Japonya‘nın 248 üyeli üst meclisinde, son üç yıl boyunca yalnızca bir temsilci ile yer alan aşırı sağcı Sanseito Partisi, 20 Temmuz Pazar günü gerçekleştirilen seçimlerde sandalye sayısını 14’e yükselterek önemli bir başarı elde etti.
Sanseito Partisi, 2020 yılında Covid-19 pandemisi sırasında ortaya çıkmış ve aşılarla ilgili komplo teorilerini yayarak popülaritesini artırmıştır.
Son dönemde, “önce Japonlar” sloganıyla “yabancıların sessiz işgali” konusuna dikkat çekerek milliyetçi bir platform oluşturmuşlardır.
Partinin yükselişi, ülkede göçmenliğe ve aşırı turizme karşı artan toplumsal tepkilerin bir yansıması olarak değerlendirilmektedir.
Hükümet, seçimlerden birkaç gün önce bu konularla ilgili bir komite kurarak durumu ele almayı planlamıştır.
Peki, bu gelişmeler Japonya‘da sağa kayışın bir işareti olarak yorumlanabilir mi?
Japonya, Liberal Demokrat Parti (LDP) ve küçük ortağı Komeito’dan oluşan koalisyonun, artan fiyatlar ve ABD gümrük vergileri tehdidi nedeniyle seçmen tepkisinin yükseldiği bir dönemde sandık başına gitti.
Pazar günü seçimlerin ardından Başbakan Shigeru Ishiba, istifa etmeyi düşünmediğini belirtti.
Koalisyon, geçen yıl alt meclisteki çoğunluğunu kaybetmişti.
Her iki mecliste de çoğunluğu kaybetmenin, koalisyonun etkisini azaltacağına dair yorumlar yapılmaktadır.
Koalisyonun 248 sandalyeli üst meclisin kontrolünü sürdürebilmesi için 50 sandalyeye ihtiyacı vardı; ancak 47 sandalye kazanabildi.
Ana muhalefetteki Anayasal Demokrat Parti ise 22 sandalye ile ikinci sırada yer aldı.
Pazar günü yapılan seçimlerde üst meclisteki sandalyelerin yarısı oylandı ve üyeler altı yıllık dönemler için göreve seçildi.
Sanseito Partisi’nin seçim başarısının nedeni nedir?
Parti, “küreselleşme karşıtı” bir kampanya yürüttükten sonra 2022’de üst meclisteki ilk sandalyesini kazanmıştı.
Mitinglerdeki destekçileri, küreselleşme yanlıları ve finans kurumlarının vatandaşa tahakküm kurduğu bir dünya tasvir ediyorlardı.
Son seçim kampanyasında, tüketim vergilerinin düşürülmesi ve çocuk yardımlarının artırılması gibi popülist vaatlerde bulundu.
Ancak en çok dikkat çeken, göçmen karşıtı “Önce Japon” stratejisidir.
Lideri Sohei Kamiya, ABD Başkanı Donald Trump’ın “cesur siyasi tarzından” ilham aldığını ifade etmiştir.
Seçim öncesinde, göçle ilgili politikalar birçok partinin kampanyasında önemli bir yer tutmuştur.
Bu bağlamda Başbakan Ishiba, göçmenlik, arazi edinimi ve sosyal sigortalarla ilgili sorunlarla mücadele edecek bir ekip kurmuştur.
İzolasyonist kültürü ve katı göçmenlik politikalarıyla tanınan Japonya’da, son yıllarda hem turist hem de ülkede yaşayan yabancı sayısında büyük bir artış yaşanmıştır.
2024 sonunda ülkede ikamet eden yabancı sayısının 3,8 milyona ulaşması bekleniyor.
Bu rakam, bir önceki yıla göre %10,5’lik bir artış göstermektedir; ancak toplam nüfusun yalnızca %3’ünü temsil etmektedir.
Ulusal Turizm Örgütü verilerine göre, geçen yıl turist sayısı yaklaşık 36,9 milyon ile rekor seviyeye ulaşmıştır.
Kanda Uluslararası Çalışmalar Üniversitesi’nden Jeffrey Hall, sağcı partilere verilen desteğin, koalisyondaki Liberal Demokrat Parti’nin muhafazakar destek tabanını azalttığını belirtmektedir.
Sanseito Partisi’nin “komplo teorilerine, yabancı karşıtı açıklamalara ve tarihsel revizyonizme” yöneldiğini ifade eden Hall, partinin daha önce üst meclis üyeleri tarafından tartışılmamış konuları gündeme getireceğini kaydetmiştir.
Başbakan Ishiba’ya yönelik tepkilerin sebepleri neler?
Jeffrey Hall, “Başbakan Ishiba, eski Başbakan Şinzo Abe’nin pek çok destekçisi tarafından yeterince muhafazakar bulunmuyor” yorumunu yapmaktadır.
Onun, tarih konusundaki milliyetçi görüşlerinin zayıf olduğu ve Çin’e karşı Abe’nin sahip olduğu güçlü duruşu benimsemediği düşünülmektedir.
Şinzo Abe, Liberal Demokrat Parti’nin lideri olarak 2006-2007 ve 2012-2020 yılları arasında iki kez başbakanlık yapmış ve Japonya‘nın en uzun süre görevde kalan başbakanı olmuştur.
Merkez sağ Liberal Demokrat Parti, 1955’ten bu yana neredeyse kesintisiz olarak Japonya‘yı yönetmektedir.
Seçim sonuçları, Japonya‘nın ekonomik darboğaz, hayat pahalılığı ve ABD ile ticaret müzakereleri ile mücadele ederken Ishiba’nın seçmenlerde güven telkin etmekte zorlandığını göstermektedir.
Enflasyondan, özellikle pirinç fiyatlarındaki artıştan birçok kişi rahatsızdır. Son yıllarda yaşanan siyasi skandallar da partiye yönelik memnuniyetsizliği artırmıştır.
Üst mecliste çoğunluğu kaybeden son üç Liberal Demokrat Parti başbakanı, iki ay içinde istifa etmişti. Analistler, bu seçimde de önemli bir kaybın benzer bir sonuç doğurabileceğini öngörmektedir.
Seçim sonuçlarının parti içindeki liderlik yarışına zemin hazırlayacağına dair yorumlar yapılmaktadır.
Bu yarış, geçen yılki liderlik seçimlerinde Ishiba’nın arkasında kalan Sanae Takaichi, eski ekonomik güvenlik bakanı Takayuki Kobayashi ve eski Başbakan Junichiro Koizumi’nin oğlu Shinjiro Koizumi gibi isimler arasında geçmesi beklenmektedir.
Her durumda, iktidar partisi içindeki bir liderlik değişikliği, ABD-Japonya ticaret müzakerelerinin kritik bir döneminde siyasi belirsizlik yaratacak ve Japonya hükümetinin istikrarını zayıflatacaktır.
Pazartesi günü Tokyo Borsası resmi tatil nedeniyle kapalıydı; ancak seçim sonuçlarının yatırımcıların beklediği gibi gelmesi, yeni küresel piyasalarda diğer önemli para birimleri karşısında değer kazanmasına yol açmıştır.
