Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda, enerji ve maden sektörüne yönelik düzenlemeleri içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 7 maddesi onaylandı.
Kabul edilen maddelerle birlikte, Maden Kanunu’ndaki değişiklikler neticesinde ruhsat bedelinde yüzde 30 oranında indirim yapılması ve rehabilitasyon bedelinin ruhsat bedelinden ayrı olarak belirlenmesi zorunlu hale getirildi. Bu bağlamda, ruhsat bedeli kadar bir tutarın rehabilitasyon bedeli olarak ödenmesi gerekecek.
Ayrıca, tahsil edilecek işletme ruhsatı bedelindeki indirimin, genel bütçe gelirlerindeki olası azalmayı dengelemek amacıyla ruhsat bedellerinin genel bütçeye kaydedilecek payı yüzde 50’den yüzde 70’e yükseltildi.
Ruhsatı iptal edilenler için, ocak ayının sonuna kadar ödenmesi gereken ruhsat ve rehabilitasyon bedelinin ödenmeyen kısmı, ruhsatı iptal eden idareler tarafından Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip edilecek.
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından iptal edilen ruhsatlara dair bedellerin takibi, ilgili tahsil daireleri tarafından gerçekleştirilecek. Rehabilitasyon bedeli, işletme ruhsat bedeli kadar olacak ve tahsil edilen bedeller vadeli hesapta nemalandırılacak. Rehabilitasyon bedeli ve nema geliri yalnızca rehabilitasyon amacıyla kullanılabilecek, haczedilemeyecek ve rehin edilemeyecek. Nemalandırmaya ilişkin diğer hususlar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından belirlenecek yönetmelikle düzenlenecek.
Rehabilitasyon yükümlülüğü kalmayan ruhsat sahiplerine, ödedikleri rehabilitasyon bedelinin kullanılmayan kısmı iade edilecek. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, rehabilitasyon yükümlülüklerinin yerine getirilmesine kadar üretim faaliyetini durdurma yetkisine sahip olacak.
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait olmayan ham madde üretim izinleri ile ilgili rehabilitasyon hükümleri de uygulanacak. Kamu kurumlarının ham madde üretim sahalarının rehabilitasyonu ise bu kurumların yükümlülüğünde olacak ve gerekli ödemeler, ilgili kamu kurumlarının bütçesinden karşılanacak.
Rehabilitasyon uygulamaları, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından da gerçekleştirilebilecek. Rehabilitasyon yükümlülüğünü ihlal eden kamu kurumlarına eksiklikleri gidermeleri için bir aylık süre verilecek. Bu sürede eksiklik giderilmezse faaliyet durdurulacak.
Maden ruhsat sahipleri, işletme ruhat bedeli kadar rehabilitasyon bedeli ödemek zorunda kalacak; mevcut düzenlemede çevre ile uyum bedeli ruhsat bedelinin bir payı olarak tahsil edildiğinden ruhsat bedelinde yüzde 30 oranında indirim yapılması öngörülmektedir.
İşletme ruhsatında yapılan indirimlerin devlet hakkı gelirlerinde azalma yaratmaması için ruhsat bedelinin yüzde 50 fazlası kadar asgari devlet hakkı miktarı artırılacak.
Ayrıca, düzenleme ile krom madeni, Maden Kanunu’nun “Devlet Hakkı Oranları” tablosundan çıkarılarak genel hükümlere tabi hale getirilecek.
Ruhsat müracaatlarının hak sağlaması veya ihale yoluyla hak sağlanan sahaların ihale bedelinin yatırılmasından sonra 2 ay içinde gerekli maden arama projelerinin sunulması gerekecek. Projenin toplam yatırım tutarının yüzde 5’i kadar yatırım teminatı sunulması ve ruhsat bedelinin ödenmesi halinde arama ruhsatı verilecek.
Düzenlemeyle, 4. Grup madenlerin bent olarak ayrı ruhsatlandırılmasına izin veriliyor ve atıl kalan madenlerin değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Maden Kanunu’nda arama faaliyetlerini düzenleyen hükümde de değişiklik yapılmış olup, arama ruhsatının düzenlenmesinden sonraki ilk yıl ön arama dönemi olarak kabul edilecek. Ön arama dönemini takiben, 4. Grup madenlerde 2 yıl, diğer grup madenlerde 1 yıl genel arama dönemi uygulanacak.
Genel arama dönemi sonrasında 4. Grup madenler için detay arama dönemine hak sağlanacak. Ancak, belirlenen süre içinde işletme ruhsat talebinde bulunulmazsa ruhsatın iptali söz konusu olacak.
Ön, genel ve detay arama faaliyet raporlarının süresinde Genel Müdürlüğe verilmesi zorunlu olacak. Faaliyet raporlarının zamanında sunulmaması veya yönetmelikte belirlenen asgari faaliyetlerin yapılmaması durumunda, eksikliklerin tamamlanması için 1 aylık süre verilecek; bu sürede tamamlanmazsa ruhsat iptal edilecektir.
Asgari faaliyetlerin yerine getirilmesi halinde, arama faaliyetlerinin projeye uygun yürütülmediği tespit edilirse, ilgili teminat miktarı irat kaydedilecektir. Teminat, yatırımın gerçekleşen kısmına karşılık gelen miktarın talep edilmesi halinde ruhsat sahibine iade edilecektir. Yatırım programının 2 yıl üst üste yüzde 50’nin altında gerçekleştirilmesi durumunda ruhsat iptal edilecektir.
Maden Kanunu’nda idari para cezasına ve ruhsat iptali yaptırımlarına ilişkin düzenlemeler de yapıldı. Rehabilitasyon bedelinin ruhsat bedelinden ayrı olarak alınması ve ruhsat süresinin uzatılması için makul ölçüde üretim faaliyeti yapılması şartı getirildi.
71 bin 632 Türk Lirası idari para cezasının uygulanması durumunda, ruhsat sahiplerinin toplam üretim miktarının projede beyan edilen yıllık üretim miktarının yüzde 30’undan daha az olması halinde ruhsat iptali söz konusu olacak. Buna ek olarak, terk edilmiş veya ihale ile ruhsatlandırılmış alanların genel hükümlere tabi olarak ruhsatlandırılması sağlanacak.
Maden Kanunu’nda yapılan değişiklikle, 2. Grupta yer alan bazı madenler ile 1., 3. ve 5. Grup maden ruhsatları ihale ile verilecek. 2. Grup’taki bazı madenler ile 4. Grup maden ruhsatları da ihale ile verilebilecek.
AK Parti’nin kabul edilen önergesiyle zeytinlik alanlarıyla ilgili düzenlemede de değişiklik yapıldı. Bu kapsamda, taşınan veya taşınması mümkün olmayan zeytin ağacı sayısının iki katı kadar zeytin ağacı dikilmesi zorunlu hale getirildi.
Elektrik üretimi için yürütülen madencilik faaliyetlerinin zeytinlik alanlarda çevreyle uyumlu bir şekilde sürdürülmesi amacıyla uzman kişilerin de katkısı sağlanacak.
Yeni düzenleme ile ruhsat sahibi veya rödovansçıların yürüttüğü madencilik faaliyetlerinin, zeytinlik alanların müsaade edilen bölgelerinde gerçekleştirilmesi için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’ndan izin alması gerekecek. Bu izin, taşınan zeytin ağaçlarının bulunduğu alanlarda madencilik faaliyetleri sürdürüleceği takdirde verilebilecek.
Zeytin ağaçlarının taşınması durumunda tüm masraflardan, madencilik faaliyeti yürütmesi yönünde karar verilen kişi sorumlu olacak. Taşınması mümkün olmayan zeytin ağaçları için ise zeytinlik alanları rehabilite etmek üzere ruhsat sahibinden işletme ruhsat bedeli kadar tahsilat yapılacak.
Zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetleri yürütüldüğünde, bu sahaların rehabilitasyonu için gereken zeytin ağaçları, madencilik faaliyetleri öncesindeki sayı ile eşdeğer olarak dikilecek.
Zeytin ağaçlarının taşınması ve yeni zeytin sahası tesis edilmesi ile ilgili usul ve esaslar Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından belirlenecek.
Görüşmeler sırasında, CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezi sınavla ilgili iddialar sonrasında tartışmalar yaşandı. AK Parti milletvekilleri, Başarır’a tepki gösterdi ve zaman zaman gerginlikler yaşandı. TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, milletvekiller
