Günümüzde yapay zeka, hayatımızın merkezine yerleşmiş durumda. Bu durum sadece bireysel yaşamı değil, su kaynaklarını da etkiliyor. Hidropolitik Akademi Direktörü Dursun Yıldız, bu konudaki önemli verileri paylaşıyor:
* Yapılan araştırmalar, ChatGPT gibi yapay zeka uygulamalarının, Google’da gerçekleştirilen bir arama işleminden yaklaşık 10 kat daha fazla elektrik tükettiğini ortaya koyuyor. Yapay zeka teknolojilerini kullanan büyük firmaların su tüketimi ise her yıl artış gösteriyor.
* Yapay zekayı destekleyen büyük veri işleme sistemleri, enerji sağlamanın yanı sıra soğutma işlemleri için de temiz su kaynaklarına ihtiyaç duymaktadır. Bu su, sunucuları soğutmak ve ortam nemini sabit tutmak amacıyla kullanılmaktadır. OECD’nin raporuna göre, 2027 yılı itibarıyla yapay zeka sistemlerinin yıllık su tüketimi 4.2 ila 6.6 milyar metreküp arasında değişecek. Bu miktar, Türkiye’nin yıllık içme ve kullanma suyu tüketimine oldukça yakın bir seviyede olacak.
* Yapay zeka sistemlerinin enerji ve su ihtiyacındaki artış, iklim değişikliğinden etkilenen bölgelerde bulunan veri merkezlerinde su sıkıntısını doğrudan ve dolaylı olarak artıracaktır.
* Yapay zeka alanındaki ilerlemeler, enerji ve su kaynakları arasındaki bağımlılığı da artırıyor. Daha fazla enerji için daha çok suya, daha fazla temiz su için ise daha fazla enerjiye ihtiyaç duyulacak.
* Bazı teknoloji şirketleri, su tüketimini azaltmak adına yeni teknolojiler üzerinde çalışıyor. Örneğin, Meta “kuru soğutma” teknolojisini yaygınlaştırırken, NVIDIA ve Alibaba doğrudan sıvı soğutma yöntemlerine geçiş yapıyor.
* Microsoft ve Amazon Web Services, 2030 yılına kadar “su pozitif” olmayı hedefliyor. Bu hedef, tükettiklerinden fazlasını doğaya kazandırmayı kapsıyor. Apple ise veri merkezlerini Su Yönetimi İttifakı sertifikaları ile belgelendirmeyi amaçlıyor.
* Özellikle evaporatif soğutma sistemlerinde kullanılan yüksek kaliteli su, kullanım sonrasında geri kazanılamadan buharlaşıyor.
* Araştırmalara göre, buharlaşan su oranı Google’da yüzde 74, Microsoft’ta ise yüzde 60’a kadar çıkıyor. Bu durum, her yıl milyarlarca litrelik suyun doğadan kalıcı olarak çekilmesi anlamına geliyor.
* Büyük teknoloji firmalarının, beş yıl içerisinde su pozitif olma taahhütlerini gerçekleştirebilmeleri için daha verimli işletme, soğutma ve enerji sistemlerine geçmeleri gerekecek. Ayrıca, geri kazanılmadan buharlaşan su oranlarını azaltacak yeni nesil teknolojilerin kullanılması önem taşıyor. Yenilenebilir enerji kaynaklarının devreye alınmasıyla, dolaylı su ayak izlerini de azaltmaları bekleniyor.
* Günümüzde gelişmiş yapay zeka modelleri yüksek enerji tüketimi sergileseler de, bunları daha verimli hale getirmek için çeşitli araştırmalar yapılmakta. Bu çalışmalar, teknolojik yenilikler ve optimizasyon modelleri ile yapay zekanın daha az enerji tüketmesini mümkün kılabilir. Yapay zekanın enerji verimliliğini artırmak için donanım, yazılım ve algoritma alanlarında optimizasyon ve daha verimli bir enerji altyapısına geçiş gerekmektedir. Bu çalışmaların entegre bir şekilde yürütülmesi, enerji verimliliğini artırabilir.
Fotoğraf: DHA
