Son dönemlerde yapay zeka destekli sohbet robotları sayesinde diyet listeleri almak oldukça yaygınlaşmış durumda. Sosyal medya üzerinde, bu tür diyet yöntemlerini deneyerek kilo verdiğini iddia eden kişilerin paylaşımları, diyet yapmayı planlayan bireyleri cesaretlendirmekte. En son olarak, oyuncu Berna Laçin’in X hesabında “Bir arkadaşım ChatGPT ile zayıflamış, iyi mi?” şeklindeki gönderisi, bu yöntemi benimseyen kişi sayısının dikkat çekici olduğunu gözler önüne serdi. Laçin’in paylaşımına gelen yorumlar, birçok kişinin kilo vermek adına bir diyetisyenden yardım almak yerine yapay zekanın önerilerini takip etmeyi tercih ettiğini ortaya koyuyor.
Peki, pek çok kişinin başvurduğu bu diyet listeleri gerçekten ne kadar güvenilir? Uzmanlar, bu yeni trendin beraberinde dikkat edilmesi gereken risklerin bulunduğunu vurgulamaktadır.
“GAZETE KÖŞELERİNDEN KESİLEN LİSTELERDEN FARKLI DEĞİL”
Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Doç. Dr. Binnur Okan Bakır, “Obezite basitçe ifade etmek gerekirse ‘Daha az ye, daha çok hareket et’ yaklaşımıyla yönetilen bir hastalık değildir. Obezite; genetik, çevresel ve tıbbi birçok faktörle ilişkili karmaşık bir hastalıktır. Bu yüzden, kilo kaybına yönelik her tür müdahale, altta yatan nedenlerin de dikkate alınması gerektiğini ifade ediyor. Günümüzde yapay zeka destekli uygulamalardan elde edilen diyet listeleri, geçmiş yıllardaki internetten ya da gazete köşelerinden alıntılanan listelerden çok da farklı görünmemektedir” diyor.
“TÜM ENGELLERİN TANIMLANMASI GEREKİR”
Bireylerin tıbbi geçmişinin, aile öyküsünün ve hasta geçmişinin ayrıntılı bir şekilde incelenmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Bakır, “Zayıflama sürecinde hasta takipleri de önemlidir. Bireyin tıbbi geçmişi, oluşturulacak beslenme tedavisinin en önemli bileşenlerinden birisidir. Bunun yanı sıra, besine erişim, hazırlama yöntemleri, besin ve beslenme bilgisi, sosyal ekonomik faktörler gibi tüm potansiyel engellerin tanımlanması gerekmektedir” şeklinde konuştu.
Doç. Dr. Bakır, beslenme planının yaş, cinsiyet ve kişinin tıbbi durumuna özel bir şekilde hazırlanması gerektiğini vurgulayarak, “Diyetisyeninizle olan iletişim, düzenli görüşmeler, besin tüketim kayıtları, davranış değişikliklerinin izlenmesi ve sürekli beslenme eğitimi, sürdürülebilir ve kalıcı sonuçlar elde etmenizi sağlayacaktır” dedi.
“ODAKLANMAMIZ GEREKEN SONUÇ DEĞİL SÜREÇ”
Altta yatan nedenler ve sürecin içerisinde çıkan engeller belirlenmediği takdirde, sürdürülebilir ve başarılı bir yaklaşım beklemenin imkânsız olduğunu ekleyen Doç. Dr. Bakır, “Ağırlık kaybında hedefimiz sonuç değil, süreç olmalıdır. Sonuçlara odaklı, bireye özgü olmayan yöntemlerde, kaybedilen kiloların tekrar geri alındığını biliyoruz. Kısa vadeli çözümler, gerçek başarı anlamına gelmemektedir” ifadelerini kullandı.
“SAĞLIKLI DEĞİL”
Beslenme ve Diyetetik Uzmanı Doç. Dr. Ayhan Dağ, yapay zeka (YZ) temelli uygulamaların büyük veri set
