Termometrelerdeki artışla birlikte nefes almakta zorlanan bireyler, sıcak havanın yalnızca fiziksel konforu değil, ruh sağlığını da tehdit ettiğini öğreniyor. Uzman Klinik Psikolog Merve Öz, bu bağlamda, “Sıcağın bireylerin üretkenliği ve basit görevlerdeki performansını etkileyebileceği biliniyor. Ayrıca aşırı sıcak, karar verme süreçlerini de olumsuz yönde etkileyebilir” diye belirtti.
“SICAK HAVA RUHSAL DURUMU HEM DİREKT HEM DOLAYLI ETKİLEYEBİLİYOR”
Sıcaklık değişimlerinin ruh sağlığı üzerindeki etkilerinin cinsiyet, yaş ve sosyoekonomik durum gibi faktörlere göre değişebileceğini vurgulayan Öz, “Yüksek sıcaklık; depresyon, şizofreni gibi zihinsel bozuklukların yanı sıra madde bağımlılığı gibi ruh sağlığı göstergeleri üzerinde hem doğrudan hem dolaylı etkilere sahiptir. Ayrıca uyku bozukluğu, yorgunluk, tahammülsüzlük ve genel bir isteksizlik hissi de bu süreçte yaşanabilir” şeklinde konuştu.
“UYKUSUZLUK TAHAMMÜL SEVİYESİNİ DÜŞÜRÜYOR”
Sıcak havaların uykunun kalitesini etkilediğine dikkat çeken Öz, “Uykunun kalitesi düştüğü gibi süresi de kısalıyor. Bu durum, iş verimini ve yaşam kalitesini olumsuz etkilerken, tahammül seviyesini de azaltıyor ve öfke kontrolünü zorlaştırıyor” ifadesini kullandı. Öz, bipolar bozukluğu olan bireylerde uykusuzluğun mani dönemini tetikleyebileceğine de vurgu yaptı.
“PANİK BOZUKLUĞU OLANLAR ŞİKAYETLERİ YANLIŞ ANLAYABİLİYOR”
Yüksek sıcaklıkların kalp ritmini artırarak bunaltı ve baygınlık hissine yol açabileceğini belirten Öz, panik bozukluğu olan kişilerin bu fiziksel belirtileri panik atak olarak algılayabileceğine dikkat çekti. “Böyle bir durum geliştiğinde, bu belirtilerin sıcak havadan kaynaklanabileceğini hatırlayarak sakinleşmeye çalışmalıdırlar” dedi.
Öz, depresyon hastalarının mevcut isteksizliğinin sıcak havalarda daha da artabileceğini belirtti. “Depresyondaki kişiler için yataktan kalkıp yüzünü yıkamak bile bir zorluk haline gelebilir. Depresyonun temelinde, daha önce keyifle yapılan günlük aktivitelere karşı isteksizlik ve genel bir mutsuzluk hali bulunur. Hava sıcaklığı, depresyondaki bireylerde bu isteksizliği artırarak depresyonun şiddetini yükseltebilir” şeklinde konuştu.
“ÖFKENİZİ KONTROL EDEBİLİRSİNİZ”
Yüksek sıcaklıkların dikkat dağınıklığına ve öfke kontrolü zayıflığına yol açtığını belirten Öz, bu dönemde sıkça öfke patlamalarının yaşanabileceğini hatırlatarak, “Sıcak hava; saldırgan ve hatta şiddet içeren davranışları artırabilir. Öfkenizi kontrol altında tutmak için neye öfkelendiğinizi sorgulayın. Öfkelendiğinizde derin nefes alarak nefes egzersizi yapabilirsiniz. Kendinizi güvende hissettiğiniz bir yeri hayal edin ve orada olduğunuzu düşünün” önerisinde bulundu. Ayrıca, sıcak havalarda kafein tüketiminin öfke kontrolünü zorlaştırabileceğine dikkat çekti.
BU ÖNERİLERE KULAK VERİN
Öz, özellikle psikolojik rahatsızlığı bulunan bireyler için faydalı olabilecek önerilerini şu şekilde sıraladı:
* Yaz aylarında, 12.00 ile 14.00 saatleri arasında dışarı çıkmamaya özen gösterin. Mümkünse daha serin yerlerde vakit geçirin ve aşırı sıcak ortamlardan uzak durun.
* Güneşe maruz kalmamak için şapka ve güneş gözlüğü kullanın; rahat kıyafetler tercih edin.
* Rahatlamak için ılık bir duş almayı deneyin. Uyku kalitesini artırmak için yastığınıza bir damla lavanta yağı damlatabilirsiniz. Ayrıca melisa çayı, uyku kalitesini artırıcı özelliklere sahiptir. Akşam saatlerinde kahve ve çay gibi uykusuzluk yapabilecek içeceklerden kaçının.
* Halsizlik ve yorgunluğun elektrolit dengesizliğinden kaynaklanabileceğini göz önünde bulundurarak bol sıvı tüketmeye özen gösterin. Soda tüketiminiz varsa, günde bir adet soda içebilirsiniz.
* Aşırı ağır beslenmekten kaçının ve su oranı yüksek sebze ve meyve tüketimine dikkat edin. Gün içinde yapamadığınız aktiviteleri akşam saatlerine planlayın. Spor yapacaksanız, akşam ya da erken sabah saatlerini tercih edin.
* Bu günlerde empati duygusunu kaybetmemeye çalışın.
