İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Fox News ile gerçekleştirdiği röportajda önemli açıklamalarda bulundu.
Erakçi, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinden geri adım atmayacaklarını vurgularken, İranlı bilim insanlarının elde ettiği başarıları da öne çıkardı.
Bakan, bu konunun artık bir ulusal gurur meselesi haline geldiğini ifade etti.
İranlı bakan, ABD’nin gerçekleştirdiği saldırılar nedeniyle nükleer tesislerinin ciddi hasar gördüğünü belirtti ve hasarın boyutunu değerlendirmek için çalışmaların devam ettiğini aktardı. Ancak zenginleştirilmiş uranyumun durumuna ilişkin herhangi bir açıklamada bulunmadı.
NÜKLEER MÜZAKERELERİ İSTANBUL’DA
İran devlet televizyonu, İran ile İngiltere, Fransa ve Almanya arasında nükleer görüşmelerinin 25 Temmuz’da İstanbul’da gerçekleştirileceğini bildirdi.
Habere göre, İran, 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmanın Avrupa taraflarının talebi üzerine yeni bir tur görüşmeyi kabul etti.
İstanbul’da düzenlenecek görüşmelere İran’ı temsilen Dışişleri Bakan Yardımcıları Mecid Tahtrevançi ve Kazım Garibabadi katılacak.
İran ile E3 olarak bilinen nükleer anlaşmanın Avrupa tarafları, 16 Mayıs’ta tekrar İstanbul’da bir araya gelmişti. Taraflar, ABD ile İran arasında süregelen müzakerelerdeki görüşmelerin devamı üzerinde mutabık kalmıştı.
İsrail’in saldırıları sonrası müzakere süreci kesilmişti
İran ile ABD arasındaki müzakereler sürerken, İsrail 13 Haziran’da İran’a saldırı düzenlemiş ve bu durum ABD ile Avrupa ile olan müzakereleri durma noktasına getirmişti.
İran, 2015’te imzalanan nükleer anlaşma ile kaldırılan Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarının geri getirilmesine olanak tanıyan “tetik mekanizması (snapback)” maddesinin Avrupa ülkeleri tarafından uygulanmasından endişe duyuyor. Bu mekanizmanın süresi 18 Ekim’de sona erecek. Eğer İran’ın nükleer programı ile ilgili bir çözüm sağlanamazsa, Avrupa ülkelerinin bu tarihten önce mekanizmayı devreye sokabileceği düşünülüyor.
2015’teki nükleer anlaşma ve “tetik mekanizması”
İran ile BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesi ve Almanya arasında 14 Temmuz 2015’te, yaptırımların kaldırılması karşılığında İran’ın nükleer faaliyetlerinin sınırlandırıldığı bir anlaşma imzalanmıştı. Ancak ABD, 2018 yılında bu anlaşmadan tek taraflı olarak çekilmiş ve İran’a yönelik yaptırımları yeniden uygulamaya koymuştu. İran, Avrupa ülkelerinden ABD’nin yaptırımlarını telafi edici önlemler almasını istemiş, fakat Avrupalı ülkeler bu konuda adım atamamıştı.
Bu gelişmelerin ardından İran, bir yıl içerisinde anlaşmadaki taahhütlerini kademeli olarak askıya almaya başlamış ve yüksek düzeyde uranyum zenginleştirme faaliyetlerine yönelmiştir.
İngiltere, Fransa ve Almanya, ABD’nin anlaşmadan çekilmesinin ardından “snapback” mekanizmasını devreye sokarak İran’a yaptırımları yeniden uygulama tehdidinde bulunuyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Avrupalı tarafların “anlaşmanın temellerini ihlal ettikleri” ve “anlaşmadaki katılımcı rollerini kaybettikleri” için bu mekanizmayı işletme yetkisine sahip olmadıklarını savundu.
*Fotoğraflar: AA, temsilidir
