Şam yönetimi ile PKK’nın Suriye kolu olan SDG arasında, Kuzeydoğu Suriye’nin entegrasyonu ve siyasi geleceği üzerine dikkat çekici bir anlaşma imzalandı. Bu anlaşma, bölgedeki siyasi dinamikler açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
10 Mart 2015 Pazartesi günü, Suriye yönetimi ile SDG arasında gerçekleştirilen kritik toplantıda, Suriye yönetimini Başkan Ahmed el-Şeraa, SDG’yi ise Mullahem Abdi temsil etti. Görüşmelerin ardından taraflar, siyasi temsil, Kürt toplumunun statüsü, ateşkes ve askeri entegrasyonu kapsayan kapsamlı bir anlaşmaya imza attılar.
Anlaşmanın öne çıkan maddelerine bakıldığında, birçok önemli konu ele alındığı görülüyor.
1. Siyasi temsil ve hakların güvence altına alınması:
Bütün Suriyelilerin dini ve etnik köken farkı gözetmeksizin siyasi süreçlere katılım hakkı ve devlet kurumlarında liyakat temelinde görev alma hakları güvence altına alınacak.
2. Kürt toplumunun statüsü:
Kürtler, Suriye devletinin asli bir unsuru olarak kabul edilecek ve vatandaşlık ile anayasal hakları güvence altına alınacak.
3. Ateşkesin sağlanması:
Tüm Suriye topraklarında genel bir ateşkes ilan edilecek.
4. Kuzeydoğu Suriye’deki kurumların entegrasyonu:
Bölgede faaliyet gösteren tüm sivil ve askeri kurumlar Suriye yönetimine bağlanacak. Sınır kapıları, havaalanları ve petrol-gaz sahaları gibi kritik noktalar merkezi yönetimin kontrolüne alınacak.
5. Mültecilerin dönüşü:
Suriye’den ayrılan mültecilerin güvenli bir şekilde ülkelerine dönmeleri sağlanacak ve devlet koruması altında olacaklar.
6. Ülke birliği ve güvenliğin korunması:
Suriye devleti, ülke güvenliğini tehdit eden unsurlara karşı mücadelede desteklenecek ve Esad rejimine karşı devam eden mücadelenin sürdürülmesi sağlanacaktır.
7. Bölücülük ve nefret söylemlerine karşı önlem:
Tüm Suriyeli gruplar arasında bölücülük ve nefret söylemlerine karşı duruş sergilenecek, toplumsal barışı tehdit eden girişimler reddedilecektir.
8. Anlaşmanın uygulanması:
Yürütme komiteleri, bu mutabakatın 2025 yılı sonuna kadar tam olarak hayata geçirilmesi için çaba sarf edecekler.
Suriye ile PKK’nın Suriye uzantısı SDG arasında yeni bir dönemin başlangıcı mı söz konusu? Bu anlaşma, daha önceki müzakerelerin en somut adımlarından biri olarak değerlendiriliyor. Özellikle Kürt toplumuna anayasal güvence verilmesi ve SDG’ye bağlı yapıların entegrasyonunun sağlanması, Şam yönetiminin örgütle ilişkilerini yeni bir boyuta taşıdığı olarak yorumlanıyor.
Ancak, bu anlaşmanın sahada ne ölçüde uygulama bulacağı ve taraflar arasındaki koordinasyonun nasıl sağlanacağı henüz belirsizliğini koruyor. Türkiye başta olmak üzere bölgesel aktörlerin süreci yakından takip ettiği, ayrıca anlaşmanın PKK’nın Suriye’deki varlığını meşrulaştırma çabası olarak değerlendirilebileceği ifade ediliyor. Bu bağlamda, mutabakatın sahadaki etkileri önümüzdeki dönemde daha belirgin hale gelecektir.
