Son günlerde ülke genelinde etkili olan aşırı sıcak hava dalgası, ‘termal şok’ riskini yeniden gündeme getirdi. Ani sıcaklık değişimlerinin yol açtığı termal şok, özellikle kalp, damar ve solunum rahatsızlığı olan bireyler için hayati tehlike oluşturabiliyor.
TERMAL ŞOK NASIL GERÇEKLEŞİR?
Vücudun ani sıcaklık değişimlerine maruz kalması sonucunda ortaya çıkan fizyolojik stres ve tepki durumu ‘termal şok’ olarak adlandırılmaktadır. Özellikle çok sıcak bir ortamdan aniden soğuk bir ortama geçiş yapıldığında (veya tam tersi) bu durum meydana gelir. Örneğin, 40 derece sıcaklıkta güneş altında terleyen bir kişinin aniden soğuk bir duş alması ya da klimalı bir ortamdan dışarı çıkması, termal şokun belirgin örneklerindendir.
VÜCUTTA NE OLUR?
Termal şok sırasında, damarlar ani bir şekilde daralır ve genişler; bu durum tansiyon dengesini bozabilir. Kalp ritmi hızlı bir şekilde değişebilir, bu da kalp krizi riskini artırır. Vücut ısısı düzenlenemez hale gelir, aşırı terleme, titreme ve hatta bilinç kaybı gibi durumlar görülebilir. Bağışıklık sistemi de baskılanabilir, bu durum soğuk algınlığı ve enfeksiyonlara karşı hassasiyet oluşturur.
KİMLER DAHA FAZLA RİSK ALTINDA?
Uzmanların değerlendirmelerine göre, ‘termal şok’ riski en fazla kalp ve tansiyon hastalarında görülmektedir. Bunun yanı sıra; yaşlılar, bebekler, şeker hastaları, dış ortamda çalışan işçiler ve özellikle yaz aylarında dışarıda egzersiz yapan bireyler de bu risk grubunda yer alıyor.
UZMANLARDAN UYARI: KADEMELİ GEÇİŞ ŞART
İnsan vücudunu termal şoktan korumak ve olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla basit ama etkili önlemler alınabilir. Kademeli geçiş bu önlemler arasında önemli bir yer tutmaktadır. Uzmanlara göre, sıcak veya soğuk ortamlara geçiş yaparken vücudun alışması için zaman tanınması gerekmektedir. Örneğin, saunadan çıktıktan sonra aniden buz gibi suya girmek yerine ılık bir duş almak vücut sıcaklığını dengelemeye yardımcı olur. Benzer şekilde, aşırı sıcak bir günde klimalı bir odaya girmeden önce dışarıda biraz beklemek de faydalı olabilir.
NASIL KORUNABİLİRİZ?
Uzmanların önerdiği termal şoktan korunma yöntemlerinin başında yeterli sıvı alımı gelir. Özellikle sıcak havalarda bol su içmek, vücudun terleyerek serinlemesine yardımcı olur ve dehidrasyonu önler. Hava koşullarına uygun giyinmek de sıcaklık değişimlerine daha kolay adapte olmayı sağlar.
Ayrıca, aşırı sıcak ortamlardan çıkıldığında doğrudan soğuk suya girilmemesi ve klima sıcaklığı ile dış ortam arasındaki farkın 8 dereceyi geçmeyecek şekilde ayarlanması da alınabilecek korunma tedbirleri arasında yer alıyor.
