8 Mart Dünya Kadınlar Günü, geride bıraktığımız 115 yılın ardından kutlanmaya devam ediyor. 1908 yılında New York’ta binlerce kadının daha iyi çalışma şartları, adil ücret ve eşit haklar için sokaklara çıkmasıyla başlayan mücadele, bugün de varlığını sürdürmekte. Ancak, geçmişte elde edilen kazanımlara rağmen, 2025 itibarıyla eşitlik hâlâ ulaşılması zor bir hedef olmaya devam ediyor.
Uluslararası Emekçi Kadınlar Konferansı 1910 yılında Kopenhag’da, Dünya Kadınlar Günü fikrini önerdi. İlk uluslararası kutlamalar ise 1911 yılında Avusturya, Danimarka, Almanya ve İsviçre’de gerçekleşti. 1975’te Birleşmiş Milletler, bu özel günü resmi olarak kabul ederek uluslararası alanda önemini pekiştirdi.
HER ÜÇ KADINDAN BİRİ ŞİDDETE MARUZ KALIYOR
21. yüzyılda kadınlar ve kız çocuklarına yönelik şiddet, dünya genelinde kaygı verici boyutlarda devam etmekte. Yaklaşık 736 milyon kadın, yani her üç kadından biri, yaşamları boyunca partnerleri veya yakınları tarafından fiziksel veya cinsel şiddete maruz kalıyor. Bu durum, küresel bir kriz olarak önümüzde duruyor.
Şiddet, yalnızca fiziksel veya psikolojik boyutla sınırlı kalmayıp dijital ortama da taşınmış durumda. Avrupa ve Orta Asya’nın 12 ülkesinde kadınların yüzde 53’ü, en az bir kez dijital alanda cinsiyete dayalı şiddete maruz kaldıklarını ifade ediyor.
1995 yılında cinsiyet eşitliği konusundaki önemli bir adım, 189 hükümetin Pekin Deklarasyonu ve Eylem Platformu’nu kabul etmesiyle atılmıştı. Ancak günümüzde dünyaya yeni gelen bir kız çocuğunun, gerçek anlamda eşit bir toplumda yaşayabilmesi için 97 yıl beklemesi gerektiği düşünülüyor. Yani, 21. yüzyılda bile kadınlar hala temel hakları için mücadele etmek zorunda kalacak.
Pekin Deklarasyonu, demokratikleşme ve insan hakları alanında önemli ilerlemelerin kaydedildiği bir dönemde kabul edilmişti. Ancak 30. yıl dönümünde dünya, kırılgan ekonomiler, iklim krizi ve artan silahlı çatışmalarla karşı karşıya. Cinsiyet eşitliği de bu tehditlerden etkileniyor.
VERİLERLE EŞİTSİZLİĞİN GERÇEKLERİ
Yasal Haklar
2025 yılına dair veriler, önceden olduğu gibi eşit bir dünya hedefinin hâlâ uzak olduğunu gösteriyor. UN Women Kıdemli Araştırma ve Veri Uzmanı Ginette Azcona, 30 yıl içerisinde kız çocuklarının refahında önemli değişimler olduğunu belirtiyor.
“30 YILDA KIZ ÇOCUKLARININ REFAHI İÇİN ÇOK ŞEY DEĞİŞTİ”
Soru: Pekin Deklarasyonu ile birlikte kız çocukları için 30 yılda neler değişti?
Ginette Azcona: Son 30 yıl içerisinde, kız çocuklarının refahı yönünde birçok değişim oldu. Bugün doğan bir kız çocuğu, 1995’te doğan bir kız çocuğuna kıyasla çok daha fazla hak ve fırsata sahip. Endişelenecek birçok konu mevcut olsa da, Pek
