ABD Başkanı Donald Trump, gazetecilerle iletişim kurma konusunda alışılmadık bir yöntem benimseyerek, geleneksel röportajlar yerine sürpriz telefon görüşmelerine yöneliyor.
14 Temmuz Pazartesi akşamı, beklenmedik bir telefonla Beyaz Saray’dan arandım. O sırada uykudaydım.
Son beş gün boyunca, Pennsylvania Butler’da hayatına kast edilen Trump ile röportaj yapma umuduyla geçirdim. Bu saldırı, dünya genelinde haber bültenlerinde yer bulmuş ve muhtemelen başkanın dikkatini çekmişti. Bu durumun, benim ABD’de yabancı haber kuruluşları için ender bir röportaj fırsatı yaratabileceğini düşündüm.
13 Temmuz Pazar gecesi, birkaç dakika içinde aranacağım bildirildi. Ekibimle birlikte kayda hazır bekliyorduk ancak telefon görüşmesi gerçekleşmedi.
Artık görüşmenin olmayacağına dair umutlarım tükenmişken, bir süreliğine gözlerimi kapatmıştım. Tam o sırada telefon çaldı.
Telefonu açtığımda Basın Sekreteri Karoline Leavitt’in sesiyle karşılaştım: “Merhaba Gary, Başkan’la beraberim, buyurun.”
Acelesiyle oturma odama koştum, dijital kayıt cihazımı almak için mücadele ettim; hat kesildi ve kaybettiğimi düşündüm. Ancak tekrar bağlandılar ve 20 dakika süresince Trump’la Butler’daki o gece, Vladimir Putin’le yaşadığı hayal kırıklığı, NATO’ya olan yeni yaklaşımı ve İngiltere’ye bakışı hakkında konuştum.
Bu sürpriz görüşmeden elde ettiğim beş önemli çıkarım şu şekilde:
1. Trump, farklı bir yüzünü sergiledi
Birçok konuda düşünceli bir tavır sergileyen Trump, suikast girişimi hakkında konuşurken sesinin kırılgan olduğu dikkat çekti; bu konudan rahatsız olduğu oldukça belirgindi.
Açık sözlülüğüyle tanınan Trump, cevap vermeden önce uzun süre düşündü. Suikast girişiminin kendisini değiştirip değiştirmediği sorusuna verdiği cevap ise onun kırılganlığını yansıttı:
“Bunun üzerinde fazla durmayı sevmiyorum çünkü eğer durursam, hayatımı değiştirebilir, böyle olmasını istemiyorum.”
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e güvenip güvenmediğini sorduğumda ise uzun bir sessizlik yaşandı. Nihayetinde şu yanıtı verdi: “Dürüst olmak gerekirse, neredeyse hiç kimseye güvenmiyorum.”
2. Sınır dışı rakamlarını açıklamadı
Amerikan iç siyasetine dönersek, başkana toplu sınır dışı etme planının etkili olup olmadığını sordum. Hem hız açısından hem de belki de sınır dışı edilmesini istemeyeceği bazı kişilerin de araya karıştığı durumlar göz önüne alındığında…
Başkan, Meksika’dan ABD’ye geçen göçmen sayısındaki önemli düşüşe dikkat çekerek ekibinin kampanya vaatlerini yerine getirme konusunda “harika bir iş” çıkardığını savundu.
Ancak Trump’ın bazı danışmanları, sınır dışı işlemlerinin yavaş ilerlemesinden duydukları hayal kırıklığını dile getirdiler. Kaç sınır dışı işleminin bu dönemde başarılı sayılacağı sorusuna Trump herhangi bir rakam vermekten kaçındı.
“Bir sayı vermiyorum ama suçluları hızlı bir şekilde dışarı çıkarmak istiyorum ve bunu yapıyoruz,” dedi. “Onları El Salvador’a ve diğer pek çok yere götürüyoruz.”
3. Putin hayal kırıklığına uğrattı
Trump, Ukrayna’daki savaşla ilgili 50 gün içinde bir anlaşma sağlanmaması halinde Moskova ekonomisine yeniden yaptırımlar uygulayacağını belirttiği bir günde, Putin’e karşı hissettiği hayal kırıklığını ifade etti.
Seçim kampanyasında savaşı hızlı bir şekilde sona erdirme vaadi veren Trump, yıllardır süren çatışmayı sonlandırmak için Putin ile henüz bir anlaşmaya varamamış olmaktan dolayı şaşkın görünüyordu.
Putin’in sözleri ve eylemleri arasında bir tutarsızlık olduğuna değinen Trump:
“Anlaşma yaptığımızı düşündüğüm dört sefer, eve gittiğimde Kiev’de bir huzurevine ya da başka bir yere saldırıldığını gördüm. ‘Bu da neydi böyle?’ dedim,” şeklinde konuştu.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve diğer Avrupalı liderler, Putin’in savaşı sona erdirmek konusunda ciddiyetsiz olduğunu uzun zamandır dile getiriyorlar. Ancak Trump’a Rus liderle ilişkilerinin sona erip ermediğini sorduğumda, kapıyı açık bıraktı:
“Onunla işim bitmedi ama hayal kırıklığına uğradım.”
4. NATO’ya yönelik farklı bir bakış
Trump, bir zamanlar NATO’nun modasının geçtiğini söylediğini hatırlattım ve şimdi Batı askeri ittifakının “bunun tam tersi haline geldiğini” ifade etti.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı olumlu görüşmeye dair izlenimlerini paylaştı. İkili, dünya kameraları önünde sıcak bir iletişim kurmuş ve ABD’nin NATO’ya silah satacağını, bu silahların daha sonra Kiev’e iletileceğini duyurmuştu.
Görüşmemiz sırasında Trump, ülkesinin müttefiklerinden daha fazla savunma harcaması yapmasına duyduğu hıncı geride bıraktığını belirtti.
NATO üyelerinin savunma harcamalarını her ülkenin ekonomik çıktısının %5’ine çıkarma taahhüdüne atıfta bulunarak, “Çok adaletsizdi çünkü neredeyse yüzde yüzünü ABD ödüyordu, ama şimdi kendi faturalarını ödüyorlar ve bu bence çok daha iyi,” dedi.
“NATO’yu çok değiştirdik,” ifadesini kullandı.
5. Starmer ve İngiltere’ye saygı
Trump, İngiltere’ye ve geçen ay bazı ticari engellerin kaldırılması adına anlaşma imzalayan Başbakan Keir Starmer’a duyduğu saygıyı vurguladı.
Trump, “Liberal olmasına rağmen başbakanı gerçekten çok seviyorum,” dedi.
İki ülke arasındaki ilişkinin pek çok İngilizin düşündüğünden daha “özel” olduğunu belirterek, İngiltere’nin bir savaşta ABD’nin yanında savaşacağına inandığını ekledi.
Bu yılın sonunda İngiltere’ye yapacağı resmi ziyarette Parlamento’da konuşma yapamayacak olsa da, milletvekillerinin geri çağrılması konusunda ısrarcı olmadı. “Bırakın gitsinler ve iyi vakit geçirsinler,” dedi.
Trump, Avam Kamarası’nın tatile girmesinin ardından, 17 Eylül’de üç günlük ziyaretine başlayacak.
Trump, müstakbel ev sahibi Kral Charles’ı “büyük bir beyefendi” olarak tanımladı. Kral Charles’ın Kanada parlamentosunda yaptığı son konuşmayı ise görmezden geldi. Bu konu hakkında espri yaparak:
“Kullandığınız pek çok farklı isim var,” dedi. “İngiltere, eğer birkaç bölgeyi ayırmak isterseniz. Birleşik Krallık, Britanya ve Büyük Britanya da var. Sanırım tarihteki diğer tüm ülkelerden daha fazla isme sahipsiniz.”
