzmanlar, Merkez Bankası’nın olumlu mesajları ve son dönemde rezervlerde yaşanan artışlara rağmen “19 Mart” etkisinin hala sürdüğünü belirtiyor.
Rezervlerin durumu da dikkat çekiyor. TCMB’nin açıkladığı haftalık verilere göre, 18 Temmuz ile sona eren haftada döviz rezervleri 1 milyar 752 milyon dolar artış göstererek 83 milyar 303 milyon dolara ulaştı. Ancak, bu rakam, 21 Mart 2025’teki 88 milyar 328 milyon dolar seviyesinin altında kalıyor ve 19 Mart öncesindeki rezerv miktarına henüz ulaşılmış değil.
BirGün gazetesi yazarlarından Ekonomist Güldem Atabay, Merkez Bankası’nın faiz indirimine rağmen piyasalarda “19 Mart” etkisinin geçmediğini vurguluyor. Atabay, CHP’li belediyelere yönelik operasyonlar sonrası enflasyonla mücadelede etkili olan faizlerin yeniden yükseldiğini ve Merkez Bankası rezervlerinin hızla eridiğini hatırlatıyor.
Atabay ayrıca, 6 Mart toplantısında politika faizinin yüzde 45’ten yüzde 42,5’e düşürüldüğünü, 19 Mart sonrası ise yüzde 46’ya çıkarıldığını belirtiyor. 90 milyar dolar seviyelerindeki rezervlerin 30 milyar dolardan fazla eridiğini kaydeden Atabay, “Eğer 19 Mart olmasaydı, bugün faizler 35-38 bandına kadar düşürülmüş olabilirdi” tahmininde bulunuyor.
Atabay, Merkez Bankası’nın 300 baz puanlık faiz indirimini, önümüzdeki aylarda oluşabilecek enflasyon risklerine yönelik bir adım olarak değerlendiriyor. Bu adımın hem iş dünyasından hem de iktidardan gelen “faiz indir” baskısını azaltmaya yönelik olduğunu ifade ediyor.
Temmuz ayı ve sonrasında doğal gaz zamları ve gıda fiyatlarındaki artışla birlikte enflasyonun yeniden hareketlenebileceğini dile getiren Atabay, yıl sonunda faizin yüzde 40 bandının üstünde kalacağı öngörüsünde bulunuyor. Ayrıca, TL’den dövize geçişin hızlanabileceğini ve önümüzdeki dönemde erken seçim veya referandum ihtimali olabileceğini belirtiyor.
Borsa İstanbul, faiz indiriminin ardından yüzde 1,5’in üzerinde değer kazanırken, bankacılık endeksinde artış yüzde 2’yi geçti. Türkiye’nin kredi risk primi (CDS) ve döviz kurları ise yatay bir seyir izledi.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, 300 baz puanlık faiz indirimini yetersiz ancak olumlu bulduğunu ifade etti. Gültepe, reel sektörün yatırım ve üretim maliyetlerinin rahatlatılması için daha hızlı ve yüksek oranlarda faiz indirimine ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Denizli Sanayi Odası Başkanı Selim Kasapoğlu, faiz oranlarının aşağı yönlü revize edilmesini memnuniyetle karşıladığını ve bu adımın sahadaki kredi koşullarına hızla yansımasını beklediğini belirtti.
Ekonomist Doç. Dr. Oğuz Demir, 300 baz puanlık faiz indiriminin iktidar içindeki “büyümeyi önceleyen” kanadın “kredibiliteyi ve temkinli duruşu” savunanlara karşı bir zaferi olarak görülebileceğini ifade etti. Ancak, kararın detaylarının ve ardından gelen açıklamaların, indirimin faturasının adil dağıtılmadığını gösterdiğini belirtti.
Demir, bu indirimin vatandaşın en çok kullandığı borçlanma kanallarına bir değişim getirmediğini ve kredi kartı faizleri ile kredili mevduat hesabı (KMH) faizlerinin hala yüksek kalacağını vurguladı.
Merkez Bankası’nın bu adımının, aylık harcamalarını kredi kartıyla ödeyerek geçiren milyonlarca vatandaş için iyi bir haber olmadığını belirten Demir, bu indirimle birlikte, daha çok bankaların fonlama maliyetlerinin düşürülerek büyük montanlı ticari kredilerin önünün açılmaya çalışıldığını ifade etti.
Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine devam edip etmeyeceği merak ediliyor. DW Türkçe’ye konuşan Marbaş Menkul Değerler Başekonomisti Doç. Dr. Caner Özdurak, yapılan açıklamayı “kompakt, verimli ama biraz tedirgin” olarak değerlendirdi. TCMB’nin Temmuz ayında beklenen enflasyon artışı ve jeopolitik risklere dikkat çekerek faiz indirimlerinde acele etmeyeceği mesajını verdiğini belirtti.
Özdurak, “Eğer 19 Mart ve sonrasındaki olayları yaşamamış olsaydık, o zaman çok daha fazla faiz indirimi yapılabilir ve ekonomi rahatlatılabilirdi” diyerek, mevcut durumun bir ön değerlendirmesini yapmış oldu.
DW Türkçe’ye nasıl engelsiz erişebilirim?
