ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Ortadoğu Özel Temsilcisi Tom Barrack, Washington’un Suriye‘deki Kürtlerin bağımsız bir devlet kurmasını desteklemediğini ifade etti.
11 Temmuz’da New York’ta düzenlenen basın toplantısında Barrack, Şam yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasındaki müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasını şu şekilde değerlendirdi:
“Dürziler kendi toprakları için mücadele ediyor, Aleviler benzer bir talepte bulunuyor, Kürtler ise Kürdistan istiyor.”
“Ancak Şam, bu durumun mümkün olmadığını ve tüm yolların Şam’a çıkacağını belirtiyor: Tek ülke, tek millet, tek ordu anlayışı ile bu süreç devam ediyor.”
Barrack, Suriye’deki mevcut durumun SDG için son derece zorlayıcı olduğunu kabul etti.
Şam yönetimi ile SDG arasında 10 Mart’ta imzalanan entegrasyon anlaşmasının “etkili olmadığını” belirten Barrack, SDG’ye yönelik şu ifadeleri kullandı:
“ABD’nin onlara karşı bir yükümlülüğü olduğunu hissediyorlar. ABD ise, ‘Evet, size karşı makul olma sorumluluğumuz var; ancak makul olmazsanız alternatiflerimiz mevcut’ demekte.”
Barrack, 9 Temmuz’da Suriye’nin geçici devlet başkanı Ahmed eş-Şera ile SDG Başkomutanı Mazlum Abdi arasında gerçekleştirilen görüşmeye katıldığını bildirdi.
New York’taki basın toplantısında ABD’nin SDG’yi desteklediğini vurgulayan Barrack, “Ancak ayrı bir SDG devleti olacağına dair herhangi bir belirti yok” dedi.
Barrack, Suriye’nin kuzeydoğusundaki grubu tanımlarken “SDG, YPG’dir. YPG de PKK’nın bir uzantısıdır” şeklinde konuştu.
Türkiye, SDG’yi ve bu grubun omurgasını oluşturan Kürt Halk Savunma Birlikleri’ni (YPG) PKK’nın bir parçası olarak görmekte ve “terör örgütü” olarak nitelendirmektedir.
‘Sonsuza kadar burada bebek bakıcılığı ve arabuluculuk yapmayacağız’
Barrack, SDG’yi hiçbir karara zorlamadıklarını, yalnızca Şam yönetimi ile birleşmeye teşvik ettiklerini belirtti.
Barrack, “Onlara adil bir şekilde yaklaşılmasını ve eğer isterlerse [entegrasyon sürecine katılma] fırsatı verilmesini arzuluyoruz” ifadesini kullandı.
Barrack, Washington’un Suriye’deki müzakerelere dair tutumuna ilişkin olarak, “Eğer anlaşamıyorsanız, anlaşmayın; ama biz burada sonsuza kadar bebek bakıcılığı ve arabuluculuk yapmayacağız” dedi.
‘ABD’nin açıklamaları Şam’a yanlış sinyal veriyor’
SDG’nin siyasi kanadı olan Suriye Demokratik Meclisi (SDM) Eş Başkanı Riyad Dirar, Barrack’ın açıklamalarını eleştirerek, bu ifadelerin Şam’a “yanlış sinyal” verdiğini dile getirdi.
Kuzey Irak merkezli Kurdistan 24 haber sitesinin 12 Temmuz’da yayımladığı habere göre Dirar, Barrack’ın Suriye’de federal bir düzen kurulamayacağına dair açıklamalarını şöyle yorumladı:
“Biz adem-i merkeziyetçilikten bahsediyoruz, federalizmden değil… Adem-i merkeziyetçilik, bölgelere merkezi kurumlar üzerinden Şam’a bağlı kalırken kendilerini yönetme imkanı tanıyor.”
Dirar, savunma, dış politika ve ekonomi gibi alanların merkezileştirilmesine destek verdiklerini, ancak eğitim ve tarım gibi konuların bölgesel düzeyde yönetilmesi gerektiğini ifade etti.
Kürt siyasetçi, ABD’nin mevcut tutumunun Suriye yönetiminin “dini ve dışlayıcı yönetim tarzında ısrarcı olmasını teşvik edebileceğini” belirtti.
Dirar, SDG’nin Suriye ordusuna entegre edilmesi konusuna değinerek, Şam’a bağlı güçlerin mevcut sisteminin “ideolojik ve dini olarak bir tarafı desteklediğini” savundu.
Yetkili, ülkenin batı ve güney kesimlerinde yaşanan istikrarsızlıkların ardından SDG’nin kontrolündeki bölgeleri kendi güçleriyle koruma arayışında olduğunu vurguladı.
Eş-Şera yönetiminin Aralık 2024’te göreve gelmesinin ardından, Suriye’nin Alevi ve Dürzi azınlıklarının yoğun yaşadığı batı ve güney vilayetlerinde çatışmalar yaşanmıştır.
Şam yönetimine bağlı güçler, bu bölgelerde azınlıklara yönelik katliamlar yapmakla suçlanmakta; ancak Şam, bu iddiaları reddederek, çatışmalarda yaşanan hak ihlallerinin tarafsız bir şekilde soruşturulduğunu savunmaktadır.
Ne olmuştu?
Suriye’nin geçici lideri Ahmed Eş-Şera ile SDG Başkomutanı Mazlum Abdi, 10 Mart’ta sekiz maddelik bir anlaşma imzalamıştı.
Yıl sonuna kadar uygulanması planlanan bu anlaşma, SDG’nin Şam’a bağlı Suriye ordusuna entegre edilmesi ve SDG kontrolündeki bölgelerin Şam’a bağlanmasını öngörmektedir.
Anlaşmanın ikinci maddesinde, “Kürt toplumu, Suriye devletinin ayrılmaz bir parçası” olarak tanınmakta ve “vatandaşlık hakları da dahil olmak üzere tüm anayasal hakları” güvence altına alınmaktadır.
10 Mart’ta imzalanan anlaşmanın hayata geçirilmesi için taraflar arasında müzakerelere başlanmıştır.
Son olarak 9 Temmuz’da Eş-Şera ve Abdi, Şam’da bir araya gelmiş; bu görüşmeye ABD’li ve Avrupalı yetkililer de katılmıştır.
Görüşmeden somut bir sonuç çıkmasa da her iki taraf, diyaloğu sürdürme niyetinde olduklarını açıklamıştır.
SDG’nin 40-60 bin arasında askeri bulunduğu, bu unsurların en az 20 bininin YPG’ye ait olduğuna dair tahminler mevcuttur.
SDG kontrolündeki hapishane ve kamplarda, 10 bin IŞİD militanı ile birlikte, 50 bine yakın aile üyesinin tutulduğu bilinmektedir.
Amerikan Savunma Bakanlığı’na (Pentagon) göre, ABD’nin Suriye’de yaklaşık 2 bin askeri mevcuttur ve bunların bir kısmı SDG kontrolündeki ortak askeri üslerde konuşlandırılmıştır.
