Van’ın Gürpınar ilçesinde bulunan Çavuştepe Kalesi’nin kuzeyinde, 9 yıl önce başlatılan yüzey araştırmaları sonucunda tespit edilen nekropolde arkeologlar, zorlu hava koşullarına rağmen tarihin izlerini gün yüzüne çıkarmak için yoğun çaba harcıyor.
M.Ö. 764-734 yıllarında Urartu Kralı II. Sarduri tarafından inşa edilen Çavuştepe Kalesi ile kuzeyindeki nekropol alanında, bu yıl Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle kazı çalışmaları yeniden başlatıldı.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Dekanı ve Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu liderliğindeki uzman arkeolog ekibi, bu kazılarda kentin tarihine ilişkin önemli bilgiler elde etti.
Toz ve aşırı sıcak hava koşullarına rağmen geçmişin izlerini arayan kazı ekibi, Çavuştepe Kalesi’nin yönetici sınıfına ait olduğu düşünülen nekropol alanında iskelet ve seramik buluntuları ortaya koydu.
Arkeologlar, bu buluntular aracılığıyla Urartu toplumunun yönetici sınıfının sosyal ve ekonomik yaşamına dair yeni bilgilere ulaşmayı hedefliyor.
“Birden fazla ölü gömme geleneğiyle karşılaştık”
Prof. Dr. Çavuşoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kazılarda Urartuların ölü gömme gelenekleriyle ilgili ilginç buluntular elde ettiklerini belirtti.
Nekropolde 9 yıldır süren kazı çalışmalarında birden fazla ölü gömme geleneği ile karşılaştıklarını ifade eden Çavuşoğlu, “Bu durum, Urartu toplumunun ve Çavuştepe Kalesi’nde yaşayanların dini inançlarının ne kadar hoşgörülü olduğunu gösteriyor. Şu ana kadar 50’den fazla ceset gömü ile karşılaştık. Bu gömülerde insanların at ve köpeklerle birlikte gömüldüklerine şahit olduk. Ayrıca, çocuklardan genç kadınlara ve orta yaşlı bireylere kadar farklı yaş gruplarına ait ölülerin yakılarak gömüldüğü urne tipi mezarlar da dikkat çekiyor.” dedi.
Kazı çalışmaları ilerledikçe yeni bulgularla karşılaştıklarını aktaran Çavuşoğlu, kadın iskeletlerinin üzerinden çıkan mühürlerin en ilginç buluntular arasında yer aldığını dile getirdi.
Bu buluntuların, kadınların toplumdaki önemini ortaya koyduğunu vurgulayan Çavuşoğlu, şu bilgileri paylaştı:
“Urartu toplumunda, özellikle Çavuştepe Kalesi’nde kadınların mühür taşıması, onların yönetici sınıfta yer aldığını ve toplumsal hayatta söz sahibi olduklarını gösteriyor. Ayrıca, kadın ve erkeklerin birlikte gömülmesi, çekirdek ailenin ön planda olduğunu ortaya koyuyor. Çok eşlilikten ziyade tek eşli aile yapısına sahip olduklarını gözlemliyoruz. Çocukların önemi de dikkat çekici; ölülerin müthiş bir şekilde takılarla süslendiğine şahit oluyoruz. Her kazı döneminde bizi şaşırtan yeni bulgularla karşılaşıyoruz. Ölü gömme adetlerinde farklı gelenekler, takılar ve süslü eşyalar bulduğumuz için bu yılki kazıların sürprizlerle dolu geçeceğini düşünüyoruz.”
“Amacımız, daha çok bilgiye ulaşmak”
Sıcak havanın kazı çalışmalarını zorlaştırdığını belirten Çavuşoğlu, “Bu yıl sezon oldukça sıcak geçiyor. Bulunduğumuz alan rüzgarlı. Çalışanlarımız sıcak havanın yanında toza da maruz kalıyor. Ancak arkeolojinin en güzel yanı, yeni bulguların ortaya çıkması ve bunların bilimsel olarak değerlendirilmesidir. Amacımız geçmişteki insan topluluklarının sosyal yaşamları hakkında daha fazla bilgiye ulaşmak ve bu bilgileri günümüz insanıyla paylaşmaktır.” şeklinde konuştu.
